Kiến thức và thái độ thực hành trong phòng chống dịch COVID-19 của những người chăm sóc bệnh nhi điều trị tại khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Mèo Vạc năm 2021

Đề tài cấp cơ sở Kiến thức và thái độ thực hành trong phòng chống dịch COVID-19 của những người chăm sóc bệnh nhi điều trị tại khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Mèo Vạc năm 2021.Đặt vấn đề: Dịch COVID-19 đã lây lan rộng trên phạm vi toàn cầu tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam. Để khảo sát kiến thức và tình trạng thực hành phòng chống COVID-19 của những người chăm sóc, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Kiến thức và thái độ thực hành trong phòng chống dịch COVID-19 của những người chăm sóc bệnh nhi điều trị tại khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Mèo Vạc năm 2021” với hai mục tiêu:
1. Khảo sát kiến thức chung của những người chăm sóc về COVID-19.
2. Đánh giá thái độ thực hành của những người chăm sóc trong phòng chống dịch COVID-19.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu 247 người chăm sóc bệnh nhi điều trị tại khoa Nhi, BVĐK Mèo Vạc từ 01/3/2021 đến 30/4/2021.

Phương pháp nghiên cứu: mô tả, cắt ngang.
Kết quả: Đặc điểm chung: Tuổi từ 18 – 55, trung bình 34,4 ± 9,33 tuổi; 95,2% là nông dân; 54,3% không đi học. Kiến thức: 47% không biết biết COVID-19 gây bệnh gì; trả lời triệu chứng bệnh: sốt và ho: 96,8%, khó thở: 70%, mệt mỏi: 61,5%, đau cơ: 37,2%, đau đầu: 25,5%, mất vị/khứu giác: 10,1%, ngạt mũi: 8,1%, đau họng: 19%, buồn nôn: 17%, tiêu chảy: 21,5%; đường lây: tiếp xúc gần với người bệnh: 98,8%, tiếp xúc với bề mặt bị nhiễm virus: 47%, từ động vật sang người: 0,8%; biện pháp phòng chống: khẩu trang: 97,6%, khử khuẩn: 51,4%, khoảng cách: 52,3%, không tụ tập: 54,3%, khai báo y tế: 57,5%.
Thực hành: 51% thường xuyên và 49% thỉnh thoảng đeo khẩu trang khi ra ngoài, 34,8% khử khuẩn, 26,3% giữ khoảng cách, 27,1 không tụ tập, 48,6% sẽ khai báo y tế nếu có triệu chứng nghi ngờ/tiếp xúc với đối tượng nghi ngờ. Kết luận: Kiến thức của những người chăm sóc về COVID-19 còn hạn chế. Tỷ lệ những người có ý thức tốt trong phòng chống COVID-19 còn thấp.2
ĐẶT VẤN ĐỀ
Vào tháng 12 năm 2019, một chủng coronavirus mới đã được báo cáo tại thành phố Vũ Hán của Trung Quốc và đã gây ra một vụ dịch nghiêm trọng tại đó, sau đó lan sang các nơi khác trên giới [a1], [a2]. Chủng này được WHO đặt tên tạm thời là 2019-nCoV, sau đó được đổi tên thành SARS-CoV-2, tên gọi này được đặt chính thức từ ngày 11/2/2020 bởi ICTV [a3], [a4].
Dịch COVID-19 đã lây lan rộng trên phạm vi toàn cầu tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam. Tính đến hết năm 2020, đã có gần 84 triệu ca toàn cầu, hơn 1,8 triệu ca tử vong trên tất cả các châu lục. Kỷ lục ca mới theo ngày là ngày 31/12/2020 với hơn 738.800 ca/ngày, và kỷ lục tử vong theo ngày là 30/12/2020 với hơn 15.100 tử vong/ngày. Đầu năm 2021 dịch vẫn rất nghiêm trọng, các kỷ lục về số ca mắc mới và tử vong mỗi ngày vẫn tiếp tục bị phá. Theo Đại học Johns Hopkins, đến 16/01/2020, chỉ mất 6 tuần để ghi nhận khoảng 500.000 ca tử vong do COVID-19 trên khắp thế giới. Trong khi đó thế giới đã mất hơn sáu tháng để báo cáo 500.000 trường hợp tử vong đầu tiên của COVID-19 [a5], [a6].
