Nghiên cứu đặc điểm và hiệu quả của khối tế bào gốc tự thân từ tuỷ xương trong điều trị chấn thương cột sống có liệt tuỷ hoàn toàn

Nghiên cứu đặc điểm và hiệu quả của khối tế bào gốc tự thân từ tuỷ xương trong điều trị chấn thương cột sống có liệt tuỷ hoàn toàn.Theo thống kê của tổ chức Y tế thế giới (WHO) mỗi năm có khoảng 250.000 – 500.000 người bị chấn thương cột sống (CTCS) [1]. Tại Mỹ, mỗi năm có thêm khoảng 17.000 bệnh nhân mới bị CTCS, tương đương 54 ca CTCS trên một triệu dân; trong đó nam giới chiếm đa số với khoảng 80% và tuổi trung bình của nhóm bệnh nhân là 42 tuổi [2]. Tại Việt Nam, các tai nạn gây ra CTCS gồm có tai nạn lao động, giao thông, sinh hoạt, thể thao…gặp chủ yếu trong độ tuổi lao động từ 35 đến 40 tuổi chiếm 80% [3]. CTCS thường để lại hậu quả rất nặng nề về mặt tâm lý, kinh tế,… cho bệnh nhân, gia đình và xã hội.

MÃ TÀI LIỆU

CAOHOC.2021.00094

Giá :

50.000đ

Liên Hệ

0915.558.890

Hiện nay, ngành Phẫu thuật cột sống có nhiều phát triển vượt bậc nhờ vào sự tiến bộ của kỹ thuật, công nghệ hiện đại và sự hiểu biết về cơ thể học và sinh học cột sống. Nhiều công trình có giá trị trên Thế giới và Việt Nam đã được công bố. Các phương pháp điều trị nhóm bệnh nhân CTCS có liệt tủy hoàn toàn hiện nay có chung nguyên lý là cố định cột sống, giải phóng chèn ép, tuy nhiên hiệu quả điều trị không như mong muốn, tỷ lệ phục hồi chức năng gần như rất thấp. Trước thực tế này, nghiên cứu một phương pháp điều trị kết hợp đã trở nên cấp thiết đối với các nhà lâm sàng và liệu pháp tế bào gốc đã được tiến hành nghiên cứu.
Từ cuối thế kỷ XX đến nay, công nghệ tế bào gốc đã và đang được nghiên cứu ứng dụng trong y sinh học và đã đạt được những thành tựu đáng được kỳ vọng. Một trong các ứng dụng được coi là có giá trị nhất là điều trị dựa trên tế bào, có thể gọi đó là y học tái tạo (Regenerative medicine). Ứng dụng của y học tái tạo được thể hiện ở nhiều mức độ và đem lại những hiệu quả khả quan và bất ngờ cho người bệnh. Qua các bằng chứng được mô tả trong các nghiên cứu in vitro về khả năng biệt hóa thành tế bào thần kinh của2 tế bào gốc tủy xương, cho thấy tiềm năng của chúng trong chữa trị bệnh lý có thương tổn tế bào thần kinh [4] [5]. Trong thực tế, các thử nghiệm lâm sàng cũng cho thấy khả năng điều trị CTCS bằng liệu pháp tế bào gốc cho kết quả rất đáng khích lệ [6] [7] [8].
Trên thế giới, ứng dụng tế bào gốc tủy xương trong điều trị bệnh lý CTCS có liệt tủy hoàn toàn đang được quan tâm nghiên cứu tại một số nước như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc,… Nghiên cứu Zurab Kakabadze – Mỹ (2016) nghiên cứu trên 18 bệnh nhân chấn thương cột sống liệt tủy hoàn toàn có 50% bệnh nhân được cải thiện chức năng thần kinh, cảm giác, vận động [9]. Pu Cha Jiang – Trung Quốc (2013) nghiên cứu trên 20 bệnh nhân CTCS có liệt tủy hoàn toàn được điều trị bằng ghép tế bào gốc tự thân từ tủy xương, 75% bệnh nhân có tiến triển tốt [10]. Tại Việt Nam, Nguyễn Đình Hòa (2013) đã báo cáo “ Nghiên cứu ứng dụng ghép tế bào gốc mô mỡ tự thân điều trị chấn thương cột sống ngực – thắt lưng liệt tủy hoàn toàn” kết quả sau 6 tháng có 48% bệnh nhân có phục hồi về thần kinh [11]. Các nghiên cứu đều cho thấy kết quả tương đối khả quan trong việc cải thiện cả chức năng sinh lý và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Tuy nhiên, chưa có tác giả nào nghiên cứu ứng dụng ghép TBG tủy xương điều trị CTCS có liệt tủy hoàn toàn. Vì vậy, đây là một hướng nghiên cứu mới cần được tiến hành trong giai đoạn hiện nay. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành đề tài “Nghiên cứu đặc điểm và hiệu quả của khối tế bào gốc tự thân từ tuỷ xương trong điều trị chấn thương cột sống có liệt tuỷ hoàn toàn
Mục tiêu của đề tài:
1. Đánh giá hiệu quả chiết tách và chất lượng khối tế bào gốc tự thân từ tủy xương được sử dụng trong điều trị CTCS có liệt tủy hoàn toàn.
2. Đánh giá tính an toàn và hiệu quả sử dụng của khối tế bào gốc tự thân từ tuỷ xương trong điều trị CTCS có liệt tuỷ hoàn toàn

