Nghiên cứu ứng dụng vạt cơ trán trong điều trị sụp mi mức độ vừa và nặng

Luận án tiến sĩ y học Nghiên cứu ứng dụng vạt cơ trán trong điều trị sụp mi mức độ vừa và nặng.Mi mắt chiếm một vị trí quan trọng trên khuôn mặt, có vai trò về chức năng và thẩm mỹ rất lớn. Nhờ cấu tạo đặc biệt, mi mắt giúp nhãn cầu chống lại tác động của các yếu tố bên ngoài, ngoài ra còn thể hiện tình cảm cùng với các sắc thái khác nhau của khuôn mặt [22], [23].
Sụp mi là sự sa xuống của bờ tự do mi trên khi mở mắt thấp hơn vị trí bình thường (bình thường mi trên phủ rìa cực trên giác mạc khoảng 1-2mm). Sụp mi được chia thành bẩm sinh và mắc phải, thông thường là một bên (70%) nhưng có thể cả hai bên, liên quan đến bệnh của một hoặc nhiều cơ ngoài ổ mắt hoặc liên quan đến các bệnh hệ thống khác [22]. Sụp mi không những ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến chức năng thị giác do che lấp trục thị giác. Lee Y. G. và cs. (2018), hồi cứu 2.328 bệnh nhân phẫu thuật điều trị sụp mi từ năm 1991 đến 2014 tại một bệnh viện ở Hàn Quốc thấy có 1.815 bệnh nhân (78%) bị sụp mi bẩm sinh và 513 bệnh nhân (22%) sụp mi mắc phải. Sụp mi bẩm sinh đơn thuần là loại phổ biến nhất (73,7%) và sụp mi do cân cơ là loại sụp mi mắc phải phổ biến nhất [68].

MÃ TÀI LIỆU

CAOHOC.2021.00207

Giá :

50.000đ

Liên Hệ

0915.558.890

Điều trị sụp mi chủ yếu bằng phẫu thuật với các phương pháp chính là tăng cường chức năng cơ nâng mi bằng cách làm ngắn cân cơ nâng mi và sử dụng cơ trán là cơ động lực để treo mi trên thụ động. Phương pháp làm ngắn cân cơ nâng mi được chỉ định cho các trường hợp sụp mi nhẹ với ưu điểm là giữ được cấu trúc tự nhiên cho mi trên, ít gây biến dạng phần mềm do đó có hiệu quả về thẩm mỹ, tuy nhiên phương pháp này lại không hiệu quả cho các trường hợp sụp mi có chức năng cơ nâng mi kém [55], [75].
Treo mi lên cơ trán bằng vật liệu nhân tạo (chỉ không tiêu, silicon) hay tự thân (cân đùi) được chỉ định cho các trường hợp sụp mi nặng có chức năng2 cơ nâng mi kém. Ưu điểm là kỹ thuật đơn giản, thời gian phẫu thuật ngắn nhưng tỷ lệ tái phát cao, hở khe mi dẫn đến viêm giác mạc [20], [12].
Treo mi bằng vạt cơ trán bản chất là sử dụng sức co của cơ trán để thay thế cho hoạt động của cơ nâng mi. Đây là phương pháp dùng cơ động lực trực tiếp là cơ trán, sinh lý và hiệu quả, khắc phục được những nhược điểm của các phương pháp treo mi truyền thống bằng các chất liệu nhân tạo, hoàn toàn sử dụng chất liệu tự thân, được áp dụng cho các trường hợp sụp mi nặng có chức năng cơ nâng mi kém. Năm 1901, Fergus đã tiến hành treo mi bằng vạt cơ trán, sau đó, kỹ thuật này được cải tiến dần và áp dụng rộng rãi với vạt cơ trán hình chữ L [105], vạt cơ trán chia ba, vạt cơ trán luồn sau cấu trúc ròng rọc là vách ổ mắt [43], [97], [121]. Các phương pháp đều có ưu-nhược điểm riêng tuy nhiên đều chưa được làm sáng tỏ bằng nghiên cứu giải phẫu cụ thể.
Ở Việt Nam, điều trị sụp mi được tiến hành từ những năm 60 của thế kỷ XX, chủ yếu là phẫu thuật thu ngắn cơ nâng mi hoặc treo mi bằng chỉ, dải cân đùi lên cơ trán. Thời gian gần đây, một số nghiên cứu đã sử dụng dải cơ trán hình chữ U. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu cơ bản nào về giải phẫu để chứng minh mức độ an toàn khi lấy dải cơ trán chữ U mà không làm tổn thương thần kinh vận động cơ trán. Do vậy, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng vạt cơ trán trong điều trị sụp mi mức độ vừa và nặng” được tiến hành với hai mục tiêu:
1. Mô tả một số đặc điểm giải phẫu cơ trán và thần kinh vận động.
2. Đánh giá kết quả phẫu thuật treo mi bằng vạt cơ trán trong điều trị sụp mi mức độ vừa và nặng

