Nghiên cứu nạo vét hạch trong điều trị phẫu thuật ung thư dạ dày

Nghiên cứu nạo vét hạch trong điều trị phẫu thuật ung thư dạ dày

Luận án tiến sỹ y học : Trịnh Hồng Sơn

Chuyên ngành : Ngoại khoa ;  năm bảo vệ 2001

Hướng dẫn khoa học : 

Khi đề cập tới ung thư dạ dày (UTDD), người ta thường hiểu là ung thư biểu mô tuyến vì hơn 95% các trường hợp UTDD thuộc ung thư biểu mô tuyến [159], [20]. Trong số những ung thư hay gặp nhất, UTDD chiếm vị trí thứ 2 trên thế giới sau ung thư phổi với 755000 ca mới xuất hiện hàng năm [160]. Đặc biệt có sự khác nhau rõ rệt tỷ lệ xuất hiện bệnh ở các vùng khác nhau trên thế giới: Nhật bản, Costa Rica có tỷ lệ mắc UTDD cao nhất thế giới, sau đó là vùng Đông Á (như Triều tiên, một phần Trung quốc), Đông Âu, Liên xô cũ, Nam Mỹ. Mỹ, Canađa, Úc có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn [122]. UTDD có chiều hướng giảm trong những năm gần đây ở các nước phát triển [91]. UTDD có tỷ lệ chết cao nhất trong các bệnh ác tính ở Nhật: 5,3% dân số Nhật có nguy cơ mắc bệnh UTDD, ước tính mỗi năm có 60000 người mắc bệnh UTDD, là nguyên nhân chết của 1/3 tổng số các khối u ác tỉnh [166]. 
Tới nay, các nhà khoa học đều thống nhất: chỉ có hai biện pháp kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân bị UTDD là phát hiện sớm bằng nội soi và sau đó là phẫu thuật triệt để. Nhật Bản là nước tiên phong trong việc thực hiện tốt hai biện pháp trên. Thật vậy, chiến dịch phát hiện UTDĐ giai đoạn sớm khởi đầu từ năm 1960 đến năm 1985; trên 5161876 người được theo dõi (có nguy cơ cao): 6240 trường hợp UTDD được chẩn đoán (0.12%) và một nửa số này là UTDD sớm [163]. Tỷ lệ sống sau 5 năm UTDD sớm trên 90% [166]. Bên cạnh phát hiện sớm, người Nhật còn để ra chiến lược điều trị phẫu thuật rất hiệu quả, đưa ra chiến thuật nạo vét hạch cụ thể tuỳ thuộc vị trí tổn thương. 

 Kết quả khả quan trong điều trị UTDD ở Nhật đã làm cho các tác giả phương Tây phải nghi ngờ vì tiên lượng UTDD ở các nước phương Tây xấu, tỷ lệ sống 5 năm khác nhau tuỳ từng nghiên cứu và thay đổi từ 8 đến 21% 147]. 
Sau khi xem xét, đánh giá lại một cách nghiêm túc, các nhà khoa học phương Tây cũng đã phải thừa nhận rằng: người Nhật đã đi đúng hướng và bắt đầu nói theo người Nhật trong chiến thuật điều trị UTDD [163]. 
Việt nam nằm trong vùng có tỷ lệ mắc UTDD cao, ước tính mỗi năm có 7000 trường hợp xuất hiện. UTDD cùng với ung thư phổi chiếm 30% toàn bộ, bỏ xa gần 50 loại ung thư khác trong toàn thể bệnh ác tính ở người Hà nội [10]. Cũng đã có rất nhiều công trình về UTDD ở Việt nam. Các nghiên cứu đã nêu được đặc điểm bệnh học UTDD, chẩn đoán và điều trị UTDD… Nhưng còn rất ít các tài liệu công trình theo dõi thời gian sống của bệnh nhân bị UTDD, đặc biệt chưa thấy một nghiên cứu nào đánh giá vai trò nạo vét hạch trong điều trị phẫu thuật UTDD [1], [2], [3], [4], [5], [6], [11], [12], [13], [15], [29], [32], [33], [34], [35]… 
Phát hiện sớm UTDD bằng nội soi ở Việt nam chưa thể thực hiện rộng rãi trong vòng vài chục năm tới và cho dù tỷ lệ phát hiện sớm UTDD được nâng cao thì phẫu thuật vẫn giữ vai trò quyết định trong điều trị UTDD. 
Hạch bạch huyết là con đường di căn chính của UTDD, nạo vét hạch trong điều trị phẫu UTDD cần được tiến hành triệt để. Tại Việt Nam, cắt đoạn dạ dày có thể được thực hiện bởi rất nhiều phẫu thuật viên có kinh nghiệm từ trung ương đến các tuyến tỉnh nhưng nạo vét hạch, một công đoạn quan trọng trong phẫu thuật UTDD chưa được thực hiện một cách đầy đủ và hệ thống. 
Để cải thiện tiên lượng điều trị phẫu thuật UTDD, công trình này nhầm nghiên cứu nạo vét hạch trong điều trị phẫu thuật UTDD với 3 nội dung chính sau dây: 
1. Nghiên cứu kỹ thuật nạo vét hạch và tìm hiểu đặc điểm di căn hạch bạch huyết trong ung thư dạ dày. 
2. Đánh giá kết quả sớm và thời gian sống 2 năm sau mỗ của nạo vét hạch trong ung thư dạ dày. 
3. Xác định điều kiện và chỉ định nạo vét hạch.