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ _________________________________________1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN _________________________________3
1.1. SƠ LƯỢC VỀ TẾ BÀO GỐC TUỶ XƯƠNG ……………………………………..3
1.2. TẾ BÀO GỐC TẠO MÁU …………………………………………………………………3
1.2.1. Khái niệm, phân loại tế bào gốc tạo máu (HSC) _____________________ 3
1.2.2. Đặc điểm HSC _______________________________________________ 4
1.2.3. Dấu ấn bề mặt của HSC ________________________________________ 6
1.3. TẾ BÀO GỐC TRUNG MÔ ………………………………………………………………6
1.3.1. Khái niệm, phân loại MSC ______________________________________ 6
1.3.2. Đặc điểm MSC _______________________________________________ 7
1.3.3. Dấu ấn bề mặt của MSC _______________________________________ 12
1.4. ỨNG DỤNG CỦA HSC VÀ MSC …………………………………………………….13
1.4.1. Ứng dụng của HSC __________________________________________ 13
1.4.2. Ứng dụng của MSC __________________________________________ 13
1.5. CHẤN THƯƠNG CỘT SỐNG LIỆT TUỶ HOÀN TOÀN ………………..14
1.5.1. Phân loại CTCS _____________________________________________ 14
1.5.2. Sinh lý bệnh chấn thương cột sống ______________________________ 15
1.5.3. Các phương pháp điều trị CTCS ________________________________ 17
1.6. SỬ DỤNG TẾ BÀO GỐC TUỶ XƯƠNG TRONG ĐIỀU TRỊ CHẤN
THƯƠNG CỘT SỐNG …………………………………………………………………….27
1.6.1. Nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật ___________________________ 27
1.6.2. Sử dụng TBG tủy xương điều trị CTCS LTHT trên lâm sàng __________ 29
CHƯƠNG 2:ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 36
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU …………………………………………………………..36
2.1.1. Cỡ mẫu ___________________________________________________ 36
2.1.2. Tiêu chuẩn lựa chọn __________________________________________ 372.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ ___________________________________________ 37
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ……………………………………………………..38
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu __________________________________________ 38
Mô tả tiến cứu, can thiệp lâm sàng theo dõi dọc có nhóm chứng _____________ 38
2.2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu _______________________________ 38
2.2.3. Chọn mẫu __________________________________________________ 38
2.2.4. Sơ đồ nghiên cứu ____________________________________________ 39
2.2.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu _______________________________________ 40
2.2.6. Phương tiện nghiên cứu _______________________________________ 41
2.2.7. Các quy trình và kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu _________________ 42
2.2.8. Các phương pháp đánh giá hiệu quả điều trị _______________________ 60
2.2.9. Phương pháp thu thập thông tin và xử lý số liệu ____________________ 61
2.2.10. Y đức trong nghiên cứu ______________________________________ 61
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU _____________________62
3.1. ĐẶC ĐIỂM NHÓM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU …………………………..62
3.1.1. Đặc điểm tuổi, giới ___________________________________________ 62
3.1.2. Đặc điểm nghề nghiệp và nguyên nhân chấn thương _________________ 63