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ………………………………………………………………………………… 1
LỜI CẢM ƠN ……………………………………………………………………………………… 2
MỤC LỤC…………………………………………………………………………………………… 3
NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN………………………………………. 6
DANH MỤC BẢNG…………………………………………………………………………….. 7
DANH MỤC HÌNH ……………………………………………………………………………… 9
DANH MỤC ẢNH …………………………………………………………………………….. 11
DANH MỤC BIỂU ĐỒ………………………………………………………………………. 12
ĐẶT VẤN ĐỀ……………………………………………………………………………………… 1
Chương 1 TỔNG QUAN ………………………………………………………………………. 3
1.1. ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU MI MẮT VÀ CƠ TRÁN ………………………….. 3
1.1.1. Đặc điểm giải phẫu mi mắt……………………………………………………………..3
1.1.2. Đặc điểm giải phẫu cơ trán……………………………………………………………..7
1.1.3. Hệ thống mạch máu của cơ trán…………………………………………………….12
1.1.4. Thần kinh chi phối……………………………………………………………………….13
1.2. PHÂN LOẠI SỤP MI………………………………………………………………….. 16
1.2.1. Theo nguyên nhân ……………………………………………………………………….16
1.2.2. Theo mức độ sụp mi …………………………………………………………………….18
1.3. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG SỤP MI………………. 19
1.3.1. Triệu chứng cơ năng…………………………………………………………………….19
1.3.2. Triệu chứng thực thể…………………………………………………………………….19
1.4. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ SỤP MI……………………………………. 20
1.4.1. Phẫu thuật thu ngắn cân cơ nâng mi ………………………………………………21
1.4.2. Phẫu thuật treo dây chằng Whitnall ……………………………………………….21
1.4.3. Phẫu thuật treo mi lên cơ trán bằng vật liệu nhân tạo hoặc cân cơ tự thân
…………………………………………………………………………………………………..22
1.4.4. Phẫu thuật treo mi bằng vạt cơ trán………………………………………………..23
1.5. TÌNH HÌNH PHẪU THUẬT TREO MI BẰNG VẠT CƠ TRÁN…….. 25
1.5.1. Tình hình ứng dụng phẫu thuật treo mi bằng vạt cơ trán trên thế giới .25
1.5.2. Tình hình nghiên cứu vạt cơ trán ở Việt Nam …………………………………34
1.5.3. Các biến chứng của phẫu thuật treo mi trên bằng vạt cơ trán ……………34Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …………….. 37
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ………………………………………………………. 37
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu giải phẫu…………………………………………………….37
2.1.2. Đối tượng nghiên cứu lâm sàng …………………………………………………….37
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …………………………………………………. 38
2.2.1. Phương pháp nghiên cứu giải phẫu………………………………………………..38
2.2.2. Phương pháp nghiên cứu lâm sàng ………………………………………………..45
2.3. XỬ LÝ SỐ LIỆU ………………………………………………………………………… 56
