Thực trạng mô hình bệnh tật và hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023- 2025

Luận văn thạc sĩ y học Thực trạng mô hình bệnh tật và hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023- 2025.Trong bối cảnh Y học hiện đại (YHHĐ) phát triển mạnh mẽ trong những thập kỷ gần đây, Y học cổ truyền (YHCT) vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống y tế và đóng góp đáng kể vào công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Hiện nay, YHCT không chỉ được duy trì mà còn ngày càng phổ biến tại nhiều quốc gia, kể cả những nước có nền YHHĐ tiên tiến [1]. Việt Nam là quốc gia có nền YHCT lâu đời với bề dày kinh nghiệm hàng nghìn năm. Qua quá trình phát triển, YHCT Việt Nam đã khẳng định vị thế là một bộ phận quan trọng của nền y học dân tộc và có đóng góp lớn trong hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng [2]. Nhằm định hướng và thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này, ngày 04/7/2008, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 24-CT/TW về “Phát triển nền Đông y Việt Nam và Hội Đông y Việt Nam trong tình hình mới” [3]. Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1893/QĐ-TTg ngày 25/12/2019 phê duyệt “Chương trình phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại đến năm 2030” [4]. Trong kế hoạch hành động của Chính phủ, mục tiêu đặt ra đến năm 2030 gồm: 100% tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có bệnh viện đa khoa y dược cổ truyền hoặc bệnh viện đa khoa y dược cổ truyền – phục hồi chức năng tuyến tỉnh; 95% bệnh viện đa khoa và bệnh viện chuyên khoa có khoa y dược cổ truyền; 100% trạm y tế xã, phường, thị trấn triển khai tư vấn hoặc tổ chức khám chữa bệnh bằng y dược cổ truyền [2], [4].

Mô hình bệnh tật (MHBT) là bức tranh phản ánh khách quan điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa cũng như tình trạng sức khỏe của cộng đồng. Tại Việt Nam và trên thế giới, nghiên cứu về MHBT luôn nhận được sự quan tâm của các nhà khoa học. Việc xác định đúng MHBT của một cộng đồng hoặc của một cơ sở y tế có ý nghĩa quan trọng, là cơ sở khoa học giúp ngành y tế nói chung và từng đơn vị y tế nói riêng xây dựng chiến lược phát triển mạng lưới y tế, lập kế hoạch chăm sóc2 sức khỏe nhân dân, triển khai hoạt động phòng chống bệnh tật, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu tỷ lệ tàn phế cũng như tử vong [5].
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế – xã hội nói chung và khoa học y tế nói riêng, mô hình bệnh tật trong cộng đồng cũng có những biến đổi đáng kể, trở nên ngày càng đa dạng và phức tạp. Sự đa dạng này thay đổi theo vùng miền, theo từng cộng đồng dân cư, chịu ảnh hưởng của các yếu tố như thói quen, tín ngưỡng, văn hóa, điều kiện kinh tế – xã hội cũng như đặc điểm tự nhiên của địa phương. Đồng thời, sự thay đổi của mô hình bệnh tật đã thúc đẩy nền y học nói chung và Y học cổ truyền nói riêng không ngừng tiếp thu, phát triển các phương pháp điều trị nhằm nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân [4].
Bệnh viện Tuệ Tĩnh là bệnh viện hạng II trực thuộc Bộ Y tế, được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất và thiết bị khám chữa bệnh hiện đại, cùng đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực YHCT. Với vị trí thuận lợi tại trung tâm quận Hà Đông, giáp ranh các quận có mật độ dân số cao và phát triển kinh tế mạnh, Bệnh viện Tuệ Tĩnh có khả năng tiếp cận và đáp ứng nhu cầu điều trị các bệnh mạn tính bằng YHCT, vốn đang có xu hướng gia tăng, cho người dân trong và ngoài địa bàn. Để làm cơ sở cho việc đánh giá thực trạng mô hình bệnh tật, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động của bệnh viện, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, phát triển thêm các chuyên khoa dựa vào tính cấp thiết và nhu cầu của mô hình bệnh tật, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Thực trạng mô hình bệnh tật và hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023- 2025” với các mục tiêu sau:
1. Mô tả thực trạng mô hình bệnh tật của người bệnh khám và điều trị tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023 – 2025.
2. Mô tả thực trạng khám và điều trị tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh giai đoạn 2023 – 2025

