Lo âu, trầm cảm của bệnh nhân suy thận mạn lọc máu chu kỳ tại khoa thận nhân tạo bệnh viện Bạch Mai năm 2015 và một số yếu tố liên quan

Lo âu, trầm cảm của bệnh nhân suy thận mạn lọc máu chu kỳ tại khoa thận nhân tạo bệnh viện Bạch Mai năm 2015 và một số yếu tố liên quan.Lo âu, trầm cảm ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sổng cùa bệnh nhân mắc bệnh mạn tính. Nghiên cứu về lo âu, trầm cảm ờ bệnh nhân suy thận mạn lọc máu chu kỳ tại Viêt Nam còn hạn chế. Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 342 bệnh nhân suy thận mạn, đang lọc máu chu kỳ tại khoa Thận nhân tạo bệnh viên Bạch Mai nhằm mô tả tỷ lệ lo âu, trầm cảm ở bệnh nhân suy thận mạn lọc máu chu kỳ và mô tả một số yếu tố liên quan như đặc điểm nhân khẩu, một số yếu tố xã hội và một số yếu tố liên quan tới tỉnh trạng bệnh cũng được thu thập qua việc phỏng vấn bằng thang đo lo âu, trầm cảm HADS lioặc từ hồ sơ bệnh án. Kết quả cho thấycó 40,4% bệnh nhân lo âu, 40,9% bệnh nliân trầm cảm; 53,8% xuất hiện đồng thời lo âu & trầm cảm. Lo âu ờ bệnh nhân suy thận mạn, liên quan tói giới tính, trinh độ học vấn, tình trạng công việc, có bệnh lý khác kèm theo trong khi trầm cảm có liên quan tới giới tính, trình độ học vấn, tỉnh trạng việc làm, điều kiện kinh tể hiện tại (p<0,05). Cần tăng cường nhận thức cùa cán bộ y tể trong việc phát hiện các dấu hiệu về tình trạng lo âu, trầm cảm trên bệnh nhân suy thận mạn lọc máu chu kỳ để chăm sóc và hỗ trợ sớm cho bệnh nhân

Suy thận mạn (STM) là hội chứng lâm sàng và sinh hóa tiến triển qua nhiều năm tháng, trong đó chức năng thận giảm dần tương ứng với số lượng nephron của thận bị tổn thương [1]. Lọc máu thay thế chứ năng thận (hay còn gọi là lọc máu chu kỳ) là phương pháp điều trị được sử dụng phổ biến [2]. Tại Mỹ, những bệnh nhân mới bắt đầu điều trị, 91% bệnh nhân được điều trị bằng lọc máu chu kỳ, 7% bằng lọc màng bụng và 2% được ghép thận trước khi phải điều trị thay thế [2], Với những bệnh nhân đang được lọc máu chu kỳ thì bên cạnh những thay đổi về thể chất, bệnh nhân còn đối diện một loạt những thay đổi trong cuộc sống hàng ngày như thay đổi việc làm, phải đến bệnh viện lọc máu trung bình là 3 làn/tuàn và nhiều bệnh nhân đổi mặt với trạng thái tâm lý lo lắng, bồn chồn thậm chí dẫn tới lo âu, trầm cảm.
Thang đo lo âu, trầm cảm tại bệnh viện HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale) được xây dựng nhằm phát hiện các dấu hiệu và biểu hiện lo âu, tràm cảm liên quan tới các bệnh mạn tính. Thang đo này đã được dịch ra tiếng Việt, chuẩn hóa và được áp dụng trên một sổ bệnh lý mạn tính tại Việt Nam như trên bệnh nhân ung thư [3], [4], [5], [6].
Tại Việt Nam, với các bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, trong đó có bệnh suy thận mạn chủ yếu được quan tâm tới việc điều trị bệnh lý thực thể mà chưa được quan tâm tới các khía cạnh tâm lý, tâm thần. Chính những khó khăn về mặt tâm lý sẽ ảnh hưởng tới kết quả điều trị cũng như giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Vì vậy, chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhàm mô tả một sổ yếu tố liên quan đến tình trạng lo âu, trầm cảm của người bệnh lọc máu chu kỳ tại khoa Thận nhân tạo Bệnh viện Bạch Mai.