2.4. ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU ………………………………………………………….. 56
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ………………………………………………….. 57
3.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU CƠ TRÁN VÀ
NHÁNH THÁI DƯƠNG …………………………………………………………………….. 57
3.1.1. Giải phẫu cơ trán………………………………………………………………………….57
3.1.2. Giải phẫu nhánh thái dương đoạn ngoài tuyến mang tai…………………..58
3.1.3. Giải phẫu của nhánh tận thái dương chi phối cơ trán……………………….60
3.1.4. Các góc định hướng trên da của thân thái dương – mặt…………………….62
3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRÊN LÂM SÀNG……………………………… 63
3.2.1 Đặc điểm lâm sàng ………………………………………………………………………63
3.2.2 Kết quả điều trị ……………………………………………………………………………67
Chương 4. BÀN LUẬN ……………………………………………………………………… 79
4.1. GIẢI PHẪU CƠ TRÁN Ở NGƯỜI VIỆT TRƯỞNG THÀNH…………. 79
4.1.1. Kích thước cơ trán ……………………………………………………………………….79
4.1.2. Góc giao thoa cơ trán và cơ vòng mi ……………………………………………..81
4.2. GIẢI PHẪU NHÁNH THÁI DƯƠNG THẦN KINH MẶT Ở NGƯỜI
VIỆT TRƯỞNG THÀNH……………………………………………………………………. 83
4.2.1. Đặc điểm giải phẫu nhánh thái dương đoạn ngoài tuyến mang tai…….83
4.2.2. Đặc điểm giải phẫu nhánh tận thái dương vào cơ trán……………………..87
4.2.3. Các góc định hướng trên da của nhánh thân thái dương- mặt……………89
4.3. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG …………………………………………………………….. 93
4.3.1. Tuổi ……………………………………………………………………………………………93
4.3.2. Giới…………………………………………………………………………………………….94
4.3.3. Hình thái sụp mi…………………………………………………………………………..944.3.4. Tiền sử phẫu thuật ……………………………………………………………………….95
4.3.5. Phương pháp vô cảm ……………………………………………………………………96
4.3.6. Mức độ sụp mi …………………………………………………………………………….96
4.3.7. Chức năng cơ nâng mi………………………………………………………………….97
4.4. KẾT QUẢ PHẪU THUẬT…………………………………………………………… 98
4.4.1. Về chức năng ………………………………………………………………………………98
4.4.2. Về thẩm mỹ……………………………………………………………………………….103
4.4.3. Về biến chứng……………………………………………………………………………105
4.4.4. Kết quả chung và minh họa lâm sàng …………………………………………..107
4.4.5. Các yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật …………………………………113
4.5. ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT TREO MI BẰNG VẠT CƠ TRÁN………… 116
KẾT LUẬN……………………………………………………………………………………… 120
KIẾN NGHỊ …………………………………………………………………………………….. 122
DANH MỤC NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CỦA LUẬN ÁN……………………………………………………………………………………..
TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………………………………..
PHỤ LỤC……………………………………………………………………………………………..

