Khảo sát thực trạng sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2022

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở Khảo sát thực trạng sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2022.Kháng sinh là một loại chất kháng khuẩn hoạt động chống lại vi khuẩn và là loại chat kháng khuân quan trọng nhất dùng trong đối phó nhiễm khuân, được sử dụng rộng rãi trong điều trị. Sự ra đời của kháng sinh đã cứu sống hàng triệu người đánh dấu một ký nguyên mới của y học về điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Hiện nay kháng sinh là một trong những nhóm thuốc có tỷ lệ sứ dụng cao trong bệnh viện (chiếm khoảng trên 30% tống giá trị sử dụng thuốc). Ngoài ra, kháng sinh còn được sử dụng rộng rãi trong trồng trọt, chăn nuôi. Do việc sử dụng rộng rãi, kéo dài, chưa hợp lý nên tình trạng kháng kháng sinh của các vi sinh vật ngày một tăng. Mức độ kháng thuốc ngày càng trầm trọng làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, nguy cơ tử vong cao, thời gian điều trị kéo dài, chi phí điều trị tăng cao, ảnh hưởng đến sức khóe người bệnh và cộng đồng. Chỉ riêng tại Hoa Kỳ, một thực trạng đáng báo động hiện nay là các vi khuấn đề kháng tiếp tục gây nhiễm tròng cho 2 triệu bệnh nhân mỗi năm và dẫn tới 23.000 ca tứ vong mồi năm. Trung tâm kiêm soát và phòng chống bệnh tật Hoa Kỳ đã ước tính rằng mỗi năm có khoảng 50 triệu trong số 150 triệu đon thuốc có sứ dụng kháng sinh là không cần thiết. Trong một bài phỏng vấn sau khi nhận giải Nobel vào năm 1945 vi thành tựu khám phá ra Penicilin, giáo sư Fleming phát biều: “Những ké lạm dụng thuốc Penicillin không suy nghĩ sẽ phái chịu trách nhiệm về mặt đạo đức cho cái chết của ngu (rí đau đớn vì nhiễm trùng gây ra hỏi vi khuẩn kháng penicillinViệc sử dụng thuốc không họp lý, lạm dụng thuốc, không đúng bệnh, không đúng liều dùng, không đúng đường dùng, không đúng thời gian, không theo dõi đầy đủ tác dụng có hại cùa thuốc ngày càng phố biển và cỏ xu hướng tăng…không chi ảnh hưởng tới công tác chăm sóc khám chữa bệnh của ngành Y tế mà còn là nguyên nhân làm tăng giá trị tiêu thụ đáng kề cho người bệnh, tạo ra gánh nặng cho nền kinh tế xã hội. Do đó phân tích hoạt động sử dụng thuốc kháng sinh cùa các bệnh viện là việc hết sức cần thiết để phán ánh thực trạng và góp phần nâng cao hiệu quà sử dụng thuốc kháng sinh.

Bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên là Bệnh viện đa khoa công lập hạng II, với công suất giường bệnh được giao 150 giường, thực kê 280 giường. Có nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện VỊ Xuyên và các vùng lân cận. Bệnh viện đã và đang nỗ lực nâng cao chất lượng khám chữa bệnh nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu ngày càng cao về chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng. Hàng năm. bệnh viện sử dụng một số lượng lớn thuốc đế phục vụ công tác khám chừa bệnh, trong đó  
kháng sinh là nhóm thuốc có sổ lượng hoạt chất và giá trị cao nhất năm 2022 gần 7 tỷ đồng tương ứng gần 45% giá trị tiền sử dụng thuốc. Báo cáo công tác dược tại Bệnh viện năm 2022 cho thay, Bệnh viện sử dụng 87 loại kháng sinh. Vậy van đề đặt ra là việc sử dụng kháng sinh tại bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên như thế nào? Thực tế, bệnh viện chưa có chương trinh giám sát kháng kháng sinh, đặc biệt chưa có nghiên cứu tổng quát về thực trạng sử dụng thuốc kháng sinh theo các tiêu chí cúa tổ chức y tế thể giới WHO và của Bộ Y tế Việt Nam.Vì vậy, chúng tôi thực hiện đồ tài “Khảo sát thực trạng sử dụng kháng sinh tại Bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2022" với 02 mục tiêu:
