Nghiên cứu thực trạng nhận thức và thực hành y đức trong nhân viên y tế ở 3 tuyến bệnh viện (huyện, tỉnh, Trung Ương)

Luận văn Nghiên cứu thực trạng nhận thức và thực hành y đức trong nhân viên y tế ở 3 tuyến bệnh viện (huyện, tỉnh, Trung Ương).Y học là một ngành khoa học mang các đặc trưng của một ngành khoa học tự nhiên đồng thời có các đặc trưng của một ngành khoa học xã hội. Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới thì Sức khỏe là một trạng thái hoàn toàn thoải mái về tâm thần – thể chất và quan hệ xã hội chứ không phải chỉ là tình trạng không có bệnh tật [47]. Người bác sỹ muốn thực hiện được chức năng chăm sóc sức khỏe, ngoài những kiến thức, kỹ năng về y – sinh học thì các kiến thức về tâm lý- xã hội- hành vi nhất là những nhận thức và thực hành đạo đức y học (Y đức) là rất quan trọng. Có được các hiểu biết đúng và đầy đủ về các lĩnh vực này thì mới có được các hành vi đúng thể hiện bằng cách ứng xử phù hợp, kỹ năng thành thạo trong giao tiếp, trong tư vấn và ra được những quyết định đúng, phù hợp và có lợi nhất về chuyên môn cho bệnh nhân và cộng đồng… Những kiến thức và kỹ năng này đóng một vai trò rất quan trọng về chất lượng chăm sóc sức khỏe hay chất lượng cung cấp các dịch vụ y tế.

Trong khoảng hai thập kỷ qua chất lượng cung cấp các dịch vụ y tế cũng như chất lượng đào tạo cán bộ y tế đã dần dần được cải thiện nhờ sự đầu tư của nhà nước: nhiều phương tiện, kỹ thuật hiện đại đã được đưa vào áp dụng cho công tác chẩn đoán, điều trị cũng như dự phòng chăm sóc sức khỏe cho người dân [8],[9]. Tất cả những hoạt động này đã góp phần nâng cao chất lượng các dịch vụ    chăm    sóc    sức khỏe.    Nhiều    thành    tựu    mới    cũng    như    những    gương tốt
của cán bộ ngành Y tế được nêu lên. Tuy nhiên những thay đổi này vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng về số lượng cũng như về chất lượng đối với người khỏe cũng như khi họ bị ốm đau nằm viện như luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân và Dự thảo luật Khám chữa bệnh đã nêu, đó là: Nhu cầu được tôn trọng và đối xử công bằng, nhu cầu được biết các thông tin liên quan đến sức khỏe và được lựa chọn các quyết định chẩn đoán, điều trị phù hợp… [14], [15], [16]. Đây là những vấn đề mà các phương tiện truyền thông hay đề cập cũng như các đại biểu Quốc hội hay chất vấn lãnh đạo ngành y tế trong các kỳ họp Quốc hội và là những nội dung rất quan trọng của y đức mà người cán bộ y tế cần tuân thủ.
Vậy hiểu biết và thực hành y đức của cán bộ y tế đang làm việc tại các bệnh viện như thế nào? Có những yếu tố nào chi phối nhận thức và thực hành y đức của cán bộ y tế hiện nay? Làm thế nào để nâng cao thực hành y đức của cán bộ y tế ? Đây chính là những câu hỏi cần được trả lời. Trong hai thập kỷ nay, do nhu cầu phát triển y học nước nhà, do các điều kiện nghiên cứu được cải thiện hơn nhiều so với trước đây nên nhiều công trình nghiên cứu về y học và y tế được triển khai. Các kết quả nghiên cứu đã được áp dụng vào thực tiễn với mục đích nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Những công trình này thường tập trung vào việc phát hiện và dập tắt các vụ dịch, chế tạo các vác xin để phòng bệnh, phát hiện các yếu tố nguy cơ đối với các bệnh kây truyền và bệnh xã hội để tăng cường giáo dục dự phòng, áp dụng các kỹ thuật chẩn đoán hoặc điều trị mới và hiện đại để giải quyết một số bệnh hiểm nghèo… Tuy vậy có lẽ do y đức là một vấn đề nhậy cảm nên mặc dù thường xuyên được công chúng cũng như lãnh đạo ngành Y tế nhắc đến nhưng hầu như chưa có công trình nào nghiên cứu về chủ đề này một cách tương đối hệ thống để trả lời những câu hỏi đã nêu trên. Cũng đã có một số công trình nghiên cứu về lĩnh vực này nhưng chỉ tập trung vào đối tượng điều dưỡng viên [1], [13], [17], trong khi bác sỹ là những người hay được công luận gắn với những sai sót về cách ứng xử cũng như thực hành chuyên môn thì chưa có công trình nào nghiên cứu.
