ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ FERRITIN, ĐỘ BÃO HÒA TRANSFERRIN HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN SUY THẬN MẠN TÍNH LỌC MÁU CHU KỲ

ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ FERRITIN, ĐỘ BÃO HÒA TRANSFERRIN HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN SUY THẬN MẠN TÍNH LỌC MÁU CHU KỲ.Đặt vân đề: Ở bệnh nhân (BN) suy thận mạn tính (STMT) lọc máu chu kỳ (LMCK), chỉ sô' sắt bị chi phối bởi lượng sắt bị mất dó mất mau, sắt vận chuyển vào tùy xương và biện pháp điều trị bổ sung sắt… vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm đánh giá biến đồi chi số sắt ở BN STMT sau 3 tháng đầu điều trị LMCK.

Đôì tượng và phương pháp nghiên cứu: 105 BN được theo dõi dọc trong 3 tháng đâu LMCK kết hợp với bổ sung sẳt đường đường tĩnh mạch (Iron sucrose) với liều tần công (trường hợp thiêu sắt), và duy trì (trường hợp đủ sắt) và không điều trị ở các trường hợp thừa sắt. Phương pháp nghiên cứu tien cứu.
Kết quả: Nồng đọ ferritin huyết thanh sau 3 tháng LMCK ở nhóm điều trị sắt tấn công, duy trì là 537,8±210,6 và 520,0±206,6 ng/ml, tăng lên so với trước điều trị (176,8±118,8 và 444,4±146,0ng/ml) có ý nghĩa thống kê với p<0,05. Ở nhóm không bổ sung sắt nồng độ ferritin giảm từ 939,l±294,8ng/ml xuống còn 674,0±286,4ng/ml (p<0,001).
Độ bão hòa transferrin huyết thanh (TSAT) sau điều trị ở nhóm tấn công và duy trì là 28,0±6,9 và 29,9±11,5% tăng lên có ý nghĩa thống kê so với trước điều trị (tương ứng là 16,3±4,9 và 23,3±6,4%) với P<0,Ọ5.
ở nhóm điều trị tấn công, tỳ lệ BN có nồng độ ferritin thấp (<200ng/m)l là 73,3% giảm đi sau điều trị là 0% (p<0,001). Không có_ sự khác biệt trước và sáu điều trị ở nhóm duy trì. ở nhóm không điều trị (p>0,05), tỳ lệ BN có nồng độ ferritin caó (>500ng/ml) giảm đi so với trước điều trị có ý nghĩa thống kê với p<0,001.
Tỳ lệ BN có TSAT thấp (<20%) ở nhóm tấn công và duy trì trước điều trị là 82,2% và 32,3% giảm đi sau điều trị là 8,9 vấ 6,5% có ý nghĩa thong kê (p<0,05) '
Kết luận: Với chế độ điều trị thích hợp, tỳ lệ bệnh nhân thiếu sắt (ferritin <200ng/ml và TSAT <20%) giảm đi có ý nghĩa thống kê sau 3 tháng điều trị.
ở bệnh nhân (BN) suy thận mạn (STM) lọc máu chu kỳ, sắt đóng vai trò quan trọng trong điều trị thiếu máu bằng erythropoietin người tái tô’ hợp (rHu-EPO) [7], Chỉ số sat thường bị chi phối bởi mất sắt do mất máu, vận chuyển sắt tới tủy xương và do điều trị bô’ sung sắt… Mất máu là nguyên nhân chính gây mất sắt và có liên quan đến sự lắng đọng máu ở bộ lọc máu, chảy máu ở vị trí chọc kim fistula, lấy máu xét nghiệm, xuất huyết tiêu hóa và do dùng thuốc chống đông… Điều trị thiếu sắt, dự phòng thiếu sắt với liều sắt tấn công hoặc duy trì bằng đường tĩnh mạch có thể mang lại kết quả tối ữu trong điều trị thiếu máu bằng rHu-EPO nhưng cũng co thể gây ra “quá tải sắt” (iron overload) nên BN cần được theo dõi kiểm tra tình trạng sắt chặt chẽ [4]. ở Việt Nam, nghiên cứu về vấn đề này còn ít. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu với mục tiêu: Đánh giá biến đối nồng độ ferritin và độ bão hòa transferrin huyết thanh ở BN STMT giai đoạn IlIb-IV sau 3 tháng đầu điều trị /ọc máu chu kỳ tại khoa Thận nhân tạo bệnh viện Bạch Mai