Đánh giá kết quả điều trị bệnh đau thần kinh tọa bằng điện châm, xoa bóp, bấm huyệt Tại khoa YHCT – PHCN Bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở Đánh giá kết quả điều trị bệnh đau thần kinh tọa bằng điện châm, xoa bóp, bấm huyệt Tại khoa YHCT – PHCN Bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên.Bệnh đau thần kinh tọa (TKT) hay còn gọi là đau thần kinh hông to (TKHT) có tên tiếng anh “Sciatica pain” là một bệnh lý khá phổ biến trôn lâm sàng trong các bệnh về nội khoa nói chung và các bệnh về cơ – xương – khóp nói riêng.
Y học cố truyền (YHCT) mô tả đau TKT thuộc phạm vi “chứng tý” với các bệnh danh cụ thể như: Tọa cốt phong, Yêu cước thống, Tọa điển phong.

Ớ nước ta cũng như trên the giới, bệnh có xu hướng ngày càng tăng và trẻ hóa do thói quen làm việc, sinh hoạt chưa khoa học. Tỉ lệ mắc bệnh ở cả hai giới nhưng nam nhiều hơn nữ (Ti lệ 3/1), bệnh có thể xảy ra ở nhiều độ tuổi khác nhau tuy nhiên các nghiên cứu đã chi ra ràng người lớn trong độ tuổi lao động (30- 60 tuổi) sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn các nhóm tuôi khác, bệnh gặp ở nông thôn nhiều hon thành thị, người lao động chân tay nhiều hon người lao động trí óc…Tại Liên Xô cũ, theo thống kê của Bộ Y Tế, số bệnh nhân đau TKT (TKHT) chiếm 50% tống số bệnh nhân bị bệnh dây thần kinh ngoại biên phải nằm điều trị tại bệnh viện. Tại Mỹ, đau TKT (TKHT) chiếm 5% số người trưởng thành. Và theo Tonfexis.A, có khoảng 2 triệu người phải nghỉ việc do đau TKT (TKHT) trong năm.
Ở Việt Nam, theo GS Trần Ngọc Ân và cộng sự, đau TKT (TKHT) chiếm tỷ lệ 41,45% trong nhóm bệnh cột sống, là một trong 15 bệnh cơ – xương – khớp hay gặp nhất, trong 10 năm (1991 – 2000) là bệnh đúng thứ hai sau viêm khớp dạng thấp được chẩn đoán và điều trị tại bệnh viện Bạch Mai.
Đau TKT (TKHT) do nhiều nguyên nhân gây nên, trong đó nguyên nhân do cột sống là chủ yếu. Theo thống kê: Thoát vị đĩa đệm (TVĐĐ) chiếm tỷ lệ khoảng 63% đến 73% tổng số các trường hợp đau cột sống thắt lưng, và 72% trường hợp đau TK.T (TKHT) là do thoát vị đĩa đệm cột song that lưng. Thoái hóa cột sống thắt lưng (THCSTL) cùng là một nguyên nhân gây đau TKT thường gặp sau TVĐĐ cột sống thắt lưng
Cho đến nay việc điều trị đau TKT (TKIIT) vẫn còn là vấn đề làm cho người thầy thuốc phải suy nghĩ nhằm tìm ra phương pháp điồu trị thích hợp nhất với người bệnh, có rất nhiều phương pháp được áp dụng:
–    Điều trị bang Y học hiện đại (YHHĐ): Gồm điều trị bảo tồn bang nội khoa, điều trị can thiệp ngoại khoa
–    Điều trị bang Y học cổ truyền, phục hồi chức năng, vật lý trị liệu: Châm, cứu, xoa bóp bấm huyệt, uống thuốc thang
Trên thực tế, điều trị bang các phương pháp y học hiện đại đã mang lại những hiệu quả nhất định, nhưng phương pháp này cũng có nhược điểm là các thuốc giảm đau chống viêm có khá nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng và gây nhiều biến chứng đến người bệnh, cùng với sự phát triển của y học, ngành phục hồi chức năng cũng có nhiều phương pháp đột phá trong điều trị đau TKT (TKHT) như: Nhiệt trị liệu, điện trị liệu, kéo giãn cột sống…nhưng chi phí lại khá cao, chưa phù hợp với điều kiện kinh tế của một số đối tượng là bệnh nhân vùng nông thôn và người lao động chân tay. Điều trị bàng Y học cồ truyền, đặt biệt là điều trị bang phương pháp Điện châm, Xoa bóp bấm huyệt tuy chưa đạt được hiệu quả nhanh chóng nhưng đây là phương pháp dễ ứng dụng, chi phí không cao, ít tai biến, tỷ lệ bệnh tái phát ít, giải quyết tương đối tốt những triệu chứng và sớm trả lại cuộc sống cho người bệnh
Đê nâng cao hiệu quả điều trị bệnh đau thần kinh tọa bang Điện châm, xoa bóp bấm huyệt, chúng tôi tiến hành đề tài: “Đánh giá kết quả điều trị bệnh đau thần kinh tọa bằng điện châm, xoa bóp, bấm huyệt Tại khoa YHCT – PHCN Bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên” nhằm 2 mục tiêu:
1.    Mô tủ đặc điểm nhóm tuổi, giới tính, thời gian mắc bệnh, tính chất lao động của bệnh nhân đau dây thân kinh tọa tại bệnh viện đa khoa Vị Xuyên
2.    Đánh giá kết quá điểu trị đau thần kinh tọa bằng phương pháp điện châm, xoa bóp, bam huyệt.

