Nghiên cứu chỉ định và đánh giá kết quả điều trị viêm túi mật cấp bằng phẫu thuật cắt túi mật nội soi
Luận án NGHIÊN CỨU CHỈ ĐỊNH VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VIÊM TÚI MẬT CẤP BẰNG PHẪU THUẬT CẮT TÚI MẬT NỘI SOI.Viêm túi mật cấp (VTMC) là tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính của túi mật do sự xâm nhập của vi khuẩn. Đây là một trong những cấp cứu ngoại tiêu hóa thường gặp. Nguyên nhân gây VTMC chủ yếu do sỏi TM (trên 90%), số còn lại có thể do chấn thương, bỏng, sau phẫu thuật, suy đa tạng….
MÃ TÀI LIỆU |
BQT.YHOC. 00048 |
Giá : |
50.000đ |
Liên Hệ |
0915.558.890 |
Theo Fabio (2012), khoảng 10-15% dân số trưởng thành ở các nước phương Tây có sỏi TM. Thống kê tại Ý (2009), có 102.000 ca cắt TM, trong đó cắt túi mật nội soi (CTMNS) chiếm 70-90% và 10-30% trong số này là VTMC.
Cắt túi mật mở được Karl Lagenbuch (Đức) thực hiện lần đầu tiên năm 1882 tại Berlin, trong một thời gian dài đây là phương pháp điều trị chuẩn đối với VTMC. Trước đây, hầu hết các tác giả chủ trương đối với VTMC, sẽ điều trị kháng sinh, truyền dịch, theo dõi để “nguội”, sau đó mới mổ cắt bỏ TM, chỉ mổ cấp cứu các trường hợp có biến chứng: thủng, thấm mật phúc mạc….
Cắt túi mật nội soi (CTMNS) được Philip Mouret (Pháp) thực hiện thành công lần đầu tiên năm 1987. Lúc đầu, VTMC được coi là chống chỉ định của CTMNS do: kỹ thuật khó, tỷ lệ biến chứng, chuyển mổ mở cao. Sau này, kinh nghiệm của các phẫu thuật viên tăng lên, kỹ thuật thành thạo, trang thiết bị tốt, các nhà ngoại khoa đã tiến hành CTMNS điều trị VTMC.
Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, đã có những báo cáo kết quả ứng dụng phẫu thuật CTMNS điều trị VTMC. Tuy nhiên, vẫn còn những ý kiến khác nhau về chỉ định phẫu thuật, lựa chọn phương pháp phẫu thuật, phòng tránh và xử trí các biến chứng, cũng như kết quả của CTMNS điều trị VTMC.
Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu chỉ định và đánh giá kết quả điều trị viêm túi mật cấp bằng phẫu thuật cắt túi mật nội soi” nhằm hai mục tiêu:
1. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và chỉ định cắt túi mật nội soi điều trị viêm túi mật cấp
2. Đánh giá kết quả cắt túi mật nội soi điều trị viêm túi mật cấp và một số yếu tố liên quan.
GIỚI THIỆU LUẬN ÁN
1. Ý nghĩa của đề tài
Đề tài có tính thời sự vì VTMC là một cấp cứu ngoại khoa thường gặp và có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Đối với VTMC, cắt bỏ TM là phương pháp điều trị tốt nhất và triệt để nhất, và phẫu thuật nội soi là phương pháp được các phẫu thuật viên ưu tiên lựa chọn. Tuy nhiên, phẫu thuật nội soi cắt túi mật trong tình trạng viêm cấp thường khó khăn, phức tạp hơn về kỹ thuật, việc lựa chọn thời điểm phẫu thuật và các thay đổi kỹ thuật cũng như xử lý các tình huống xảy ra trong mổ vẫn còn nhiều tranh luận.
Luận án đã làm rõ thêm những đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng thường gặp của VTMC, nghiên cứu về chỉ định, thời điểm chỉ định CTMNS dựa vào mức độ viêm của TM theo Hướng dẫn của Hội nghị Tokyo (2007), qua đó cho thấy 100% VTMC mức độ nhẹ và 56,9% VTMC mức độ vừa được chỉ định CTMNS cấp cứu, 71,5% BN mổ trước 72 giờ và 28,5% BN mổ sau 72 giờ.