3.1.3. Vị trí tổn thương dựa trên phim X-QUANG và CT __________________ 63
3.1.4. Mức độ tổn thương dựa trên phim CHT ___________________________ 64
3.1.5. Thời gian được ghép TBG _____________________________________ 64
3.1.6. Đặc điểm máu ngoại vi của đối tượng nghiên cứu ___________________ 65
3.1.7. Đặc điểm tế bào tuỷ xương của đối tượng nghiên cứu ________________ 66
3.2. HIỆU QUẢCHIẾT TÁCH VÀ CHẤT LƯỢNG KHỐI TBG TỦY XƯƠNG…. 66
3.2.1. Hiệu quả chiết tách khối TBG bằng máy Sepax II ___________________ 66
3.2.2. Thông số đánh giá chất lượng khối TBG __________________________ 70
3.3. ĐÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG KHỐI TBG
TỰ THÂN TỪ TUỶ XƯƠNG TRONG ĐIỀU TRỊ CTCS CÓ LTHT 76
3.3.1. Các tai biến, tác dụng không mong muốn của liệu pháp ______________ 763.3.2. Liều ghép __________________________________________________ 77
3.3.3. Phục hồi thần kinh sau ghép ____________________________________ 78
3.3.4. Đánh giá kết quả trên cộng hưởng từ _____________________________ 79
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN __________________________________84
4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU …………………………. 84
4.1.1. Đặc điểm tuổi, giới, nghề nghiệp ________________________________ 84
4.1.2. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh ________________________ 85
4.1.3. Thời gian được ghép TBG _____________________________________ 87
4.1.4. Đặc điểm tế bào ngoại vi và tuỷ xương của đối tượng nghiên cứu 88
4.2. HIỆU QUẢ CHIẾT TÁCH VÀ CHẤT LƯỢNG KHỐI TẾ BÀO GỐC
TUỶ XƯƠNG ………………………………………………………………………………….89
4.2.1. Kỹ thuật chọc hút dịch tuỷ xương _______________________________ 90
4.2.2. Hiệu suất tách TBG tuỷ xương của máy Sepax II ___________________ 92
4.2.3. Tế bào gốc tạo máu trong khối TBG tuỷ xương _____________________ 95
4.2.4. Tế bào gốc trung mô trong khối TBG tuỷ xương ___________________ 101
4.3. ĐÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG KHỐI TBG
TỰ THÂN TỪ TUỶ XƯƠNG TRONG ĐIỀU TRỊ CTCS CÓ LTHT 108
4.3.1. Các tai biến, tác dụng không mong muốn ________________________ 108
4.3.2. Liều ghép _________________________________________________ 110
4.3.3. Kết quả điều trị _____________________________________________ 114
KẾT LUẬN _______________________________________122
KIẾN NGHỊ _______________________________________123
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤ2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ ___________________________________________ 37
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ……………………………………………………..38
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu __________________________________________ 38
Mô tả tiến cứu, can thiệp lâm sàng theo dõi dọc có nhóm chứng _____________ 38
2.2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu _______________________________ 38
2.2.3. Chọn mẫu __________________________________________________ 38
2.2.4. Sơ đồ nghiên cứu ____________________________________________ 39
2.2.5. Các chỉ tiêu nghiên cứu _______________________________________ 40
2.2.6. Phương tiện nghiên cứu _______________________________________ 41
2.2.7. Các quy trình và kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu _________________ 42
