KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BẰNG BÓNG ĐỐI XUNG ĐỘNG MẠCH CHỦ TRÊN BỆNH NHÂN SỐC TIM TẠI BỆNH VIỆN TIM MẠCH AN GIANG

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ BẰNG BÓNG ĐỐI XUNG ĐỘNG MẠCH CHỦ TRÊN BỆNH NHÂN SỐC TIM TẠI BỆNH VIỆN TIM MẠCH AN GIANG TỪ THÁNG 4 NĂM 2022 ĐẾN THÁNG 10 NĂM 2022
Bs Nguyễn Thành Tuyên, Bs Nguyễn Duy Thanh,
Bs Trần Văn Của, Bs Bùi Trọng Nhân, Bs Nguyễn Trung Kiên
TÓM TẮT
Nền tảng: Bóng đối xung động mạch chủ (BĐXĐMC) là phương pháp điều trị cơ học hỗ trợ tuần hoàn tạm thời trong sốc tim giúp tăng tưới máu thời kỳ tâm trương thất trái, cải thiện cung lượng tim, phân suất tống máu, tưới máu vành. Tại Bệnh viện Tim Mạch An Giang đã được triển khai thực hiện nhưng chưa được nghiên cứu trước đó.
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ điều trị sốc tim bằng BĐXĐMC tại khoa Hồi sức tích cực & Chống độc tại Bệnh viện Tim Mạch An Giang, đánh giá kết quả điều trị sốc tim bằng BĐXĐMC và một số biến chứng liên quan.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả, cắt ngang, lấy mẫu thuận tiện, trên bệnh nhân sốc tim nhập khoa HSTC&CĐ Bệnh Viện Tim Mạch An Giang từ tháng 4 năm 2022 đến tháng 10 năm 2022.

Kết quả: Tổng số có 16 bệnh nhân có chỉ định đặt BĐXĐMC, tỉ lệ được đặt là 9/16 (56.3%), tỷ lệ thoát sốc sau đặt BĐXĐMC 7/9 (77,8%), thời gian thoát sốc trung vị 13 giờ. Các biến chứng xảy ra gồm có rối loạn đông máu (44.4%), nhiễm trùng tại chỗ (11.1%), thiếu máu chi (11.1%), sự cố bóng (11.1%), hầu hết biến chứng xảy ra ở mức độ nhẹ và đã được kiểm soát.
Kết luận: Tỉ lệ đặt IABP trên bệnh nhân sốc tim có chỉ định đặt IABP còn thấp phần lớn do thân nhân không đủ điều kiện kinh tế. Tỉ lệ thoát sốc sau đặt IABP khá cao, thời gian thoát sốc trung vị 13 giờ, tuy nhiên không làm giảm tỉ lệ tử vong do bệnh lý nền nặng nề. Biến chứng thường gặp trong quá trình đặt và theo dõi hoạt động IABP là rối loạn đông máu và thiếu máu chi nhưng nhẹ và không gây hậu quả nghiêm trọng.

Điều trị nội khoa trong sốc tim ngày càng được tối ưu, một số phương pháp hỗ trợ tuần hoàn theo phương pháp cơ học mới cho phép cải thiện được tình trạng huyết động, giúp cho chức năng thất trái có thời gian hồi phục trở lại. Một trong những thiết bị thường được sử dụng nhất là bóng đối xung động mạch chủ (BĐXĐMC).[7] BĐXĐMC làm giảm hậu tải trong thời kỳ tâm thu và tăng tưới máu trong thời kỳ tâm trương cho thất trái, cải thiện cung lượng tim, phân suất tống máu, tưới máu vành, giảm sức căng thành thất trái … Trên bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp ở giai đoạn sớm giúp giảm nhu cầu oxy cơ tim và cải thiện lưu lượng máu của tuần hoàn bàng hệ đến vùng cơ tim bị thiếu máu và vùng lân cận. BĐXNĐMC có hiệu quả duy trì cân bằng cung cầu oxy cơ tim trong giai đoạn thiếu máu do cải thiện tình trạng rối loạn huyết122 động, tăng chỉ số tim (index cardiac), giảm thể tích và áp lực cuối tâm trương thất trái cũng như cải thiện tình trạng co bóp của vùng cơ tim bị thiếu máu.[1,2,3]
Trên thế giới, BĐXĐMC đã được xử dụng từ lâu và ngày càng được chỉ định rộng rãi trong trong nhiều tình huống lâm sàng kể cả nội khoa và ngoại khoa.[1,5].
Tại Việt Nam phương pháp hỗ trợ tuần hoàn này đã được nghiên cứu, thực hiện ở một số bệnh viện lớn, tuy nhiên tại An Giang kỹ thuật này chưa được thực hiện, vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu “Kết quả điều trị bằng bóng đối xung động mạch chủ trên bệnh nhân sốc tim tại Bệnh Viện Tim Mạch An Giang từ tháng 4 năm 2022 đến tháng 10 năm 2022” với 2 mục tiêu:
1. Xác định tỷ lệ điều trị sốc tim bằng BĐXĐMC tại khoa HSTC&CĐ Bệnh viện Tim Mạch An Giang
2. Đánh giá kết quả điều trị sốc tim bằng BĐXĐMC và một số biến chứng liên quan

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Trần Duy An (2012), Tổng quan về bóng đối xung nội động mạch chủ, Y học thực hành (835-836), tr. 204-212.
2. Bộ y tế (2014), “ Hướng dẫn quy trình kỹ thuật nội khoa, chuyên ngành Tim mạch”, tr. 80-84.
3. Nguyễn Mạnh Dũng (2019), Nghiên cứu hiệu quả khôi phục huyết động của bóng đối xung nội động mạch chủ trong điều trị sốc tim do nhồi máu cơ tim, Luận văn Tiến sĩ, Viện nghiên cứu khoa học y dược lâm sàng 108.
4. Lê Trung Hiếu (2008), “Một số kinh nghiệm sử dụng bóng đối xung nội động mạch chủ trong hồi sức tim mạch qua 14 trường hợp”, Thời sự Tim mạch học TP HCM, tr. 19 – 22
5. Prodzinsky R, et al. Hemodynamic effects of intra-aortic balloon counterpulsation in patients with acute myocardial infarction complicated by cardiogenic shock: the prospective, randomized IABP SHOCK trial. Shock 2012; 37: 378-384.
6. Nguyễn Thị Quý (2013), Nghiên cứu vai trò của bóng đối xung nội động mạch chủ trên bệnh nhân phẫu thuật bắc cầu động mạch vành có chức năng thất trái kém, Y Học TP. Hồ Chí Minh, tr 95-101.
7. Nguyễn Thị Quý (2013), ích lợi của việc sử dụng bóng đối xung nội động mạch chủ trong điều trị bệnh nhân sốc tim do nhồi máu cơ tim cấp, Y Học TP. Hồ Chí Minh Tập 17 Phụ bản của Số 1, tr.47-53