NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG GIẢM ĐAU BẰNG PHƯƠNG PHÁP TIÊM MORPHIN CÓ HOẶC KHÔNG KẾT HỢP VỚI SUFENTANIL VÀO KHOANG DƯỚI NHỆN TRÊN BỆNH NHÂN MỔ TIM HỞ

Luận án NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG GIẢM ĐAU BẰNG PHƯƠNG PHÁP TIÊM MORPHIN CÓ HOẶC KHÔNG KẾT HỢP VỚI SUFENTANIL VÀO KHOANG DƯỚI NHỆN TRÊN BỆNH NHÂN MỔ TIM HỞ.Nhu cầu mổ tim hở trên thế giới cũng như ở Việt Nam rất lớn. Xu thế rút nội khí quản (NKQ) sớm sau mổ tim hở ra đời để đáp ứng nhu cầu tăng số lượng mổ tim, giảm biến chứng liên quan thở máy, giảm chi phí điều trị do áp lực về giá cả. Gây mê rút NKQ sớm dựa trên cơ sở gây mê cân bằng và chọn opioid tác dụng ngắn, với liều thấp hơn so với trước nên việc giảm đau ngay sau mổ rất quan trọng (Roediger, 2004). Điều trị đau sau mổ tim không chỉ làm giảm các tác hại trên hệ tim mạch, hô hấp, miễn dịch và đông máu mà còn giúp bệnh nhân hồi phục sức khỏe nhanh, là sự chăm sóc tinh thần không thể thiếu được. Điều trị hiệu quả đau cấp tính làm giảm tỷ lệ đau mạn tính, nâng cao chất lượng cuộc sống (Wu, 2000; Macintyre, 2010).

Việc phát hiện receptor của opioid ở chất nhầy sừng sau tủy sống mở ra một hướng giảm đau mới. Morphin tan ít trong mỡ, khởi phát tác dụng chậm, đạt tác dụng giảm đau tối đa ở vùng ngực sau khi tiêm ở thắt lưng 4 – 7 giờ, thời gian tác dụng kéo dài lên đến trên 24 giờ nên rất thích hợp cho giảm đau sau mổ. Sufentanil tan nhiều trong mỡ, khởi phát tác dụng rất ngắn, dưới 5 phút, thời gian tác dụng kéo dài 2 – 6 giờ phù hợp cho giảm đau trong mổ. Các nghiên cứu phân tích gộp chỉ ra rằng liều morphin trên 0,3 mg không tăng tác dụng giảm đau mà tăng tác dụng không mong muốn (Gehling, 2009). Bettex và Swenson dùng sufentanil khoang dưới nhện (KDN) liều 50 mcg. Việc kết hợp morphin với sufentanil KDN vừa cho tác dụng giảm đau trong mổ vừa giúp bệnh nhân “tỉnh không đau” và giảm đau kéo dài sau mổ. Trên thế giới có một vài nghiên cứu với số đối tượng ít, ở Việt nam, chưa có nghiên cứu nào về kết hợp morphin với sufentanil KDN trước khởi mê trong mổ tim hở. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này với mục tiêu:

1. So sánh hiệu quả tăng cường tác dụng vô cảm trong mổ của các phương pháp không tiêm và tiêm morphin đơn thuần 0,3 mg, tiêm morphin 0,3 mg kết hợp với sufentanil liều 25 mcg hoặc liều 35 mcg vào khoang dưới nhện trước khởi mê ở bệnh nhân được gây mê để mổ tim hở.

2. So sánh hiệu quả giảm đau sau mổ của các phương pháp trên.

3. Đánh giá ảnh hưởng lên hô hấp và một số tác dụng không mong muốn sau mổ của các phương pháp giảm đau trên.

Những đóng góp mới của luận án

– Sufentanil khoang dưới nhện làm giảm sự thay đổi huyết áp trung bình và tần số tim trong mổ, giảm rõ liều sufentanil tĩnh mạch và sufentanil 25 mcg là liều thích hợp để giảm đau trong mổ tim hở.

– Morphin khoang dưới nhện liều 0,3 mg có hoặc không kết hợp với sufentanil có tác dụng giảm đau sau mổ, làm giảm lượng morphin tiêu thụ trong 30 giờ đầu, điểm đau VAS lúc nghỉ trong 16 giờ đầu và điểm đau VAS lúc hít vào sâu sau rút nội khí quản, không cải thiện thể tích thở ra gắng sức trong giây đầu tiên, dung tích thở ra gắng sức, không làm tăng tác dụng không mong muốn nhưng cũng không kéo dài thời gian thở máy và thời gian rút nội khí quản.

– Việc kết hợp sufentanil với morphin khoang dưới nhện trước khởi mê trên bệnh nhân mổ tim hở vừa có tác dụng giảm đau trong mổ và giúp bệnh nhân tỉnh ít đau, vừa giảm đau hiệu quả sau mổ, nhất là giai đoạn ngay sau mổ.

Bố cục của luận án

Luận án có 117 trang gồm các phần sau: 

Đặt vấn đề 2 trang

Chương 1. Tổng quan tài liệu 35 trang

Chương 2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 16 trang

Chương 3. Kết quả nghiên cứu 26 trang

Chương 4. Bàn luận 36 trang

Kết luận 1 trang

Kiến nghị   1 trang

Tài liệu tham khảo: 169 (16 tiếng Việt, 136 tiếng Anh, 17 tiếng Pháp).