Xuất phát từ những lý do trên, đề tài được tiến hành nhằm giải quyết các mục tiêu sau:
1.    Mô tả thực trạng nhận thức và thực hành y đức của bác sỹ đang trực tiếp khám chữa bệnh ở bệnh viện thuộc ba tuyến bệnh viện huyện, tỉnh, trung ương
2.    Mô tả một số yếu tố ảnh hưởng đến thực hành y đức của bác sỹ đang trực tiếp khám chữa bệnh ở bệnh viện thuộc ba tuyến huyện, tỉnh, trung ương
Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thực hành y đức cho
các bác sỹ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
1. Lê ThịBình (2008),“ðánh giá thực tr ạng năng lực chăm sóc người b ệnh  của ñiều dưỡng viên bệnh viện và ñềxuất giải pháp can thiệp”, Lu ận án Tiến sỹY học, Bảo vệtại Viện VSDTTƯ
2. BộY tế(1996), “12 ñiều Y ñức”. “Quy ñịnh vềY ñức”
3. BộY tế(1999), “Quy ñịnh vềy ñức và tiêu chuẩn phấn ñấu”
4. BộY tế(2001), “Quy chếbệnh viện”, trang 93-94
5. BộY tế(2001), “Quản lý bệnh viện”, trang 61-72
6. BộY tế(2002), ”Quy ch ếtổchức và hoạt ñộng của Hội ñồng ñạo ñức trong nghiên cứu y sinh học”
7. BộY tế(2006),Kiến thức – Thái ñộ- Kỹnăng cần ñạt khi tốt nghiệp bác sĩ ña khoa.. Nhà xuất bản Y học
8. BộY Tế(2007), “Nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân”
9. BộY tế(2008), “ðềán 1816 vềtăng cường nhân lực cho tuyến cơsở”
10. Hoàng ðình Cầu (1991), “ðạo ñức y học”. Trường ñại học Y Hà Nội, tr 4 –6
11. Hải Thượng Lãn Ông – Lê Hữu Trác. (1997).“Y huấn cách
ngôn – Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh”. Nhà xuất bản Y học, 25-26
12. Trần Thị Thanh Hương – Lê Thu Hòa (2003), “ðạo ñức trong thực
hành lâm sàng và nghiên cứu y học”. Bản dịch từtài liệu giảng dạy và
tham khảo trường ñại học Y – Viện ñại học Sydney, Australia, trường ñại
học Y Hà Nội GS.TS.Phạm ThịMinh ðức 112
13. Nguyễn ThịNgọc và CS (2004),“Khảo sát sựhài lòng của người bệnh tại khu ñiều trị nội trú BVðK khu vực Thống nhất ðồng Nai” Kỷ yếu NCKH ðiều dưỡng toàn quốc lần thứIII, trang 179-184
14. Nước Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam (1992), “Hiến pháp”
15. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủnghĩa Việt Nam (1989), “ Luật bảo vệsức khỏe nhân dân”
16. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủnghĩa Việt Nam (2008),“ Dựthảo luật Khám chữa bệnh “
17. VũVăn Quốc và CS (2004), “ðánh giá sựhài lòng của gia ñình người bệnh tại bệnh viện Trẻem Hải Phòng“, Kỷyếu ñềtài NCKH ðiều dưỡng toàn quốc lần thứIII, trang 1994-1997
18. Huỳnh Tấn Tài (2008),“Y ñức Việt Nam”. ðại học Illinois tại Chicago (ÚC)
19. Nguyễn Văn Tường, Lê Nam Trà, ðỗ ðức Vân và cộng sự (2006), “đạo đức trong nghiên cứu y sinh học”. Nhà xuất bản y học
20. Trung tâm biên soạn Từ ñiển Bách khoa Việt Nam (1995), “Từ ñiển Bách khoa Việt Nam”.Tập 1, 738-739
21. Từ ñiển tiếng Việt (1977), Nhà xuất bản KHXH
22. Sắc lệnh số124/SL (1949). “Quy ñịnh việc chữa bệnh theo lối Âu Mỹ”