Véc tơ truyền bệnh viêm não Nhật Bản tại một số điểm thuộc khu vực Tây Bắc, 2018

Véc tơ truyền bệnh viêm não Nhật Bản tại một số điểm thuộc khu vực Tây Bắc, 2018
Vectors of Japanese encephalitis in some target North-west mountainous region, 2018
Tác giả: Vũ Vi Quốc, Vũ Trọng Dược, Trần Vũ Phong, Hoàng Minh Đức, Vũ Sinh Nam, Nguyễn thị Yên, Trần Hải Sơn, Trần Công Tú, Trần Chí Cường, Nguyễn Tiến Dũng, Đoàn Ngọc Hùng, Nguyễn Văn Sửu, Trần Như Dương
Tóm tắt:
Bệnh viêm não Nhật Bản (VNNB) là bệnh nhiễm vi rút cấp tính do vi rút VNNB gây nên và lây truyền qua muỗi đốt. Đến nay, đã xác định hơn 12 loài muỗi có thể truyền vi rút VNNB, trong đó Culex tritaeniorhynchus, Culex vishnui và Culex gelidus là véc tơ chính. Tiến hành điều tra muỗi tại hộ gia đình và điều tra bọ gậy ở các thủy vực quanh nhà thuộc huyện trọng điểm VNNB của tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lào Cai vào tháng 5, 6, và 7 năm 2018. Kết quả cho thấy: tại 3 tỉnh đã thu thập được 8 loài muỗi thuộc 5 giống, trong đó có mặt hai loài muỗi véc tơ chính VNNB: Cx. tritaeniorhynchus và Cx. vishnui với số lượng chiếm ưu thế (68,48%). Chỉ số mật độ muỗi Cx. tritaeniorhynchus và Cx. vishnui cao tại chuồng gia súc (3,36 – 21,28 con/chuồng đối với Cx. tritaeniorhynchus, 0,12 – 7,74 con/chuồng đối với Cx. vishnui) cao hơn 19,5 lần (Cx. trtaeniorhynchus) và 11,8 lần (Cx. vishnui) so với chỉ số mật độ muỗi trong nhà ở. Bọ gậy muỗi VNNB có mặt tại ruộng lúa, mương nước, vũng nước nhỏ và dụng cụ chứa nước gia đình, trong đó ruộng lúa là nơi tập trung chủ yếu (81,8% bọ gậy Cx. tritaeniorhynchus và 98% bọ gậy Cx. vishnui). Nơi bắt muỗi, vùng dân cư, mực nước, và cây thủy sinh có liên quan tới mật độ quần thể muỗi và bọ gậy muỗi VNNB. Sự hiện diện và phân bố rộng của véc tơ VNNB là cơ sở khoa học xây dựng kế hoạch phòng chống viêm não vi rút trong đó có VNNB tại các địa phương này.