2.2.8. Các phương pháp đánh giá hiệu quả điều trị _______________________ 60
2.2.9. Phương pháp thu thập thông tin và xử lý số liệu ____________________ 61
2.2.10. Y đức trong nghiên cứu ______________________________________ 61
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU _____________________62
3.1. ĐẶC ĐIỂM NHÓM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU …………………………..62
3.1.1. Đặc điểm tuổi, giới ___________________________________________ 62
3.1.2. Đặc điểm nghề nghiệp và nguyên nhân chấn thương _________________ 63
3.1.3. Vị trí tổn thương dựa trên phim X-QUANG và CT __________________ 63
3.1.4. Mức độ tổn thương dựa trên phim CHT ___________________________ 64
3.1.5. Thời gian được ghép TBG _____________________________________ 64
3.1.6. Đặc điểm máu ngoại vi của đối tượng nghiên cứu ___________________ 65
3.1.7. Đặc điểm tế bào tuỷ xương của đối tượng nghiên cứu ________________ 66
3.2. HIỆU QUẢCHIẾT TÁCH VÀ CHẤT LƯỢNG KHỐI TBG TỦY XƯƠNG…. 66
3.2.1. Hiệu quả chiết tách khối TBG bằng máy Sepax II ___________________ 66
3.2.2. Thông số đánh giá chất lượng khối TBG __________________________ 70
3.3. ĐÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG KHỐI TBG
TỰ THÂN TỪ TUỶ XƯƠNG TRONG ĐIỀU TRỊ CTCS CÓ LTHT 76
3.3.1. Các tai biến, tác dụng không mong muốn của liệu pháp ______________ 763.3.2. Liều ghép __________________________________________________ 77
3.3.3. Phục hồi thần kinh sau ghép ____________________________________ 78
3.3.4. Đánh giá kết quả trên cộng hưởng từ _____________________________ 79
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN __________________________________84
4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM NGHIÊN CỨU …………………………. 84
4.1.1. Đặc điểm tuổi, giới, nghề nghiệp ________________________________ 84
4.1.2. Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh ________________________ 85
4.1.3. Thời gian được ghép TBG _____________________________________ 87
4.1.4. Đặc điểm tế bào ngoại vi và tuỷ xương của đối tượng nghiên cứu 88
4.2. HIỆU QUẢ CHIẾT TÁCH VÀ CHẤT LƯỢNG KHỐI TẾ BÀO GỐC
TUỶ XƯƠNG ………………………………………………………………………………….89
4.2.1. Kỹ thuật chọc hút dịch tuỷ xương _______________________________ 90
4.2.2. Hiệu suất tách TBG tuỷ xương của máy Sepax II ___________________ 92
4.2.3. Tế bào gốc tạo máu trong khối TBG tuỷ xương _____________________ 95
4.2.4. Tế bào gốc trung mô trong khối TBG tuỷ xương ___________________ 101
4.3. ĐÁNH GIÁ TÍNH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG KHỐI TBG
TỰ THÂN TỪ TUỶ XƯƠNG TRONG ĐIỀU TRỊ CTCS CÓ LTHT 108
4.3.1. Các tai biến, tác dụng không mong muốn ________________________ 108
4.3.2. Liều ghép _________________________________________________ 110
4.3.3. Kết quả điều trị _____________________________________________ 114
KẾT LUẬN _______________________________________122
KIẾN NGHỊ _______________________________________123
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Thang điểm AIS (The ASIA Impairment Scale)………………………. 15
Bảng 1.2: Sử dụng MSC trong điều trị tổn thương tuỷ sống trên mô hình động
vật …………………………………………………………………………………………………….. 28
Bảng 1.3: Tóm tắt một số thí nghiệm lâm sàng ghép tế bào gốc tuỷ xương cho
bệnh nhân bị tổn thương tuỷ sống…………………………………………………………. 32