Luận án cho biết kết quả sớm của CTMNS điều trị VTMC của 2 nhóm BN mổ trước và sau 72 giờ: Phẫu thuật thành công 87,3%, chuyển mổ mở 12,7% (trước 72g:10,6%, sau 72g:17,8%),Thời gian mổ trung bình: 56,81 ± 19,35 phút (sau 72 giờ: 69,46 ± 13p, sau 72 giờ 52,17 ± 11p), tai biến trong mổ 9,5%, biến chứng sớm sau mổ 7,2%, Thời gian nằm viện trung bình: 7,1 ± 2,3 ngày (trước 72g: 6,2 ± 2,2, sau 72g: 8,3 ± 2,3). Kết quả chung của phẫu thuật: Tốt: 86,3%, trung bình: 13%, xấu: 0,7%, không có tử vong.
Luận án đã tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến tổn thương hoại tử của túi mật, thời gian mổ kéo dài và tỷ lệ chuyển mổ mở.
2. Cấu trúc luận án
Luận án có 129 trang: đặt vấn đề (2 trang), tổng quan (33 trang), đối tượng và phương pháp nghiên cứu (20 trang), kết quả nghiên cứu (32 trang), bàn luận (39 trang), kết luận (2 trang), khuyến cáo (1 trang). Ngoài ra còn có: 4 công trình nghiên cứu, 122 tài liệu tham khảo, 35 bảng, 16 biểu đồ, 32 hình.
MỤC LỤC
Trang phụbìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục chữviết tắt
Danh mục bảng
Danh mục hình ảnh
Danh mục biểu đồ
Những điểm mới của luận án
ĐẶT VẤN ĐỀ……………………………………………………………………………………… 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN………………………………………………………………….. 3
1.1. Giải phẫu và sinh lý túi mật, tam giác gan mật…………………………………… 3
1.1.1. Hình thểngoài…………………………………………………………………………….. 3
1.1.1.1. Túi mật ……………………………………………………………………………………. 3
1.1.1.2. Ống túi mật………………………………………………………………………………. 4
1.1.2. Hình thểtrong và cấu trúc mô học…………………………………………………. 4
1.1.3. Một số đặc điểm vềchức năng sinh lý của túi mật…………………………… 4
1.1.4. Giải phẫu tam giác gan mật…………………………………………………………… 5
1.1.5. Mạch máu và thần kinh ………………………………………………………………… 6
1.1.5.1. Động mạch túi mật……………………………………………………………………. 6
1.1.5.2. Tĩnh mạch túi mật …………………………………………………………………….. 7
1.1.5.3. Hệthống bạch mạch, thần kinh…………………………………………………… 7
1.1.6. Những biến đổi giải phẫu liên quan đến cắt túi mật nội soi ………………. 7
1.1.6.1. Các bất thường vềgiải phẫu của túi mật………………………………………. 7
1.1.6.2. Giải phẫu bất thường của ống túi mật và các ống gan……………………. 8
1.1.6.3. Những bất thường của động mạch túi mật………………………………….. 10
1.1.6.4. Bất thường đường đi của động mạch gan phải ……………………………. 11
1.2. Viêm túi mật cấp ………………………………………………………………………….. 13
1.2.1. Khái niệm …………………………………………………………………………………. 13
1.2.2. Cơchếbệnh sinh viêm túi mật cấp ………………………………………………. 13
1.2.3. Triệu chứng viêm túi mật cấp ……………………………………………………… 14
1.2.3.1. Triệu chứng lâm sàng………………………………………………………………. 14
1.2.3.2. Triệu chứng cận lâm sàng ………………………………………………………… 15
1.2.4. Chẩn đoán viêm túi mật cấp………………………………………………………… 17
1.2.4.1. Chẩn đoán xác định…………………………………………………………………. 17
1.2.4.2. Chẩn đoán phân biệt………………………………………………………………… 19
1.2.4.3. Các thểlâm sàng của viêm túi mật cấp………………………………………. 20
1.3. Điều trịviêm túi mật cấp……………………………………………………………….. 22
1.3.1. Điều trịnội khoa………………………………………………………………………… 22
1.3.2. Điều trịngoại khoa…………………………………………………………………….. 22
1.3.2.1. Dẫn lưu túi mật……………………………………………………………………….. 22
1.3.2.2. Cắt túi mật bằng phẫu thuật mởbụng truyền thống……………………… 22
1.3.2.3. Phẫu thuật cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp………………… 23
1.3.3. Chỉ định cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp……………………… 24
1.3.3.1. Chỉ định theo Hướng dẫn của Hội nghịTokyo (2007) …………………. 24
1.3.3.2. Chỉ định theo Salam Zakko………………………………………………………. 25
1.3.3.3. Chuyển mổmở……………………………………………………………………….. 26
1.3.3.4. Thời điểm chỉ định cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp……. 27
1.3.4. Kết quảphẫu thuật cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp ………. 29