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ            7
Chuông 1 TỎNG QUAN    9
l.    Tổng quan tình hình bệnh đau thần kinh tọa trên giói và tại Việt Nam    9
1.1 Đau thần kinh tọa theo y học hiện đại    9
1.1.1.    Định nghĩa    "        .".    10
1.1.2.    Giải phẫu dây thần kinh tọa    10
1.1.3.    Nguyên nhân gây bệnh: Có rất nhiều nguyên nhân gây ra các cơn đau dây thần
kinh tọa. Dưới đây là những yếu tố thường gặp nhất:    12
1.1.3.1.    Thoát vị đĩa đệm    12
1.1.3.2.    DỊ tật bẩm sinh ở cột sống    13
1.1.3.3.    Các bệnh lý liên quan tới cột sống khác    13
1.1.3.4.     Do chấn thương    13
1.1.3.5.    Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng bị đau thần kinh tọa    13
1.1.4.    Biếu hiện lâm sàng    14
1.1.4.1.    Cơ năng:    14
1.1.4.2.    Thực thể:    14
1.1.5.    Cận lâm sàng    15
1.1.6.    Chẩn đoán    15
1.1.6.1.     Chẩn đoán xác định:    15
1.1.6.2.    Chẩn đoán phân biệt    16
1.1.7.    Điều trị            16
1.1.7.1.    Nguyên tắc điều trị    16
1.1.7.2.     Điều trị cụ thế    16
1.2.    Đau thần kinh tọa theo Y học cổ truyền    17
1.2.1.    Bệnh danh:    17
1.2.2.    Nguyên nhân gây bệnh    17
1.2.3.    Các thể bệnh    18
1.2.3.1.    Thể phong hàn    18
1.2.3.2.    Thể phong hàn thấp    18
1.2.3.3.     Thể huyết ứ    19
1.2.3.4.    Thể phong hàn thấp tỷ    19
13. Phuong pháp điều trị bàng điện châm xoa bóp bấm huyệt    19
1.3.1.    Điện châm    19
1.3.2.    Xoa bóp bấm huyệt:    19
Chuông 2 ĐỐI TUỌNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu    20
2.1.    Đối tượng nghiên cứu    20
2.1.1.    Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân    20
2.1.2.    Phương tiện và chất liệu nghiên cúu    21
2.1.3.    Địa điểm và thời gian nghiên cứu    22
2.2. Phương pháp nghiên cíni    22
2.2.1.     Thiết kế nghiên cứu    23
2.2.2.    Chọn mầu và cỡ mẫu    23
2.2.3.    Quy trình nghiên cứu    23
2.3.    Chi tiêu Theo dõi    25
2.3.1.    Chi tiêu lâm sàng        ………………………………………………………………….25
2.4.    Thu thập thông tin và sử lý số liệu    28
2.5.    Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu    28
Chuông 3 KÉT QUẢ NGHIÊN cứu    29
3.1.    Đặc điểm phân bổ của đối tưọng nghiên cứu    29
3.2.    Đánh giá kết quả điều trị    30
Chuông 4 BÀN LUẬN    33
4.1.    Đặc điểm bệnh nhân    33
4.2.    Đánh giá kết quả điều trị    34
Chuông 5 KẾT LUẬN    36
5.1.    Mục tiêu 1    36
5.2 Đánh giá kết quả điều trị đau thần kinh tọa    36
TÀI LIỆU THAM KHẢO    38
1.     Thạc sỳ Trương minh Việt luận học viện quân y    38
2.    Phác đồ điều trị đau thần kinh tọa bằng điện châm    38
3.    Nguyễn Tài Thu (1984) châm cứu chừa bệnh, nhà xuất bản y học    38
4.    Đặng Văn Chung(1987) đau dây thần kinh tọa    38
PHỤ LUC 1 BỆNH ÁN NGHIÊN cứu         39
PHỤ LỤC 2 DANH SÁCH MÃ HÓA BỆNH NHÂN    43
DANH MỤC BANG
Tên bảng
Bảng 3.1.1. Phân bố bệnh nhân theo các nhóm tuổi
Bảng 3.1.2. Phân bố bệnh nhân theo giới tính
Bảng 3.1.3. Phân bố bệnh nhân theo thời gian mắc bệnh
Bảng 3.1.4. Phân bổ bệnh nhân theo tính chất lao động
Bảng 3.2.1. Mức độ đau theo thang điểm VAS
Bảng 3.2.2. Đánh giá hội chứng cột sống
Bảng 3.2.3. Đánh giá dấu hiệu Lasegue trong hội chứng rễ
Bảng 3.2.4. Đánh giá dấu hiệu bam chuông trong hội chứng rễ
Bảng 3.2.5. Đánh giá dấu hiệu valexix trong hội chứng rễ
Bảng 3.2.6. Ket quả điều trị chung
Bảng 3.2.7. Vấn đề bệnh nhân gặp phải trước và trong quá trình điều trị