Khảo sát đặc điếm rối loạn lipid ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị tại bệnh viện Đa khoa huyện Vị Xuyên

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở Khảo sát đặc điếm rối loạn lipid ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị tại bệnh viện Đa khoa huyện Vị Xuyên. Hiện nay, đái tháo đường nói riêng hay các bệnh nội tiết và rối loạn chuyên hóa nói chung là một vấn đề y tế công cộng mang tính chất toàn cầu, ảnh hưởng đến sức khoe của nhiều người, nhất là trong độ tuối lao động trên toàn thế giới. Theo thông báo của Tố chức Y tế thế giới, tốc độ phát triển của bệnh đái tháo đường tăng nhanh trong những năm qua, bệnh đà trở thành vấn đề sức khỏe toàn cầu nghiêm trọng, ảnh hướng nặng nề chất lượng cuộc sổng và tính mạng của người bệnh. Việt Nam không xếp vào 10 nước có tỷ lệ mắc đái tháo đường cao nhưng lại là quổc gia có tốc độ phát triến bệnh nhanh. Tại hội nghị khoa học về bệnh Nội tiết, Đái tháo đường và rối loạn chuyển hóa Việt Nam lần XI năm 2022 cho thấy, tỷ lệ mắc đái tháo đường ở Việt Nam tăng nhanh từ 2,7% (năm 2002) lên 7,3% (năm 2022), trong đó có tới 60% ngưòi bệnh không biết mình mắc bệnh.

Đái tháo đường là bệnh mang tính xã hội cao ở nhiều quốc gia bới tốc độ phát triển nhanh chóng, mức độ nguy hại đến sức khoẻ. Đái tháo đường còn trở thành lực cản của sự phát triến, gánh nặng cho toàn xã hội khi mà mỗi năm thế giới phải chi số tiền khống lồ từ 232 tỷ đến 430 tỷ USD cho việc phòng chống và điều trị. Hiện nay nhiều biện pháp được nêu ra nhằm giảm thiếu tỷ lệ biến chứng và tử vong bệnh đái tháo đường, một trong các vẩn đề được đặt ra và đôi khi trở thành thách thức là: Làm the nào quán lý có hiệu quả bệnh nhân đái tháo đường để có thế ngăn chặn sự tiến triến cùa các biến chứng mạn tính?
Rối loạn lipid máu thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường type 2, ti lệ 72%- 85%, với kiểu hình lipid gây xơ vữa bao gồm tăng triglyceride, tăng ApoB, tăng non-HDL, LDL và giảm HDL. Hiểu được rối loạn lipid do đái tháo đường rất quan trọng bởi nó có thế xảy ra và gây biến cổ tim mạch trước khi đái tháo đường được chẩn đoán. Những bằng chứng gần đây khuyến cáo nên bắt đầu thường quy liệu pháp hạ lipid máu cho các bệnh nhân trẻ mác đái tháo đường ở cá 2 type. Bới lẽ đái tháo đường làm giám tuối thọ ở nhóm bệnh nhân này, nên việc phòng ngừa rối loạn lipid  
máu càng sớm càng tốt. Cho đến nay trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu cho thấy có mối liên quan chặt chẽ giữa kiểm soát lipid máu và giảm tần suất biến chứng của bệnh đái tháo đường. Kết quả nghiên cứu DCCT (Diabetes Control and Complication Trial) cho thay kiêm soát lipid máu chặt đã giảm tần suất các biến chứng ở bệnh nhân đái tháo đường xuống 3-4 lần. Nghiên cứu UKPDS (United Kingdom Prospective Diabetes Study ) đã kết luận kiểm soát lipid máu chặt chẽ trên bệnh nhàn đái tháo đường type 2 bang kết hợp nhiều phưong pháp làm giảm ti lệ tử vong và mức độ tàn phế tới 60-70%. Tuy vậy thực tế mức độ kiểm soát các chỉ số trong đó có lipid máu, ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 vẫn còn đạt ớ mức thấp, tỷ lệ các biến chửng vẫn xuất hiện ngày càng tăng làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Bệnh viện Đa khoa huyện Vị Xuyên là bệnh viện đa khoa tuyến huyện, hạng II hang năm tiếp nhận và điều trị số lượng lớn bệnh nhân đái tháo đường. Đế có giải pháp trong vấn đề điều trị cũng như dự phòng biến chửng liên quan rối loạn lipid máu của bệnh nhân Đái tháo đường, chủng tôi thực hiện nghiên cứu: ' Khảo sát đặc điếm rối loạn lipid ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị tại bệnh viện Đa khoa huyện Vị Xuyên ” với 2 mục tiêu:
1.    Mô tả đặc điếm lâm sàng, cận lâm sàng rối loại lipid máu ỏ’ bệnh nhãn đái tháo đường type 2 tại Bệnh viện Đa khoa Vị Xuyên.
2.    Nhận xét một số yếu tổ liên quan đến rối loạn lipid máu trên bệnh nhân Dái Tháo Đường type 2.