1.    Khảo sát cơ cấu thuốc kháng sinh đã sử dụng tại bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên năm 2022.
2.    Khảo sát thực trạng chỉ định thuốc kháng sinh trong điều trị nội trú tại bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ    1
CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN    3
1.1.    Đại cương về kháng sinh    3
1.1.1.    Định nghĩa kháng sinh    3
1.1.2.    Phân loại kháng sinh    3
1.1.3.    Phối hợp kháng sinh    4
1.1.4.    Các nguyên tắc sử dụng kháng sinh    5
1.2.    Các phương pháp đánh giá sử dụng Kháng sinh    trong bệnh viện    11
1.3.    Thực trạng sử dụng thuốc kháng sinh trong những nãm gần đây    11
1.3.1.    Thực trạng tiêu thụ thuốc kháng sinh    11
1.3.2.    Thực trạng kê đơn thuốc kháng sinh tại Việt Nam    12
1.3.3.    Vài nét về Bệnh viện đa khoa huyện VỊ Xuyên và tính cấp thiết cúa đề tài 14
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu    17
2.1.    Đối tượng nghiên cứu, thời gian, địa điếm tiến hành nghiên cứu    17
2.1.1.    Đối tượng nghiên cứu    17
2.1.2.    Thời gian nghiên cứu    17
2.1.3.    Địa điểm:    17
2.2.    Phương pháp nghiên cứu:    17
2.3.    Nội dung nghiên cứu    18
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu    20
3.1.    Phân tích cơ cấu danh mục thuốc kháng sinh đã sừ dụng tại bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2022    20
3.1.1.    Cơ cấu về số lượng và giá trị sử dụng thuốc kháng sinh đà sử dụng năm
2022     20
3.1.2.    Cơ cấu kháng sinh theo nguồn gốc xuất xứ    20
3.1.3.    Cơ cấu kháng sinh theo tên generic và tên biệt dược    20
3.1.4.     Cơ cẩu kháng sinh đơn thành phần, thuốc đa thành phần    21
3.1.5.    Cơ cấu thuốc kháng sinh theo đường dùng    21
3.1.6.    Cơ cấu các nhóm kháng sinh theo cấu trúc    22
3.1.7.    Cơ cấu kháng sinh nhóm p – lactam    23
3.1.8.    Cơ cấu kháng sinh nhóm Quinolon    23
3.1.9.    Cơ cấu kháng sinh theo đối tượng điều trị    24
3.2.    Thực trạng chì định thuốc kháng sinh trong điều trị nội trú tại Bệnh viện đa khoa
Vị Xuyên năm 2022    25
3.2.1.    Đặc điểm các nhóm bệnh được kê đơn KS theo mã ICĐ-X    25
3.2.2.    Tuân thủ quy định kê đơn kháng sinh:    26
3.2.3.    Khuyến cáo về khoảng cách đưa liều của    KS:    27
3.2.4.    Thay thế KS và KSĐ    28
3.2.5.    Cơ cấu chuyến đường dùng của thuốc kháng sinh    28
3.2.6.    Cơ cấu về ngày điều trị cùa kháng sinh    29
3.2.7.    Cơ cấu chi phí thuốc trong điều trị    30
3.2.8.    Kê đơn phối hợp KS    30
3.2.9.    Các kiểu phổi hợp KS    31
3.2.10.    Tỷ lệ BA có ghi nhận ADR    31
3.2.11.    Sử dụng KS cần phê duyệt theo quy định    32
3.2.12.    Cơ cấu KS dự trữ theo hoạt chất:    32
3.2.13.    Sử dụng kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật:    33
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN    34
4.1.    Phân tích cơ cấu danh mục thuốc kháng sinh đã sử dụng tại bệnh viện đa khoa Vị
