CHI PHÍ Y TẾ TRỰC TIẾP TRONG ĐIỀU TRỊ HEN THEO PHÂN LOẠI GINA DỰA TRÊN PHÂN TÍCH DỮ LIỆU LỚN TỪ BẢO HIỂM Y TẾ VIỆT NAM NĂM 2019

CHI PHÍ Y TẾ TRỰC TIẾP TRONG ĐIỀU TRỊ HEN THEO PHÂN LOẠI GINA DỰA TRÊN PHÂN TÍCH DỮ LIỆU LỚN TỪ BẢO HIỂM Y TẾ VIỆT NAM NĂM 2019
Phạm Huy Tuấn Kiệt1, Vũ Văn Giáp1, Nguyễn Thị Thanh Hà2
1 Trường Đại học Y Hà Nội
2 Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát chi phí điều trị bệnh hen (suyễn) theo quan điểm người chi trả dựa trên phân tích dữ liệu thực tế từ Bảo hiểm Y tế năm 2019. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện để đánh giá chi phí y tế trực tiếp của người bệnh hen theo phân loại mức độ nặng dựa trên GINA (Global Initiative for Asthma) và theo tình trạng cơn kịch phát. Kết quả: Chi phí trung bình của người bệnh hen bậc 1, 2, 3-4 và 5 lần lượt là 1.166.757, 3.222.625, 4.671.554 và 9.229.319 đồng. Chi phí thuốc chiếm tỉ trọng chủ yếu trong chi phí điều trị bệnh hen. So với người bệnh không có đợt kịch phát, người bệnh có đợt kịch phát nhẹ-trung bình và người bệnh có đợt kịch phát nặng làm chi phí tăng lần lượt gấp 3 và 4,5 lần. Kết luận: Các giải pháp nhằm kiểm soát bệnh hen tốt hơn và làm giảm sự xuất hiện của các cơn kịch phát có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm gánh nặng bệnh tật do bệnh hen gây ra.

Hen (suyễn)là bệnhlý được đặc trưng bởi tình trạngviêm mạn tính đường thở, co thắt cơ trơn phế quản khi có các tác nhân kích thíchgây ra các triệu chứng hô hấp: ho, khó thở, khò khè, nặng  ngực,…  Trong  những  thập  kỉ  gần  đây, ngoài  các  yếu  tố  liên  quan  đến  di  truyền,  lối sống hiện đại  hóa đang làm tăng dần tỉ lệ hiện mắc và mới mắc của hen trên toàn thế giới [1]. Ở  Việt  Nam,  số  người  bệnh  hen  đã  tăng  lên đáng kể, theo nghiên cứu của Dương Quý Sỹ và cộng sự tại Đà Lạt, tỉ lệ hiện mắc bệnh hen là 2% ở những người trưởng thành vào năm 2004 [2].Một số nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy gánh nặng chi phí gia tăng theo mức độ nặng. Nghiên cứu năm 2020 ở Mỹ chỉ ra rằngchi phí điều trị hen theo mức độ nhẹ, trung bình, nặng là 3.305,  7.250 và 9.175 đô la Mỹ (p<0.05) [3].  Nghiên  cứu  của  các  tác  giả Nguyễn Thị Thu Thủy và Nguyễn Ngọc Bảo Thi tại Việt Nam vào năm 2016 ước tính tổng gánh nặng kinh tế theo các mức độ nặng của bệnh hen lần lượt là 4,9, 10,7 và 13,2 triệu đồng theo quan  điểm  người  chi  trả [4].  Ngoài  ra,  việc không kiểm soát tốt bệnh hen cũng là gia tăng về mặt chi phí điều trị. Đã có các bằng chứng khoa học cho thấy người bệnh có xuất hiện cơn hơn cấp chi trả nhiều hơn đáng kể so với nhóm còn lại [5].Hiện tại, các nghiên cứu tại Việt Nam ước tính chi  phí  dựa  trên  mô  hình  hoặc  khảo  sát  một quần thể dân số, còn ít các nghiên cứu thực hiện trên dữ liệu quốc gia [4, 6]. Đồng thời, thông tin về chi phí điều trị đối với người bệnh có cơn hen cấp còn hạn chế. Đứng trước thực trạng đó, đề tài này được tiến hành nhằm đánh giá chi phí y tế trực tiếp do bệnh hen theo mức độ nặng và tình trạng cơn hen cấp dưới góc độ người chi trả, dựa trên dữ liệu thựctế từ Bảo hiểm Y tế năm 2019