Nghiên cứu kiến thức, thái độ, thực hành và giải pháp truyền thông phòng, chống HIV/AIDS cho phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi tại một số tỉnh Miền núi phía Bắc

Luận án Nghiên cứu kiến thức, thái độ, thực hành và giải pháp truyền thông phòng, chống HIV/AIDS cho phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi tại một số tỉnh Miền núi phía Bắc.Đại dịch HIV/AIDS xuất hiện từ năm 1981, kể từ khi 5 bệnh nhân AIDS đầu tiên được phát hiện ở Mỹ. Trải qua 30 năm, mặc dù các nước đã có nhiều giải pháp phòng, chống tích cực nhưng dịch vẫn gia tăng nhanh chóng, có những diễn biến phức tạp. HIV/AIDS không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và giống nòi mà còn gây tác hại lớn đến sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội [1], [97].

MÃ TÀI LIỆU

BQT.YHOC. 00101

Giá :

50.000đ

Liên Hệ

0915.558.890

Theo báo cáo của Chương trình phối hợp Liên hợp quốc về phòng chống HIV/AIDS, đến 12/2011 thế giới có khoảng 40,8 triệu người nhiễm HIV/AIDS, trong đó phụ nữ 16,2 triệu; trẻ em dưới 15 tuổi 2,8 triệu và hàng năm có khoảng 4,5 triệu người tử vong do AIDS, 95% người nhiễm HIV ở các nước đang phát triển. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong phòng chống nhưng bức tranh toàn cầu về HIV/AIDS vẫn còn hết sức ảm đạm [120].

Ở Việt Nam sau hơn 20 năm, phát hiện trường hợp nhiễm HIV đầu tiên 12/1990, HIV/AIDS vẫn đang trong giai đoạn tập trung, song tại một số tỉnh/ thành phố đã lan ra cộng đồng. Đến 30/6/2012 số lũy tích: nhiễm HIV là 204.019 trường hợp, 58.569 bệnh nhân AIDS còn sống và 61.856 trường hợp đã tử vong do AIDS. Tỷ suất nhiễm HIV trên toàn quốc 218/100.000 dân, 100% tỉnh/thành phố, 98,7% quận/huyện và 78,0% xã/phường có người nhiễm HIV/AIDS [27], [28]. 

Nhiều tỉnh có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, đặc biệt là các tỉnh Miền núi phía Bắc, đã cảnh báo về hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS trên người dân tộc thiểu số. Các tỉnh có đường biên giới dài, có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, nhiều tập tục lạc hậu, kinh tế nghèo nàn, quan hệ tình dục cởi mở, giao thông đi lại khó khăn, hoạt động buôn bán chất ma tuý phát triển, kéo theo tệ nạn nghiện chích ma tuý khó ngăn chặn. Dẫn đến tình hình HIV/AIDS ở các tỉnh này không ngừng gia tăng và diễn biến rất phức tạp đối tượng nhiễm không chỉ là người nghiện chích ma tuý, gái mại dâm mà đã lan ra cộng đồng, đặc biệt là những phụ nữ 15-49 tuổi. Sơn La có tỷ suất nhiễm HIV/AIDS 659/100.000 dân, Yên Bái (416/100.000 dân), Cao Bằng (394/100.000 dân) và Lai Châu (250/100.000 dân), cả 100% số huyện/thị xã/thành phố ở 4 tỉnh này có người nhiễm HIV/AIDS. Các biện pháp phòng, chống HIV/AIDS hiện nay vẫn  mang tính gián tiếp, tác động đến sự thay đổi hiểu biết, hành vi nhằm dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS [21], [28], [38].

