Quản lý Tăng huyết áp, Đái tháo đường theo nguyên lý Y học gia đình tại tỉnh Bắc Kan

Quản lý Tăng huyết áp, Đái tháo đường theo nguyên lý Y học gia đình tại tỉnh Bắc Kan. Trong các bệnh không lây nhiễm thì tăng huyết áp (THA), đái tháo đường (ĐTĐ) là các bệnh có tỷ lệ mắc, biến chứng và tử vong cao nhất. THA mà mắc ĐTĐ thì biến chứng sẽ cao hơn chỉ mắc THA. THA, ĐTĐ có yếu tố nguy cơ (YTNC) hoàn toàn giống nhau. Vì vậy khi triển khai các biện pháp dự phòng THA sẽ đồng thời dự phòng được ĐTĐ và ngược lại. 
Theo kết quả điều tra về tỷ lệ mắc THA, ĐTĐ năm 2021 của Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Kạn ở nhóm tuổi từ 18 đến 69; tỷ lệ mắc tiền THA là 17,8%, tiền  ĐTĐ là 28%,  THA là 31%, ĐTĐ là 7,1%;  mắc cả ĐTĐ và THA là 4,5%. Trong số những người đã mắc bệnh thì có 35% người không biết mình bị THA, 37,9% không biết mình bị ĐTĐ.
 Hiện nay vẫn còn nhiều người biết mình mắc THA, ĐTĐ nhưng không điều trị hoặc tự bỏ điều trị; không tuân thủ chế độ ăn uống, luyện tập để loại bỏ các YTNC. Vì vậy nhiều người bệnh không đạt mục tiêu điều trị, đã xảy ra các tổn thương cơ quan đích rất nặng nề, nhất là nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu.

Điều trị THA, ĐTĐ chủ yếu là điều trị YTNC lâu dài tại gia đình. Nếu người bệnh tuân thủ điều trị thì vẫn sống khỏe, lao động, học tập, công tác bình thường. Vì vậy THA, ĐTĐ rất cần được quản lý theo nguyên lý Y học gia đình (NLYHGĐ).
 Quản lý THA, ĐTĐ theo nguyên lý Y học gia đình nhằm các mục đích: Tăng tỷ lệ phát hiện sớm người bệnh THA, ĐTĐ, tăng tỷ lệ người bệnh được Quản lý điều trị; tăng tỷ lệ người bệnh điều trị đạt mục tiêu. Giảm tỷ lệ người bệnh mắc THA, ĐTĐ, giảm tỷ lệ người bệnh được phát hiện muộn; giảm tỷ lệ người bệnh THA, ĐTĐ bị biến chứng mới đi khám bệnh.
Do vậy rất cần phải xây dựng mô hình quản lý người bệnh THA, ĐTĐ tại cộng đồng theo nguyên lý Y học gia đình để làm rõ vai trò, trách nhiệm của nhân viên y tế, người bệnh, gia đình và cộng đồng . 

MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU    3
A. GIỚI THIỆU TÓM TẮT CÁC HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC ĐỐI TƯỢNG THAM GIA MÔ HÌNH QUẢN LÝ NGƯỜI BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP, ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THEO NGUYÊN LÝ Y HỌC GIA ĐÌNH    4
B. QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH MÔ HÌNH     5
1. Đơn vị điều hành, giám sát và đánh giá hoạt động của mô hình     5
2. Các đơn vị tham gia thực hiện mô hình     5
3. Chỉ đạo tổ chức thực hiện mô hình     5
4. Đối tượng đích của mô hình     5
5. Các chỉ số đánh giá kết quả đầu ra của mô hình     5
C. MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA, CÁC CÔNG VIỆC CỦA MÔ HÌNH QUẢN LÝ NGƯỜI BỆNH THA, ĐTĐ THEO NLYHGĐ    5
1.    Khái niệm về quản lý người bệnh THA, ĐTĐ theo NLYHGĐ    5
2.    Mục đích, mục tiêu, ý nghĩa của quản lý người bệnh THA, ĐTĐ theo NLYHGĐ    5
3.    Các công việc, vai trò, trách nhiệm thực hiện của các đối tượng trong mô hình quản lý người bệnh THA, ĐTĐ theo NLYHGĐ    6
D. CÁC NỘI DUNG TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG THA, ĐTĐ    11
1.    Vì sao bệnh THA, ĐTĐ lại liên quan đến rối loạn chuyển hóa mỡ máu và thừa cân, béo phì    11
2.    Các thông tin cơ bản về bệnh THA, ĐTĐ    12
3.    Ăn uống để phòng, chữa bệnh THA, ĐTĐ    18
4.    Hướng dẫn luyện và tắm nắng cho người THA, ĐTĐ    24
5.    Hướng dẫn người dân tự chấm điểm tại nhà để phát hiện nghi ngờ THA và YTNC mắc ĐTĐ    28
6. Hướng dẫn người bệnh tự đánh giá kết quả điều trị THA và ĐTĐ tại nhà…..33
7.    Hướng dẫn dùng thuốc cho người bệnh THA, ĐTĐ    42
Đ. THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG VỀ PHÒNG CHỐNG THA, ĐTĐ    50
Phần 1. Câu chuyện truyền thông:“Vì sao tôi bị tiểu đường, làm sao đây?”    50
Phần 02. Các câu hỏi thường gặp về THA    55
Phần 03. Các câu hỏi thường gặp về bệnh ĐTĐ    63
TÀI LIỆU THAM KHẢO    70