Bảng 2.1: Thang điểm phân loại và đánh giá mức độ tổn thương tuỷ sống theo
Hiệp hội chấn thương cột sống Hoa Kỳ…………………………………………………. 43
Bảng 2.2: Đánh giá chất lượng cuộc sống theo thang điểm SF36……………… 45
Bảng 2.3: Trả lời câu hỏi và tính điểm số thang điểm SF36 …………………….. 45
Bảng 2.4: Tính điểm trung bình của 8 lĩnh vực đánh giá thang điểm SF36… 46
Bảng 2.5: Đánh giá chất lượng sản phẩm khối tế bào gốc …………………………… 57
Bảng 2.6: Các phương pháp đánh giá hiệu quả điều trị……………………………. 60
Bảng 3.1: Phân bố bệnh theo tuổi, giới………………………………………………….. 62
Bảng 3.2. Nghề nghiệp và nguyên nhân chấn thương ……………………………… 63
Bảng 3.3: Phân bố bệnh nhân theo vị trí tổn thương ……………………………….. 63
Bảng 3.4: Mức độ tổn thương dựa trên phim CHT………………………………….. 64
Bảng 3.5. Thời gian được ghép TBG sau khi bị chấn thương …………………… 64
Bảng 3.6. Một số chỉ số máu ngoại vi trước và sau lấy dịch tủy xương……… 65
của 42 BN ở nhóm ghép TBG (n=126)………………………………………………….. 65
Bảng 3.7. Một số chỉ số tế bào tuỷ xương của nhóm ghép TBG trước chọc
DTX lần 1, lần 2, lần 3………………………………………………………………………… 66
Bảng 3.8. Thành phần TB máu và TBG tạo máu trong 120ml DTX …………. 66
trước tách (n=126)………………………………………………………………………………. 66
Bảng 3.9. Đánh giá số lượng TBĐN và TBG tạo máu trong 120ml DTX trước
tách ở 3 lần chọc hút DTX (so sánh cặp giữa các lần chọc, T-test)……………. 67Bảng 3.10. Thành phần tế bào trong DTX trước tách và khối TBG thu được
sau tách bằng máy Sepax II (n=126)……………………………………………………… 67
Bảng 3.11. Hiệu quả loại bỏ và thu hồi TB máu và TBG tạo máu bằng máy
Sepax II để tạo khối TBG (n=126)………………………………………………………… 69
Bảng 3.12. Đặc điểm TBG tạo máu (CD34+) trong khối TBGTX (n=126) .. 70
Bảng 3.13. Kết quả nuôi cấy cụm CFU-F (n=126)………………………………….. 71
Bảng 3.14. Số lượng, nồng độ TB CD73+/CD90+/CD105+ trong khối TBG
(n=126)………………………………………………………………………………………………. 73
Bảng 3.15. Đánh giá số lượng TBG tạo máu và TBG trung mô của khối TBG
(so sánh cặp giữa các lần tách chiết, T-test) …………………………………………… 74
Bảng 3.16. Kết quả xét nghiệm cấy khuẩn, nấm và endotoxin (n=126)……… 76
Bảng 3.17. Các tai biến, tác dụng không mong muốn ……………………………… 76
trong ghép TBG tuỷ xương ………………………………………………………………….. 76
Bảng 3.18: Số lượng tế bào gốc ghép cho bệnh nhân (n=42)……………………. 77
Bảng 3.19. Đánh giá phục hồi thần kinh theo thang điểm AIS …………………. 78
Bảng 3.20. Liều ghép TBCD34+, TBCD73+/CD 90+/CD105+ theo nhóm cải
thiện AIS (AIS-A lên B, C, D) và không cải thiện AIS……………………………. 79
Bảng 3.21: So sánh kết quả MRI ở nhóm chứng và nhóm can thiệp tại thời
điểm trước ghép TBG………………………………………………………………………….. 79
Bảng 3.22. So sánh kết quả MRI ở nhóm chứng và nhóm can thiệp tại thời
điểm sau 12 tháng……………………………………………………………………………….. 80
Bảng 4.1: Tổng hợp kết quả điều trị ở giai đoạn cấp và bán cấp của một số tác
giả trên thế giới…………………………………………………………………………………… 88
Bảng 4.2. So sánh hiệu quả tạo khối TBG……………………………………………… 95
Bảng 4.3 Chất lượng khối TBG từ dịch tuỷ xương ……………………………….. 106
Bảng 4.4: Bảng đánh giá các tác dụng phụ của một số nghiên cứu trên thế
giới ………………………………………………………………………………………………… 11

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

https://thaoduoctunhien.info/nam-dong-trung-ha-thao/    https://thaoduoctunhien.info/