Đánh giá hiệu lực của chất điều hòa tăng trưởng côn trùng Pyriproxyfen trên lăng quăng Aedes aegypti tại thực địa hẹp năm 2013

Đánh giá hiệu lực của chất điều hòa tăng trưởng côn trùng Pyriproxyfen trên lăng quăng Aedes aegypti tại thực địa hẹp năm 2013
Tác giả: Nguyễn Huỳnh Trang Thi, Trần Thị Loan, Lê Nguyễn Thùy Duy, La Hoàng Huy, Ngô Xuân Sỹ, Nguyễn Văn Trọng, Lý Huỳnh Kim Khánh, Phan Trọng Lân
Tóm tắt:
Nghiên cứu cắt ngang nhằm xác định tỉ lệ ức chế muỗi nở và thời gian hiệu lực của hóa chất Pyriproxyfen nồng độ 0,01ppm trên lăng quăng Aedes aegypti tại thực địa hẹp ở Viện Pasteur Thành phố HCM. Pyriproxyfen (Sumilarv 0,5%) nồng độ 0,01 ppm cho vào các lu 200 lít chứa nước máy không có Clo, thử nghiệm trên lăng quăng Aedes aegypti tuổi 3 và 4. Thời gian nghiên cứu từ tháng 5-10/2013. Kêt quả cho thấy tỉ lệ ức chế muỗi nở cao nhất ở ngày thứ 21,30 và 60 (kể từ khi hòa tan hóa chất vào lu) lần lượt là 93,75%, 92,98% và 93,33%. Kết quả phân tích Kaplan-Meier với trị số p=4,15e-08 < 0,001, cho thấy xác suất sống sót tích lũy của 3 thử nghiệm trên có sự khác biệt đáng kể về mặt thống kê. Thử nghiệm ngày thứ 60 có tỉ lệ lăng quăng/nhộng chết cao hơn so với ngày thứ 21 và 30. Ngày thứ 60, LT20, LT50 và LT90 (Lethal Time, thời gian tiếp xúc cần thiết để gây chết 20%, 50% và 90% lăng quăng/nhộng trong thử nghiệm) lần lượt là 1,63±1,06 ngày (KTC95%: 1,46-1,82 ngày), 2,65±1,04 ngày (KTC95%: 2,47-2,84 ngày), 5,73±1,05 ngày (KTC95%: 5,18- 6,33 ngày). Tỷ lệ ức chế muỗi nở đạt > 90% từ ngày thứ 21 đến ngày thứ 60 sau khi thả hoá chất. Khoảng cách thời gian tối ưu bổ sung Pyriproxyfen vào dụng cụ chứa nước nhiều nhất là 60 ngày để đảm bảo hiệu lực tác dụng. Hơn nữa, chúng tôi đề nghị cần có thêm nghiên cứu với nồng độ Pyriproxyfen khác nhau với các nguồn nước khác nhau để có thêm các kết quả có tính ứng dụng thực tế hơn.