Thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử và một số yếu tố ảnh hưởng tại Trung tâm Quốc tế Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2021

Luận văn thạc sĩ quản lý bệnh viện Thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử và một số yếu tố ảnh hưởng tại Trung tâm Quốc tế Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2021. Hồ sơ bệnh án (HSBA) là tài liệu có tính pháp lý bao gồm thông tin cá nhân, thông tin về sức khoẻ, chẩn đoán, điều trị, đơn thuốc… của mỗi người bệnh. Tại Việt Nam, các cơ sở y tế phần lớn sử dụng văn bản giấy để thể hiện HSBA. Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định thời hạn bảo quản và lưu trữ hề sơ bệnh án ít nhất từ 10 đến 20 năm đối với mỗi loại bệnh án (1). Do đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) y tế trong thời đại công nghệ 4.0 là vô cùng cần thiết. Hồ sơ bệnh án điện tử (HSBAĐT) mang lại rất nhiều lợi ích, không những giám sát và hỗ trợ lâm sàng ra quyết định mà còn giúp người hành nghề theo dõi liên tục được diễn biến người bệnh, quản lý lịch sử khám và điều trị nhanh chóng; giảm thời gian chờ đợi, hạn chế sự cố y khoa; quản lý tài chính, dược, vật tư chính xác và hiệu quả nhằm tránh thất thoát, lãng phí; cung cấp các ứng dụng cảnh báo.

Thông tư 46/2018/TT-BYT ngày 28/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về hồ sơ bệnh án điện tử (2). Đây là văn bản quy định quy định về việc lập, sử dụng và quản lý HSBA điện tử tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Quyết định số 4888/QĐ-BYT ngày 18/10/2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt Đề án ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin y tế thông minh giai đoạn 2019-2025 (3). Hiện nay, cả nước ta triển khai hồ sơ bệnh án điện tử trên 16 đơn vị theo Thông tư 46/2018/TT-BYT tại bệnh viện các tuyến. Vì vây, chưa có nhiều đơn vị triển khai hồ sơ bệnh án điện tử và các nghiên cứu đánh giá về việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử còn hạn chế. Điển hình, nghiên cứu về “Thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại Bệnh viện Sản-Nhi Quảng Ninh năm 2019” cho thấy 87,81% các loại biểu mẫu đã được số hoá; bảo mật và riêng tư đáp ứng 7/10 tiêu chí; và tính pháp lý của hồ sơ bệnh án điện tử đã được nâng cao và công nhận. Kết quả nhìn chung cũng cho thấy trong quá trình triển khai HSBAĐT có được sự ủng hộ, quan tâm từ phía lãnh đạo; có sự đầu tư về sơ sở vật chất, trang thiết bị như máy tính máy in, hệ thống mạng LAN, internet. Bên cạnh đó, yếu tố khó khăn trong quá trình triển khai là do kiến thức công nghệ thông tin, phần mềm, nhân lực công nghệ thông tin tại Bệnh viện (4).
Bệnh viện Nhi Trung ương là bệnh viện tuyến đầu về Nhi khoa tại Việt Nam. Hệ thống CNTT bệnh viện đã được đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng; hệ thống hội chẩn, khám chữa bệnh (KCB) từ xa; nâng cấp phần mềm quản lý chung bệnh viện. Năm 2019, Trung tâm Quốc tế S triển khai y bạ điện tử dựa trên các phân hệ kỹ thuật của phần mềm eHospital của FPT và mới đạt được một phần của hồ sơ bệnh án điện tử. Đây là trung tâm điều trị chất lượng cao của Bệnh viện, được thành lập ngày 01/4/2020, theo QĐ số 1262/QĐ-BVNTƯ, đến tháng 01/2021 Bệnh viện tái cấu trúc tổ chức, hoạt động và đổi tên thành Trung tâm Quốc tế với 264 giường điều trị nội trú, trong đó có 4 khoa lâm sàng, 01 khoa khám bệnh, 01 khoa phẫu thuật gây mê hồi sức. Đội ngũ nhân viên của trung tâm gồm 171 người, trong đó có 37 bác sĩ, 108 điều dưỡng, 3 kỹ thuật viên, 23 nhân viên khác (5).
Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng triển khai HSBAĐT theo hướng dẫn tại Thông tư 46/2018/TT-BYT tại Trung tâm Quốc tế, từ đó hoàn thiện HSBAĐT. Mặc dù việc triển khai HSBA điện tử đã được thực hiện từ lâu, nhưng cho đến nay chưa có nghiên cứu nào đánh giá về thực trạng hiện tại, thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai cũng như lợi ích của HSBAĐT. Do đó, chúng tôi thực hiện đề tài “Thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử và một số yếu tố ảnh hưởng tại Trung tâm Quốc tế Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2021”. Kết quả của nghiên cứu sẽ làm tiền đề cho giai đoạn tiếp theo triển khai HSBAĐT trong toàn bệnh viện.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu 1: Mô tả thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại Trung tâm Quốc tế-Bệnh viện Nhi Trung ương, năm 2021.
Mục tiêu 2: Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng trong quá trình triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại Trung tâm Quốc tế-Bệnh viện Nhi Trung ương, năm 2021

MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG……………………………………………………………………………………iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT……………………………………………………………………………….v
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU ……………………………………………………………………………………vi
ĐẶT VẤN ĐỀ ………………………………………………………………………………………………1
Chương 1……………………………………………………………………………………………………..4
TỔNG QUAN TÀI LIỆU ……………………………………………………………………………..4
1.1. Hồ sơ bệnh án và hồ sơ bệnh án điện tử ……………………………………………………..4
1.1.1. Một số khái niệm về hồ sơ hệnh án, hồ sơ bệnh án điện tử và công nghệ thông
tin trong y tế. …………………………………………………………………………………………………4
1.1.2. Hạn chế của hồ sơ bệnh án giấy………………………………………………………………6
1.1.3. Lợi ích của hồ sơ bệnh án điện tử ……………………………………………………………8
1.2. Một số văn bản quy định liên quan đến bệnh án điện tử ……………………………….9
1.3. Thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử trên Thế giới và Việt Nam ………..10
1.3.1. Lập hồ sơ bệnh án điện tử …………………………………………………………………….10
1.3.2. Sử dụng hồ sơ bệnh án điện tử………………………………………………………………11
1.3.3. Quản lý hồ sơ bệnh án điện tử……………………………………………………………….12
1.4. Một số yếu tố ảnh hưởng trong triển khai hồ sơ bệnh án điện tử ………………….12
1.4.1. Yếu tố trang thiết bị cơ sở hạ tầng …………………………………………………………13
1.4.2. Yếu tố tài chính …………………………………………………………………………………..13
1.4.3. Yếu tố nhân lực …………………………………………………………………………………..14
1.4.4. Yếu tố về cơ chế chính sách, văn bản có tính pháp lý ………………………………14
1.4.5. Yếu tố về phần mềm ……………………………………………………………………………15
1.5. Giới thiệu về địa điểm nghiên cứu……………………………………………………………16
1.6. Khung lý thuyết nghiên cứu…………………………………………………………………….16
Chương 2……………………………………………………………………………………………………18
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ……………………………………18
2.1. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………………………………..18
2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu…………………………………………………………….18
2.3. Thiết kế nghiên cứu………………………………………………………………………………..18
HUPHii
2.4. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu…………………………………………………………..19
2.5. Công cụ và phương pháp thu thập số liệu………………………………………………….19
2.5.1. Nghiên cứu định lượng ………………………………………………………………………..19
2.5.2. Nghiên cứu định tính……………………………………………………………………………25
2.6. Biến số nghiên cứu…………………………………………………………………………………26