DANH MỤC BẢNG
Số Tên bảng Trang
1.1. Lựa chọn phẫu thuật điều trị sụp mi………………………………………………….25
2.1. Các tiêu chí đánh giá chức năng mi mắt và cơ trán sau phẫu thuật ……….54
2.2. Các tiêu chí đánh giá thẩm mỹ sau phẫu thuật……………………………………55
2.3. Đánh giá kết quả chung…………………………………………………………………..55
3.1. Kích thước của cơ trán ……………………………………………………………………57
3.2. Số lượng nhánh thái dương – đoạn ngoài tuyến mang tai …………………….58
3.3. Chiều dài và khoảng cách từ điểm góc mắt ngoài đến các nhánh
thái dương đoạn ngoài tuyến mang tai………………………………………………58
3.4. Số lượng các nhánh tận vào cơ trán ………………………………………………….60
3.5. Khoảng cách từ nơi các nhánh thái dương đi vào cơ trán đến đường thẳng
(d) và (d2)……………………………………………………………………………………..60
3.6. Khoảng cách từ nơi nhánh thái dương đi vào cơ trán đến đuôi cung mày. 62
3.7. Góc định hướng từ nơi phân chia nhánh thái dương …………………………..62
3.8. Mức độ sụp mi. ……………………………………………………………………………..63
3.9. Chức năng cơ nâng mi ……………………………………………………………………64
3.10. Phân bố tuổi của các bệnh nhân sụp mi. ……………………………………………65
3.11. Phân bố giới tính của các bệnh nhân sụp mi………………………………………65
3.12. Tiền sử phẫu thuật………………………………………………………………………….66
3.13. Liên quan tiền sử phẫu thuật và độ tuổi. ……………………………………………66
3.14. Phương pháp vô cảm………………………………………………………………………66
3.15. Tình trạng sụp mi trước và sau phẫu thuật…………………………………………67
3.16. Chỉ số MRD2 và độ cao khe mi trước và sau phẫu thuật …………………….68
3.17. Biên độ vận động mi sau phẫu thuật …………………………………………………68
3.18. Biên độ vận động cung mày trước và sau phẫu thuật ………………………….69
3.19. Liên quan biên độ vận động cung mày ……………………………………………..69
3.20. Cảm giác da trán sau phẫu thuật ………………………………………………………70
3.21. Độ cong bờ mi sau phẫu thuật………………………………………………………….71
3.22. Nếp mi sau phẫu thuật…………………………………………………………………….71
3.23. Sẹo mi và sẹo mày sau phẫu thuật. …………………………………………………..723.24. Mức độ hài lòng của bệnh nhân ……………………………………………………….72
3.25. Mức độ hở mi khi nhắm mắt trước và sau phẫu thuật …………………………72
3.26. Mức độ hở củng mạc khi nhìn xuống ……………………………………………….73
3.27. Đánh giá kết quả chức năng và thẩm mỹ của các mắt sụp mi sau PT. …..74
3.28. Đánh giá kết quả sau phẫu thuật 12 tháng …………………………………………74
3.29. Liên quan tuổi và kết quả phẫu thuật sau 12 tháng……………………………..75
3.30. Liên quan giới và kết quả phẫu thuật sau 12 tháng……………………………..76
3.31. Liên quan tiền sử phẫu thuật và kết quả phẫu thuật sau 12 tháng. ………..76
3.32. Liên quan phương pháp vô cảm và kết quả phẫu thuật sau 12 tháng ……77
3.33. Liên quan mức độ sụp mi và kết quả phẫu thuật sau 12 tháng ……………..78
4.1. Chiều cao của cơ trán so với một số nghiên cứu. ……………………………….80
4.2. Chiều rộng của cơ trán so với một số nghiên cứu……………………………….81
4.3. Góc giữa hai cơ trán và góc bờ trong cơ trán- cơ vòng mi. ………………….83
4.4. Khoảng cách từ điểm thấp nhất và cao nhất của các nhánh tận vào cơ trán
đến bờ trên ổ mắt……………………………………………………………………………89
4.5. Tuổi trung bình khi phẫu thuật của các bệnh nhân sụp mi so với các
nghiên cứu khác. ……………………………………………………………………………93
4.6. Giới tính của các bệnh nhân sụp mi so với các nghiên cứu khác. …………94
4.7. Hình thái sụp mi so với các nghiên cứu khác. ……………………………………95
4.8. Mức độ sụp mi so với các nghiên cứu khác……………………………………….97
4.9. Cải thiện mức độ sụp mi so với các nghiên cứu khác………………………….9

You may also like...

https://thaoduoctunhien.info/nam-dong-trung-ha-thao/    https://thaoduoctunhien.info/