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ …………………………………………………………………………………….. 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU……………………………………………….. 3
1.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ MÔ HÌNH BỆNH TẬT…………………………………………………3
1.1.1. Khái niệm về bệnh tật và mô hình bệnh tật …………………………………. 3
1.1.2. Vai trò của mô hình bệnh tật trong hoạch định chính sách y tế và quản
lý bệnh viện ……………………………………………………………………………………… 4
1.2. PHÂN LOẠI BỆNH TẬT………………………………………………………………………….5
1.2.1. Lịch sử phát triển của phân loại bệnh tật …………………………………….. 5
1.2.2. Phân loại bệnh tật theo ICD-10………………………………………………….. 6
1.2.3. Phân loại chứng bệnh theo Y học cổ truyền ………………………………… 7
1.3. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ Y HỌC CỔ TRUYỀN ………………………………..10
1.3.1. Nguyên tắc điều trị bệnh …………………………………………………………. 10
1.3.2. Phương pháp điều trị không dùng thuốc……………………………………. 10
1.3.3. Phương pháp điều trị dùng thuốc y học cổ truyền ………………………. 12
1.4. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ MÔ HÌNH BỆNH TẬT………………………..13
1.4.1. Nghiên cứu trên thế giới …………………………………………………………. 13
1.4.2. Nghiên cứu tại Việt Nam ………………………………………………………… 15
1.4.3. Nghiên cứu tại khoa Y học Cổ truyền và các Bệnh viện Y học cổ
truyền ở Việt Nam…………………………………………………………………………… 16
1.5. GIỚI THIỆU VỀ BỆNH VIỆN TUỆ TĨNH ……………………………………………..17
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……… 19
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU………………………………………………………………….19
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn……………………………………………………………….. 19
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ …………………………………………………………………. 19
2.2. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU ……………………………………………………………………..19
2.3. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU……………………………………………………………………192.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU…………………………………………………………….20
2.4.1. Thiết kế nghiên cứu………………………………………………………………… 20
2.4.2. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu ………………………………………………………. 20
2.5. CÁC CHỈ SỐ VÀ BIẾN SỐ NGHIÊN CỨU ……………………………………………20
2.5.1. Các chỉ số về đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu…………….. 20
2.5.2. Các chỉ số về mô hình bệnh tật tại bệnh viện …………………………….. 21
2.5.3. Các chỉ số về thực trạng hoạt động khám chữa bệnh và điều trị …… 21
2.6. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP, PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU ………..22
2.7. ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU ……………………………………………………………………..22
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU …………………………………………… 24
3.1. MÔ HÌNH BỆNH TẬT TẠI BỆNH VIỆN TUỆ TĨNH NĂM 2023 – 2025.24
3.1.1. Một số đặc điểm chung về người bệnh nghiên cứu …………………….. 24
3.1.2. Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh………………………………….. 29
3.2. THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG KHÁM CHỮA BỆNH VÀ ĐIỀU TRỊ
TẠI BỆNH VIỆN TUỆ TĨNH GIAI ĐOẠN 2023-2025………………………………….35
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN …………………………………………………………………. 41
4.1. THỰC TRẠNG MÔ HÌNH BỆNH TẬT CỦA NGƯỜI BỆNH KHÁM VÀ
ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN TUỆ TĨNH GIAI ĐOẠN 2023 – 2025………………41
4.1.1. Một số đặc điểm chung về người bệnh nghiên cứu …………………….. 41
4.1.2. Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh………………………………….. 48
4.2. THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG KHÁM CHỮA BỆNH VÀ ĐIỀU TRỊ
TẠI BỆNH VIỆN TUỆ TĨNH GIAI ĐOẠN 2023-2025………………………………….61
KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………. 68
KHUYẾN NGHỊ……………………………………………………………………………….. 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. Bảng danh mục nhóm bệnh theo ICD-10 …………………………… 6
Bảng 1.2. Bảng danh mục nhóm bệnh theo Y học cổ truyền……………….. 8
Bảng 3.1. Phân bố người bệnh theo theo nhóm tuổi…………………………. 24
Bảng 3.2. Phân bố người bệnh theo giới…………………………………………. 25
Bảng 3.3. Phân bố người bệnh theo nghề nghiệp …………………………….. 25
Bảng 3.4. Phân bố người bệnh theo đặc điểm cư trú ………………………… 26
Bảng 3.5. Phân bố người bệnh theo đối tượng hưởng BHYT ……………. 26
Bảng 3.6. Phân bố người bệnh nằm viện theo tháng trong các năm……. 27
Bảng 3.7. Phân bố người bệnh nằm viện theo quý trong các năm………. 28
Bảng 3.8. Tỷ lệ người bệnh giai đoạn 2023-2025 của 22 chương bệnh theo
ICD-10…………………………………………………………………………. 29
Bảng 3.9. Tỷ lệ người bệnh theo ICD-10 chia theo giới……………………. 30
Bảng 3.10. Tỷ lệ người bệnh theo phân loại ICD-10 ở các nhóm tuổi….. 31
Bảng 3.11. Phân bố 10 bệnh có tỷ lệ điều trị cao nhất tại bệnh viện Tuệ
Tĩnh theo mã bệnh ICD-10 giai đoạn 2023-2025………………. 32
Bảng 3.12. Phân bố 10 nhóm chứng bệnh có tỷ lệ cao nhất tại bệnh viện
Tuệ Tĩnh theo mã bệnh YHCT giai đoạn 2023-2025…………. 33
Bàng 3.13. Phân bố 10 nhóm chứng bệnh YHCT phổ biến theo quý giai
đoạn 2023-2025 ……………………………………………………………. 34
Bảng 3.14. Đặc điểm về khám và điều trị bệnh theo năm của bệnh viện
Tuệ Tĩnh………………………………………………………………………. 35
Bảng 3.15. Đặc điểm về số lượt thủ thuật YHHĐ và YHCT theo năm
được thực hiện trên người bệnh………………………………………. 36
Bảng 3.16. Phân bổ số lượt thủ thuật YHHĐ và YHCT theo 10 nhóm bệnh
chính của YHCT …………………………………………………………… 36Bảng 3.17. Đặc điểm về phương pháp điều trị tại bệnh viện cho người
bệnh…………………………………………………………………………….. 38
Bảng 3.18. Đặc điểm điều trị bằng các phương pháp y học cổ truyền cho người
bệnh …………………………………………………………………………….. 38
Bảng 3.19. Kết quả điều trị của người bệnh………………………………………. 39
Bảng 3.20. Tổng số ngày điều trị và số ngày điều trị trung bình – công
suất sử dụng giường bệnh………………………………………………. 3