Ở Việt Nam, chính phủ đã đề ra nhiều biện pháp về phòng, chống dịch trong trạng thái “bình thường mới” nhằm thực hiện mục tiêu kép, vừa chống dịch hiệu quả, vừa phát triển kinh tế – xã hội. Để thực hiện được các mục tiêu này đòi hỏi sự đồng lòng hiệp lực của toàn dân. Huyện Mèo Vạc lấy phát triển du lịch là nền kinh tế mũi nhọn, lượng khách du lịch cả trong nước và quốc tế khá đông, nguy cơ lây nhiễm COVID-19 không hề nhỏ nhưng trình độ hiểu biết của người dân về dịch bệnh còn rất hạn chế và thái độ phòng chống dịch của nhiều đối tượng còn rất kém. Một khi dịch bệnh bùng phát thì trẻ em là một trong những đối tượng nhạy cảm, dễ bị tổn thương nhất. Vì vậy để khảo sát kiến thức và tình trạng thực hành phòng chống COVID-19, đồng thời góp phần làm nâng cao nhận thức, ý thức của những3 người chăm sóc trẻ trong công tác phòng chống dịch bệnh COVID-19 chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Kiến thức và thái độ thực hành trong phòng chống dịch COVID-19 của những người chăm sóc bệnh nhi điều trị tại khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Mèo Vạc năm 2021” với hai mục tiêu:
1. Khảo sát kiến thức chung của những người chăm sóc về COVID-19.
2. Đánh giá thái độ thực hành của những người chăm sóc trong phòng chống dịch COVID-19

MỤC LỤC
TÓM TẮT ĐỀ TÀI ………………………………………………………………………………….. 1
ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………………………………………………. 2
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN ……………………………………………………………………… 4
1.1. Đại cương về virus Corona …………………………………………………………. 4
1.1.1. Lịch sử phát triển …………………………………………………………………. 4
1.1.2. Cấu trúc ………………………………………………………………………………. 4
1.1.3. Nhân lên của virus………………………………………………………………… 6
1.1.4. Đường lây truyền của virus corona…………………………………………. 7
1.2. Bệnh viêm đường hô hấp cấp do SARS-CoV-2 …………………………….. 7
1.2.1. Các tổn thương do SARS-CoV-2……………………………………………. 7
1.2.1.1. Hệ hô hấp ……………………………………………………………………….. 8
1.2.1.2. Hệ tim mạch……………………………………………………………………. 8
1.2.1.3. Trên hệ tiết niệu ………………………………………………………………. 9
1.2.1.4. Hệ tiêu hóa và gan……………………………………………………………. 9
1.2.1.5. Hệ thần kinh………………………………………………………………….. 10
1.2.2. Chẩn đoán………………………………………………………………………….. 11
1.2.2.1. Triệu chứng lâm sàng……………………………………………………… 11
1.2.2.2. Cận lâm sàng…………………………………………………………………. 12
1.2.3. Điều trị………………………………………………………………………………. 13
1.2.3.1. Nguyên tắc điều trị chung……………………………………………….. 13
1.2.3.2. Các biện pháp theo dõi và điều trị chung…………………………… 14
1.2.4. Tình hình dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do SARS-CoV-2 … 151.2.4.1. Trên thế giới………………………………………………………………….. 15
1.2.4.2. Tại Việt Nam…………………………………………………………………. 18
1.3. Các biện pháp phòng chống ………………………………………………………. 22
1.3.1. Các biện pháp dự phòng lây nhiễm tức thì …………………………….. 22
1.3.1.1. Tại khu vực sàng lọc và phân loại bệnh nhân…………………….. 23
1.3.1.2. Các biện pháp dự phòng lây qua giọt bắn………………………….. 23
1.3.1.3. Các biện pháp dự phòng tiếp xúc……………………………………… 23
1.3.1.4. Các biện pháp dự phòng lây truyền qua đường không khí…… 24
1.3.2. Các biện pháp dự phòng lây nhiễm trong cộng đồng ………………. 24
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …………….. 27
2.1. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………………………. 27
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn:………………………………………………………………. 27
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ: ………………………………………………………………… 27
2.2. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………………….. 27