Kiến thức, thái độ và thực hành về phòng chống HIV/AIDS của đồng bào dân tộc thiểu số nói chung, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi rất hạn chế, tỷ lệ hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS thấp dưới 20,0%, thậm chí dưới 10,0% ở dân tộc Tày, Nùng, H’Mông, Dao. Đặc thù về trình độ văn hoá, trình độ hiểu biết, hành vi và các biện pháp can thiệp nhóm dân tộc thiểu số rất khác với nhóm người Kinh. Do đó cần có những nghiên cứu để tìm ra được những thông tin đặc thù nhằm phục vụ cho công tác phòng, chống phù hợp và hiệu quả hơn [21], [85]. Phần đông đồng bào dân tộc sử dụng ngôn ngữ phổ thông kém nên gặp khó khăn trong tiếp thu các thông điệp truyền thông bằng tiếng phổ thông trên ti vi, đài, tờ rơi hay sách báo. Do đó, truyền thông phòng chống HIV/AIDS cho phụ nữ độ tuổi sinh đẻ người dân tộc thiểu số tại cộng đồng càng trở lên cấp thiết [72], [97].

 Xuất phát từ những lý do trên, trong khuôn khổ Dự án phòng chống HIV/AIDS ở Việt Nam do Ngân hàng Thế giới tài trợ chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này nhằm mục tiêu:   

1. Mô tả thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về phòng, chống HIV/AIDS của phụ nữ dân tộc thiểu số từ 15-49 tuổi tại 4 huyện của 4 tỉnh Cao Bằng, Sơn La, Lai Châu và Yên Bái,  năm 2009.

2. Đánh giá hiệu quả giải pháp truyền thông nâng cao kiến thức, thái độ và thực hành phòng, chống HIV/AIDS cho phụ nữ dân tộc thiểu số từ 15-49 tuổi tại hai xã của huyện Mai Sơn,  tỉnh Sơn La, 2009-2011.

MỤC LỤC
Trang phụ bìa                                                                                      Trang
Lời cam đoan
Lời cám ơn
Mục lục
Chữ viết tắt
Danh mục bảng
Danh mục biểu đồ
Danh mục sơ đồ
ĐẶT VẤN ĐỀ                                                                                                 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 3
 1.1. ĐẠI DỊCH HIV/AIDS VÀ NGUY CƠ LÂY NHIỄM HIV/AIDS ĐỐI
       VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ               3
    1.1.1. Một số khái niệm và thuật ngữ    3
    1.1.2. Một số đặc điểm của đại dịch HIV/AIDS 4
    1.1.3. Nguy cơ tiềm tàng lây nhiễm HIV tại Việt Nam và nguy cơ 
              lây nhiễm HIV đối với đồng bào dân tộc thiểu số                           
6
 1.2. KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, THỰC HÀNH PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS 
       TRÊN THẾ GIỚI, TẠI VIỆT NAM VÀ CỦA ĐỒNG BÀO DÂN TỘC
        THIỂU SỐ                                                                                                                 9
    1.2.1. Tình hình HIV/AIDS và hiểu biết về HIV/AIDS trên thế giới    9
    1.2.2. Tình hình HIV/AIDS và kiến thức, thái độ, thực hành về phòng,  
                chống HIV/AIDS tại Việt Nam 11
    1.2.3. Kiến thức, thái độ, thực hành về phòng, chống HIV/AIDS của đồng bào dân tộc thiểu số  16
    