MỤC LỤC
ĐẶT VÁN ĐỀ    1
Chương 1: TỐNG QUAN    3
1.1. Tổng quan về bệnh đái tháo đường    3
1.1.1. Định nghĩa bệnh đái tháo đường    3
1.1.2. Phân loại bệnh đái tháo đường    3
1.1.3. Chẩn đoán bệnh đái tháo đường    5
1.1.4 Biến chứng của bệnh đái tháo đường    6
1.2. Các yếu tố liên quan đến bệnh đái tháo đường type 2    8
1.2.1 Các yếu tố liên quan không thay đổi được    8
1.2.2 Các yếu tổ liên quan có thể thay đổi được    9
1.3. Điều trị bệnh đái tháo đường    12
1.4. Lipid máu    14
1.4.1. Sơ lược về chuyển hóa lipid trong cơ thế    14
1.4.2. Các loại lipid máu và tác dụng    15
1.4.3. Nguyên nhân rối loạn lipid máu    16
1.4.4. Mục tiêu kiểm soát lipid máu của bệnh nhân    18
1.5. Tình hình nghiên cứu về rối loạn lipid máu trên bệnh nhân đái tháo đường type 2    18
Chưong 2: ĐÓI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cửu    20
2.1 Thời gian nghiên cứu    20
2.2 Địa điểm nghiên cứu    20
2.3 Đối tượng nghiên cứu    20
2.3.1. Tiêu chuẩn lựa chọn    20
2.3.2. Tiêu chuẩn loại trừ    20
2.4. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cửu mô tà cắt ngang    20
 
2.5. Phương pháp xác định các chi số nghiên cửu…    24
2.6. Phương pháp xử lý số liệu    24
2.7 Đạo đức trong nghiên cửu    24
CHƯƠNG 3: KÉT QUẢ NGHIÊN cửu    25
3.1 Đặc điếm chung của đổi tượng nghiên cứu    25
3.1.1 Phân bố theo tuổi của đối tượng nghiên cứu    25
3.1.2. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo giới    26
3.1.3 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nghề nghiệp    26
3.1.4 Trình độ học vấn của đối tượng nghiên cứu    26
3.1.5 Phân bố đối tượng theo thời gian mắc bệnh    27
3.1.6 Phân bố đối tượng theo BMI    28
3.1.7 Phân bố đối tượng theo bệnh kèm theo và phương pháp điều trị    28
3.2. Đặc điểm rối loạn Lipid máu của đối tượng nghiên cứu    29
3.2.1. Phân bố bệnh nhân theo rối loạn Lipid máu    29
3.2.2 Tình trạng rối loạn Lipid máu của đổi tượng nghiên cứu    30
3.3. Một số yếu tố liên quan đến rối loạn lipid máu ở bệnh nhân đái tháo đường type 2    31
3.3.1 Một số yếu tố liên quan đến rối loạn Lipid máu    32
3.3.2 Tương quan giữa chỉ sổ glucose máu với các chỉ số lipid máu    34
BÀN LUẬN    37
KÉT LUẬN    43
TÀI LIỆU THAM KHẢO    44
DANH MỤC BẢNG BIẺU
Bảng 2.1 Đánh giá BMI theo tiêu chuẩn phân loại của hiệp hội đái tháo đường Châu Á – Thái Bình Dưong    23
Bảng 2.2 Giá trị bình thường của một số chi số hóa sinh máu    23
Bảng 2.3 Mục tiêu kiểm soát chỉ số bệnh nhân ĐTĐ type 2 cúa Hội Nội tiết đái tháo đường Việt Nam năm 2009    24
Bảng 3.1 Bảng phân bố đổi tượng nghiên cứu theo độ tuối    25
Bảng 3.2 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo giới    25
Bảng 3.3 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nghề nghiệp    26
Bảng 3.4 Phân bố đối tượng theo trình độ học vấn    26
Biểu đồ 3.1. Thời gian mắc bệnh của đối tượng nghiên cứu    27
Bảng 3.5. Thời gian mắc bệnh ở nhóm bệnh nhân đái tháo đường theo nhóm tuổi    27
Bảng 3.6 Phân bố đối tượng theo BM1    28
Bảng 3.7 Phân bố đối tượng theo bệnh kèm theo và phương pháp điều trị    28
Bảng 3.8. Phân bố chỉ số đường huyết theo đối tượng nghiên cứu    29
Biểu đồ 3.2. Phân bố đối tượng theo rối loạn Lipid máu    29
Bảng 3.9. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo Triglyceride máu    29
Bảng 3.10. Phân bố đối tượng nghiên cứu Cholesterol máu    30
Bảng 3.11. Phân bố đối tượng nghiên cứu LDL-C máu    30
Biêu đồ 3.3. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo tình trạng rối loạn Lipid máu theo chỉ sổ bị rối loạn    31
Bảng 3.12 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo tình trạng rối loạn Lipid máu của đối tượng    31
Bâng 3.13. Mối liên quan giữa giới đến rối loạn Lipid máu    32
Bảng 3.14. Mối liên quan giữa thời gian tuổi đen rối loạn Lipid máu    33
Bảng 3.15. Mối liên quan giữa trình độ học vấn đến rối loạn Lipid máu    33
Bảng 3.16. Mối liên quan giữa thời gian mắc bệnh đến rối loạn Lipid máu    33
Bảng 3.17. Mối liên quan giữa BMI đen rối loạn Lipid máu    33
Bảng 3.18. Mối liên quan giữa kiểm soát đường máu đến rối loạn Lipid máu    34
Biểu đồ 3.4. Tưong quan giữa LDL-C và Glucose máu    34
Biêu đồ 3.5. Tương quan giữa Triglycerid~ Glucose máu    35
Biểu đồ 3.6. Tương quan giữa Cholesterol .  Glucose máu    35