Đột biến gen embB gây kháng ethambutol ở vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis tại Việt Nam

Đột biến gen embB gây kháng ethambutol ở vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis tại Việt Nam
embB mutations associated with ethambutol resistance in Mycobacterium tuberculosis isolates in Vietnam
Tác giả: Nguyễn Quang Huy, Vũ Thị Thương, Khiếu Thị Thúy Ngọc, Nguyễn Văn Hưng, Anne-Laure Banuls, Nguyễn Thị Vân Anh
Tóm tắt:
Ethambutol (EMB) là một trong số thuốc chống lao hàng một đóng vai trò quan trọng trong điều trị bệnh lao. Nghiên cứu này nhằm xác định đột biến kháng EMB trên gen embB và mối liên quan với các dòng vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây bệnh lao. Hai trăm sáu mươi chủng M. tuberculosis, trong đó có 100 chủng kháng EMB được lựa chọn để giải trình tự gen embB xác định đột biến kháng EMB. Phân tích trình embB tự cho thấy, 91% (91/100) chủng kháng EMB mang ít nhất 1 đột biến kháng EMB và chỉ có 1,3% (2/160) chủng nhạy EMB mang đột biến kháng. Đột biến thường gặp nhất được phát hiện ở codon embB306 (61%), tiếp theo là codon embB497 (14%) và embB406 (9%). Chẩn đoán phân tử dựa trên đột biến gen embB đạt độ nhạy 91% và độ đặc hiệu 98,7%. Đột biến trong vi khuẩn dòng Beijing và EAI đa dạng và tìm thấy cả ở trong và ngoài vùng nóng với tỷ lệ đột biến phổ biến nhất embB306 và embB497 cao hơn so với dòng Euro-American. Trong khi đột biến ở chủng dòng Euro-American chỉ tìm thấy trong vùng nóng với tỷ lệ đột biến embB406 cao hơn hai dòng kia. Việc phát hiện vi khuẩn lao kháng EMB có tần suất đột biến embB cao (91%) là cơ sở quan trọng để ứng dụng công nghệ DNA-chip microarray hoặc giải trình tự gen phát hiện nhanh M. tuberculosis kháng thuốc.