                                                                         
 1.3. TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS TẠI VIỆT NAM
        VÀ CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ, MỘT SỐ MÔ HÌNH
        TRUYỀN THÔNG 20
    1.3.1. Khái niệm về truyền thông và truyền thông thay đổi hành vi 20
    1.3.2. Công tác truyền thông phòng, chống HIV/AIDS tại Việt 
              Nam và cho đồng bào dân tộc thiểu số 22
    1.3.3. Một số mô hình về truyền thông và mô hình thay đổi hành
              vi sức khỏe 29
CH¬ƯƠNG 2: ĐỐI T¬ƯỢNG VÀ PHƯ¬ƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35
 2.1. ĐỐI TƯỢNG, CHẤT LIỆU, ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU                      35
    2.1.1. Đối  tư¬ợng và chất liệu nghiên cứu                                                         35
    2.1.2. Địa điểm nghiên cứu                                                                             36
    2.1.3. Thời gian nghiên cứu                                                                            41
 2.2. PH¬ƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU                                                                   41
    2.2.1. Thiết kế nghiên cứu                                                                               41
    2.2.2. Phương pháp nghiên cứu                                                                  41
    2.2.3. Bộ công cụ nghiên cứu 52
    2.2.4. Xử lý số liệu                                                                                          55
    2.2.5. Phương pháp khống chế sai số                                                              55
 2.3. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU                                                              56
 2.4. MỘT SỐ HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI                                                               56
 2.5. TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU                                                                                        56
    2.5.1. Lực lượng tham gia                                                                               56
    2.5.2. Tổ chức thực hiện                                                                                  57
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 58
3.1. THỰC TRẠNG KIẾN THỨC, THÁI  ĐỘ, THỰC HÀNH PHÒNG,
        CHỐNG HIV/AIDS CỦA PHỤ NỮ DÂN TỘC THIỂU SỐ 15-49 TUỔI 
        TẠI 4 TỈNH NGHIÊN CỨU   58
    3.1.1. Một số đặc điểm về nhân khẩu học của phụ nữ dân tộc thiểu
              số từ 15-49 tuổi tại địa bàn nghiên cứu 58
    3.1.2. Thực trạng phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi tại địa bàn
              nghiên cứu đã từng nhận được thông tin truyền thông và hỗ
              trợ về phòng, chống HIV/AIDS 64
    3.1.3. Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về phòng, chống
              HIV/AIDS của phụ nữ dân tộc thiểu số15-49 tuổi tại địa bàn 
              nghiên cứu 67
 3.2. XÂY DỰNG, TRIỂN KHAI VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA GIẢI
        PHÁP TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS CHO PHỤ NỮ 
        DÂN TỘC THIỂU SỐ 15-49 TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG                                                                   74
    3.2.1. Xây dựng giải pháp truyền thông phòng chống HIV/AIDS 74
    3.2.2. Kết quả hoạt động của giải pháp truyền thông phòng, chống
              HIV/AIDS cho phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi tại cộng
              đồng 83
    3.2.3. Hiệu quả thay đổi kiến thức, thái độ, thực hành về phòng, 
              chống HIV/AIDS của phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi sau
              can thiệp 90
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 106
 4.1. VỀ THỰC TRẠNG KIẾN THỨC, THÁI  ĐỘ, THỰC HÀNH PHÒNG,
        CHỐNG HIV/AIDS CỦA PHỤ NỮ DÂN TỘC THIỂU SỐ 15-49 TUỔI
        TẠI 4 TỈNH NGHIÊN CỨU   106
    4.1.1. Về đặc điểm nhân khẩu học phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi 106
    4.1.2. Về thực trạng đối tượng nghiên cứu đã từng được nhận thông tin
               truyền thông, hỗ trợ về phòng, chống HIV/AIDS và tiếp cận
               thông tin đại chúng 109
    4.1.3. Về thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành phòng, chống
              HIV/AIDS của phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi tại địa bàn
              nghiên cứu 110
 4.2. VỀ GIẢI PHÁP TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS CHO
        PHỤ NỮ DÂN TỘC THIỂU SỐ 15-49 TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG  114
    4.2.1. Về tính cấp thiết và căn cứ để xây dựng giải pháp             114
    4.2.2. Về triển khai hoạt động và kết quả hoạt động của giải pháp                      120
    4.2.3. Về hiệu quả thay đổi về kiến thức, thái độ, thực hành phòng,
              chống HIV/AIDS của phụ nữ dân tộc thiểu số 15-49 tuổi  125
KẾT LUẬN                                                                                                     136
KIẾN NGHỊ                                                                                            138
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

You may also like...