Xuyên năm 2022    34
4.2.    Thực trạng chỉ định thuốc kháng sinh trong điều trị nội trú tại bệnh viện đa khoa
Vị Xuyên trong năm 2022    37
KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ    41
KÉT LUẬN    41
1.    Cơ cấu số lượng và giá trị tiêu thụ thuốc kháng sinh đã sử dụng năm 2022    41
2.    Thực trạng chí định thuốc kháng sinh trong điều trị nội trú tại Bệnh viện đa khoa Vị
Xuyên trong năm 2022    42
KIẾN NGHỊ    43
TÀI LIỆU THAM KHẢO    45
Phụ lục 01: Danh mục thuốc KS sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa VỊ Xuyên    48
Phụ lục 02: Mẩu phiếu thu thập dữ liệu từ bệnh án    59
Phụ lục 03: Mẩu bảng tổng họp dũ’ liệu nghiên cứu    62
Phụ lục 04: Phối họp kháng sinh    65
PHIẾU THU THẬP THÔNG TIN BỆNH ÁN    66
DANH SÁCH BỆNH NHÂN TRONG MẢU NGHIÊN cứu    68 
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Phân loại kháng sinh theo cấu trúc hóa học     3
Bâng 1.2: Một số KS có sinh khả dụng đường uống > 50%     6
Bâng 1.3: Nguyên tắc MINDME trong sử dụng KS     9
Bàng 1.4: Cơ cấu nhân lực của Bệnh viện đa khoa huyện Vị Xuyên     15
Bàng 1.5: Mô hình bệnh tật của Bệnh viện đa khoa VỊ Xuyên năm 2022      15
Bàng 3.6: Cơ cấu về số lượng và giá trị sử dụng thuốc kháng sinh đã sử dụng
năm 2022      20
Bảng 3.7: Cơ cấu kháng sinh theo nguồn gốc xuất xứ     20
Băng 3.8: Cơ cấu kháng sinh theo tên generic và tên biệt dược     21
Bàng 3.9: Cơ cấu kháng sinh đơn thành phần, đa thành phần     21
Bâng 3.10: Cơ cấu kháng sinh theo đường dùng     21
Bàng 3.11 Cơ cấu các nhóm kháng sinh theo cấu trúc     22
Bảng 3.12: Cơ cấu phân nhóm kháng sinh nhóm p-lactam     23
Bảng 3.13: Cơ cấu kháng sinh nhóm Quinolon     24
Bảng 3.14: Cơ cấu KS về đối tượng điều trị     24
Bảng 3.15: Nhóm bệnh được kê đơn KS theo mã ICD-X     25
Bảng 3.16: Tỷ lệ BA thực hiện quy định kê đơn kháng sinh     26
Bảng 3.17: Cơ cấu KS không đủng khoảng cách đưa liều theo khuyển cáo        27
Bảng 3.18. Tỳ lệ BA có thay thế KS và làm KSĐ     28
Bàng 3.19: Cơ cấu BA chuyển K.S từ đường tiêm, truyền sang đường uống        28
Bàng 3.20: Tỷ lệ kiếu điều trị khi chuyển từ đường tiêm, truyền sang đường uống     28
Bảng 3.21: Tỷ lệ các hoạt chất KS dạng uống sử dụng khi chuyến đường dùng . 29
Bàng 3.22: Cơ cấu về ngày điều trị của kháng sinh     29
Bàng 3.23: Chi phí thuốc trong điều trị     30
Bảng 3.24: Tỷ lệ BA kê đơn phối hợp KS     31
Băng 3.25. Các kiều phối hợp kháng sinh     31
Bảng 3.26: Kết quả phối họp kháng sinh     31
Bàng 3.27: ADR nghi ngờ cúa kháng sinh được ghi nhận     32
Bàng 3.28: Sử dụng KS cần phê duyệt theo quy định     32
Bắng 3.29: Cơ cấu KS dự trữ theo hoạt chất     32
Băng 3.30: Tỷ lệ BA sử dụng kháng sinh trong dự phòng phẫu thuật     33 
DANH MỤC HÌNH VẺ
Hình 1.1: Tiêu chí xác định người bệnh chuyên từ K.S đường tiêm sang đường đường uổng     9