Đánh giá tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mèo Vạc

Đề tài cơ sở Đánh giá tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mèo Vạc.Viêm phổi là một bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp thường gặp ở trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Không kể lao phổi các bệnh viêm phổi do vi khuẩn hiện vẫn chiếm vị tr  hàng đầu trong bệnh học phổi cả về tỉ lệ mắc bệnh lẫn tử vong . Viêm phổi do vi khuẩn (VK) thay đổi nhiều ở nh ng nước phát triển và nh ng nước đang phát triển, có xu hướng không điển hình, nhiều thể kéo dài.[8][9]

Viêm phổi mắc phải ở bệnh viện chiếm khoảng 20 – 30% nhiễm khuẩn bệnh viện, trẻ em và người già có t lệ mắc cao hơn, Nam mắc nhiều hơn n .[1][8] Viêm phổi có thể do nhiều nguyên nhân ( vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng, virut..) nhưng chủ yếu do VK vì vậy kháng sinh đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị.[1][8]
Ngày nay cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các kháng sinh thế hệ mới ra đời làm cho việc lựa chọn kháng sinh của các thầy thuốc trở nên dễ dàng hơn, t lệ tử vong giảm hẳn. Bên cạnh nh ng mặt tích cực đó, việc lạm dụng kháng sinh cũng trở thành vấn đề bức xúc  àm đau đầu các nhà quản lý. Trong quá trình điều trị viêm phổi hiện nay, xu hướng sử dụng kháng sinh quá rộng rãi và phối hợp kháng sinh quá thường xuyên một cách không cần thiết  uôn  à điều quan ngại của các nhà lâm sàng, nhà vi khuẩn học và luôn gây nhiều bàn cãi. [8][9]
Khoa Nội-Truyền nhiễm bệnh viện đa khoa huyện Mèo Vạc là khoa có số  ượng bệnh nhân đông với nhiều bệnh nhân từ các tuyến dưới chuyển lên. Mỗi năm khoa tiếp nhận khoảng 200-250 bệnh nhân viêm phổi, mặt khác việc sử dụng kháng sinh ở đây  à phổ biến.
Để hiểu rõ hơn về tình hình sử dụng kháng sinh tại bệnh viện từ đó góp phần vào việc hình thành các biện pháp quản lý nhằm sử dụng kháng sinh hợp lý – an toàn – hiệu quả, chúng tôi thực hiện đề tài '' Đánh giá tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mèo Vạc ''. Với các mục tiêu sau:
1. Mô t đượ  đặ  đ ểm c a b nh nhân viêm phổi mắc ph i cộn  đồng (VPMPCĐ) đ ều trị tại b nh vi n đ  k o  Mèo Vạc.
2. Kh o sát vi c s d n  k án  s n  tron  đ ều trị VPMPCĐ tại B nh
vi n đ  k o  Mèo Vạc