2.7. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu …………………………………………………….26
2.8. Sai số và biện pháp khắc phục …………………………………………………………………27
2.9. Vấn đề về đạo đức nghiên cứu…………………………………………………………………27
Chương 3……………………………………………………………………………………………………28
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ………………………………………………………………………….28
3.1. Thực trạng ứng dụng CNTT tại Bệnh viện Nhi Trung ương………………………..28
3.2 . Thực trạng triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại Trung tâm Quốc tế, Bệnh viện
Nhi Trung ương……………………………………………………………………………………………29
3.2.1. Tiêu chí lập, cập nhật hồ sơ bệnh án điện tử……………………………………………29
3.2.3. Tiêu chí sử dụng và khai thác hồ sơ bệnh án điện tử………………………………..33
3.2.4. Tiêu chí quy định về phần mềm hồ sơ bệnh án điện tử …………………………….34
3.2.5. Tiêu chí thông tin định danh người bệnh ………………………………………………..36
3.2.6. Tiêu chí bảo mật và tính riêng tư của hồ sơ bệnh án điện tử ……………………..36
3.2.7. Hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (PACS) ……………………………………..37
3.2.8. Hệ thống thông tin xét nghiệm (LIS) ……………………………………………………..38
3.2.9. Sử dụng chữ ký số trong hồ sơ bệnh án điện tử……………………………………….39
3.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến ứng dụng hồ sơ bệnh án điện tử tại Bệnh viện…39
Chương 4……………………………………………………………………………………………………53
BÀN LUẬN ………………………………………………………………………………………………..53
4.1. Thực trạng triển khai ứng dụng hồ sơ bệnh án điện tử tại Trung tâm Quốc tế
bệnh viện Nhi Trung ương năm 2021 ……………………………………………………………..53
4.2. Một số yếu tố ảnh hưởng tới việc ứng dụng công nghệ thông tin tại Bệnh viện
Nhi Trung ương năm 2021…………………………………………………………………………….60
4.2.1. Yếu tố kỹ thuật, trang thiết bị, cơ sở hạ tầng mạng ………………………………….60
4.2.3. Về yếu tố nguồn nhân lực …………………………………………………………………….63
HUPHiii
4.2.4. Về văn bản, chính sách…………………………………………………………………………64
4.2.5. Về yếu tố tài chính ………………………………………………………………………………65
4.3. Hạn chế của nghiên cứu ………………………………………………………………………….66
KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………………..67
KHUYẾN NGHỊ…………………………………………………………………………………………69
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG
Bảng 3. 1. Thông tin chung về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin của Bệnh viện…28
Bảng 3. 2. Thông tin về cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin (n=23)……………29
Bảng 3. 3. Tình trạng số hoá biểu mẫu của Điều dưỡng trong HSBAĐT …………….29
Bảng 3. 4. Tình trạng số hoá biểu mẫu của bác sỹ trong HSBAĐT …………………….30
Bảng 3. 5. Tình trạng số hoá biểu mẫu cận lâm sàng trong HSBAĐT…………………31
Bảng 3. 6. Đánh giá về thời gian cập nhật HSBAĐT ………………………………………..32
Bảng 3. 7. Đánh giá theo Thông tư 54/2017/TT-BYT……………………………………….32
Bảng 3. 8. Đáp ứng tiêu chí sử dụng và khai thác HSBAĐT ……………………………..33
Bảng 3. 9. Quy định về phần mềm hồ sơ bệnh án điện tử ………………………………….34
Bảng 3. 10. Đáp ứng về mã danh mục dùng chung của phần mềm hồ sơ bệnh án
điện tử…………………………………………………………………………………………………………35
Bảng 3. 11. Đáp ứng về thông tin định danh người bệnh …………………………………..36
Bảng 3. 12. Đáp ứng tính bảo mật, tiêng tư ……………………………………………………..36
Bảng 3. 13. Đánh giá các tiêu chí của hệ thống lưu trữ ……………………………………..37
Bảng 3. 14. Đánh giá tiêu chí của hệ thống thông tin xét nghiệm ……………………….38
Bảng 3. 15. Đánh giá tiêu chí sử dụng chữ kỹ số………………………………………………39