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu………………………………………………………………… 27
2.2.2. Phương pháp chọn mẫu…………………………………………………………… 27
2.2.3. Cách thức tiến hành nghiên cứu……………………………………………….. 27
2.2.4. Nội dung nghiên cứu………………………………………………………………. 28
2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. ………………………………………………….. 28
2.4. Thu thập thông tin ………………………………………………………………………… 28
2.5. Xử lý số liệu ………………………………………………………………………………… 28
2.6. Đạo đức nghiên cứu …………………………………………………………………….. 28
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU………………………………………………… 303.1. Đặc điểm chung……………………………………………………………………………. 30
3.1.1. Tuổi …………………………………………………………………………………….. 30
3.1.2. Nghề nghiệp ………………………………………………………………………….. 31
3.1.3. Văn hóa ………………………………………………………………………………… 31
3.1.4. Dân tộc …………………………………………………………………………………. 32
3.2. Kiến thức của những người chăm sóc……………………………………………… 32
3.2.1. Kiến thức về bệnh viêm đường hô hấp cấp do COVID-19 ………….. 32
3.2.2. Các đường lây của COVID-19…………………………………………………. 33
3.2.3. Các biện pháp phòng chống dịch COVID-19 …………………………….. 34
3.3. Thái độ thực hành của những người chăm sóc trong phòng chống
COVID-19…………………………………………………………………………………………. 35
CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN…………………………………………………………………….. 36
4.1. Đặc điểm chung…………………………………………………………………………… 36
4.1.1. Tuổi ……………………………………………………………………………………… 36
4.1.2. Nghề nghiệp ………………………………………………………………………….. 36
4.1.3. Trình độ văn hóa ……………………………………………………………………. 36
4.1.4. Dân tộc …………………………………………………………………………………. 37
4.2. Kiến thức của những người chăm sóc về COVID-19………………………… 37
4.2.1. Kiến thức về bệnh viêm đường hô hấp cấp do COVID-19 ………….. 37
4.2.2. Kiến thức về các đường lây truyền của COVID-19…………………….. 38
4.2.3. Kiến thức về các biện pháp phòng chống COVID-19 …………………. 39
4.3. Thái độ thực hành của những người chăm sóc trong phòng chống
COVID-19…………………………………………………………………………………………. 39
KẾT LUẬN …………………………………………………………………………………………… 41KIẾN NGHỊ ………………………………………………………………………………………….. 42
TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………………………………………….. 43
PHỤ LỤC 1…………………………………………………………………………………………… 46
PHỤ LỤC 2…………………………………………………………………………………………… 48DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. Thống kê số ca nhiễm và tử vong vì COVID-19 trên thế giới và 10
nước bị ảnh hưởng nặng nề nhiều nhất, tính đến 31/7/2021…………………………. 18
Bảng 1.2. Diễn biến dịch COVID-19 tại Việt Nam…………………………………….. 19
Bảng 3.1. Đặc điểm tuổi của đối tượng nghiên cứu……………………………………. 30
Bảng 3.2. Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu ………………………… 31
Bảng 3.3. Đặc điểm văn hóa của đối tượng nghiên cứu ………………………………. 31
Bảng 3.4. Đặc điểm dân tộc của đối tượng nghiên cứu ……………………………….. 32DANH MỤC ẢNH, BIỂU ĐỒ
Hình 1.1. Hình ảnh virus corona quan sát dưới kính hiển vi điện tử ………………. 5
Hình 1.2. Sơ đồ nhân lên của virus corona …………………………………………………. 6
Hình 1.3. Thông điệp 5K của Bộ Y tế……………………………………………………….. 26
Biểu đồ 3.1. Câu trả lời của những người chăm sóc về tên bệnh ………………….. 32
Biểu đồ 3.2. Kiến thức của những người chăm sóc về triệu chứng bệnh ……….. 33
Biểu đồ 3.3. Kiến thức của những người chăm sóc về đường lây của COVID-19
…………………………………………………………………………………………………………….. 33
Biểu đồ 3.4. Kiến thức của những người chăm sóc về các biện pháp phòng
chống COVID-19 …………………………………………………………………………………… 34
Biểu đồ 3.5. Thái độ thực hành của những người chăm sóc trong phòng chống
COVID-19…………………………………………………………………………………………….. 3