MỤC  LỤC
Đ T VẤN ĐỀ                            1
CHƢƠNG I
TỔNG QUAN                           …3
1.1. Đại cương về viêm phổi mắc phải cộng đồng……………………………………3
1.1.1. Định nghĩa ……………………………………………………………………………………………..3
1.1.2. Dịch tễ học và tác nhân gây bệnh………………………………………………………………3
1.1.4. Triệu chứng…………………………………………………………………………………………….4
1.1.4.1. Triệu chứng lâm sàng[6][7]……………………………………………………………………4
1.1.5. Các xét nghiệm trực tiếp[1]………………………………………………………………………5
1.1.6. Định hướng căn nguyên gây bệnh……………………………………………………………..5
1.1.8. Tổng quan về điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng.[1] …………………………….6
1.2. Hướng dẫn điều trị bằng kháng sinh cho bệnh nhân VPMPCĐ[1]…………………..7
1.2.1. Nguyên tắc điều trị ………………………………………………………………………………….7
1.2.2. Hướng dẫn sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng
theo hướng dẫn của BYT…………………………………………………………………………………..7
1.3. Một số nhóm kháng sinh sử dụng trong điều trị VPMPCĐ.[3] ……………………….9
1.3.1. Nhóm β – lactam …………………………………………………………………………………….9
1.3.2. Nhóm macrolid …………………………………………………………………………………….11
1.3.3.Nhóm aminoglycosid ( aminosid) ……………………………………………………………12
1.3.4.Nhóm fluoroquinolon …………………………………………………………………………….12
CHƢƠNG II
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………………………………14
2.1. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………………………………………14
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn………………………………………………………………………………14
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ………………………………………………………………………………..14
2.2. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………………………………………..14
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu ………………………………………………………………………………142.2.2. Phương pháp chọn mẫu ………………………………………………………………………..14
2.3. Nội dung nghiên cứu ………………………………………………………………………………..15
2.4. Các tiêu chuẩn để phân tích kết quả …………………………………………………………..16
2.4.1. Phân loại mức độ nặng của bệnh nhân: theo thang điểm CURB65. ……………16
CHƢƠNG III
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU…………………………………………………………………………….19
3.1. Đặc điểm của bệnh nhân VPMPCĐ điều trị tại Bệnh viện ĐK Mèo Vạc………..19
3.1.1. Đặc điểm về tuổi và giới…………………………………………………………………………19
3.1.2. Phân loại mức độ nặng của bệnh nhân theo thang điểm CURB65 ……………….19
3.1.4. Các yếu tố nguy cơ và bệnh lý mắc kèm…………………………………………………..20
3.1.5. Đặc điểm bệnh nhân sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện …………………….20
3.2.Khảo sát việc sử dụng KS trong điều trị VPMPCĐ tại Bệnh viện ĐK Mèo Vạc .21
3.2.1. Tổng hợp các kháng sinh trong mẫu nghiên cứu………………………………………..21
3.2.2. Đặc điểm của các phác đồ kháng sinh khởi đầu…………………………………………22
3.2.2.1. Đặc điểm của phác đồ kháng sinh ban đầu …………………………………………….22
3.3. Đánh giá việc lựa chọn và sử dụng KS trong điều trị VPMPCĐ……………………23
3.3.1. Đánh giá sự lựa chọn KS trong phác đồ khởi đầu trong điều trị VPMPCĐ …..23
3.3.2. Hiệu quả điều trị …………………………………………………………………………………..24
CHƢƠNG IV
BÀN  U N                           . 26
4.1. Bàn luận về đặc điểm của bệnh nhân VPMPCĐ………………………………………….25
4.1.1. Mối  iên quan gi a tuổi và mức độ nặng của bệnh …………………………………….25
4.1.4.  ếu tố nguy cơ và bệnh    mắc kèm ………………………………………………………..25
4.1.5. T   ệ sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện …………………………………………..25
4.2. Bàn luận về việc khảo sát sử dụng kháng sinh trong điều trị VPMPCĐ. ………..26
4.2.1. Danh mục kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng…………….26
4.2.2. Đánh g a việc  ựa chọn phác đồ kháng sinh ban đầu. ………………………………..264.3. Bàn luận về đánh giá việc lựa chọn và sử dụng kháng sinh trong diều trị viêm
phổi mắc phải cộng đồng…………………………………………………………………………………27
4.3.1. Đánh giá sự  ựa chọn kháng sinh trong phác đồ khởi đầu. ………………………….27
CHƢƠNG V
KẾT  U N VÀ ĐỀ  UẤT                     …29
TÀI  IỆU TH M KHẢO
PHỤ  Ụ

D NH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Thang điểm CURB65
Bảng 2.1. Phân loại mức độ nặng theo thang điểm CURB65
Bảng 2.2. các chỉ số trong thang điểm CURB65
Bảng 2.3. các phác đồ sử dụng KS khuyến cáo điều trị theo kinh nghiệm
Bảng 3.1: Độ tuổi và giới tính của các đối tượng nghiên cứu
Bảng 3.2. Phân loại bệnh nhân theo mức độ nặng
Bảng 3.3. Sự liên quan gi a tuổi và mức độ nặng của bệnh nhân
Bảng 3.4. Các yếu tố nguy cơ và bệnh lý mắc kèm
Bảng 3.5. Đặc điểm của bệnh nhân sử dụng kháng sinh trước khi nhập viện
Bảng 3.6. Tổng hợp các kháng sinh sử dụng và đường dùng
Bảng 3.7. Đặc điểm chung của phác đồ kháng sinh ban đầu.
Bảng 3.8. Các loại kháng sinh dùng trong phác đồ khởi đầu
Bảng 3.9.  ựa chọn phác đồ ban đầu theo hướng dẫn của Bộ   Tế
  n               n n m v  n v  t       n s    n  KS BN VPMPCĐ
Bảng 3.11. Hiệu quả điều trị VPMPC