1.3.4.1. Các nghiên cứu trên thếgiới …………………………………………………….. 29
1.3.4.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam……………………………………………………. 31
1.3.5. Các tai biến và biến chứng của phẫu thuật…………………………………….. 32
1.3.5.1. Tai biến trong mổ……………………………………………………………………. 32
1.3.5.2. Biến chứng sau mổ…………………………………………………………………. 33
1.3.6. Một sốyếu tốliên quan đến chỉ định và kết quảphẫu thuật…………….. 34
1.3.6.1. Các nghiên cứu trên thếgiới …………………………………………………….. 34
1.3.6.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam……………………………………………………. 35
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………….. 37
2.1. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………………………. 37
2.1.1. Đối tượng …………………………………………………………………………………. 37
2.1.2. Tiêu chuẩn lựa chọn …………………………………………………………………… 37
2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ…………………………………………………………………….. 37
2.1.4. Tiêu chuẩn chẩn đoán viêm túi mật cấp………………………………………… 37
2.2. Phương pháp nghiên cứu………………………………………………………………. 38
2.2.1. Thiết kếnghiên cứu……………………………………………………………………. 38
2.2.1.1. Phương pháp chọn mẫu……………………………………………………………. 38
2.2.1.2. Cách tính cỡmẫu…………………………………………………………………….. 39
2.2.1.3. Sơ đồnghiên cứu…………………………………………………………………….. 39
2.2.2. Phương tiện nghiên cứu ……………………………………………………………… 40
2.3. Các bước tiến hành……………………………………………………………………….. 42
2.3.1. Chuẩn bịbệnh nhân……………………………………………………………………. 42
2.3.2. Kỹthuật…………………………………………………………………………………… 42
2.3.2.1. Tưthếbệnh nhân và vịtrí kíp mổ……………………………………………… 42
2.3.2.2. Cắt túi mật……………………………………………………………………………… 43
2.4. Các chỉtiêu nghiên cứu…………………………………………………………………. 45
2.4.1. Dịch tễhọc ……………………………………………………………………………….. 45
2.4.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng …………………………………………….. 45
2.4.2.1. Đặc điểm lâm sàng …………………………………………………………………. 45
2.4.2.2. Cận lâm sàng ………………………………………………………………………….. 46
2.5. Chỉ định cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp………………………… 47
2.5.1. Chỉ định ……………………………………………………………………………………. 47
2.5.2. Một sốyếu tốliên quan đến chỉ định ……………………………………………. 48
2.5.2.1. Thời điểm phẫu thuật ………………………………………………………………. 48
2.5.2.2. Lâm sàng, cận lâm sàng và tổn thương túi mật …………………………… 49
2.5.3. Chống chỉ định ………………………………………………………………………….. 49
2.5.4. Các phương pháp cắt túi mật và các kỹthuật kết hợp …………………….. 49
2.5.4.1. Cắt túi mật ngược dòng……………………………………………………………. 49
2.5.4.2. Cắt túi mật xuôi dòng………………………………………………………………. 49
2.5.4.3. Cắt túi mật xuôi dòng sau khi mởtúi mật…………………………………… 50
2.5.4.4. Cắt gần toàn bộtúi mật ……………………………………………………………. 50
2.5.4.5. Các kỹthuật kết hợp………………………………………………………………… 50
2.5.5. Chuyển mổmở:…………………………………………………………………………. 51
2.5.6. Một sốyếu tố ảnh hưởng đến phẫu thuật………………………………………. 51
2.5.7. Một sốtai biến trong phẫu thuật và cách thức xửlý……………………….. 51
2.6. Kết quảphẫu thuật ……………………………………………………………………….. 53
2.6.1. Tình trạng chung của bệnh nhân sau phẫu thuật…………………………….. 53
2.6.2. Thời gian nằm viện ……………………………………………………………………. 54
2.6.3. Tổn thương giải phẫu bệnh: ………………………………………………………… 54
2.6.3.1. Quy trình kỹthuật xửlý túi mật làm mô bệnh học………………………. 54
2.6.3.2. Tổn thương giải phẫu bệnh được chia thành 3 giai đoạn:……………… 55
2.6.4. Đánh giá kết quảphẫu thuật………………………………………………………… 55
2.7. Tìm hiểu một sốyếu tốliên quan:…………………………………………………… 55
2.8. Xửlý sốliệu ………………………………………………………………………………… 56
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢNGHIÊN CỨU………………………………………………. 57
3.1. Dịch tễhọc ………………………………………………………………………………….. 57
3.1.1. Tuổi, giới tính……………………………………………………………………………. 57
3.1.2. Địa dưvà tình trạng công việc …………………………………………………….. 58
3.1.3. Tiền sửvà các bệnh kèm theo ……………………………………………………… 58
3.1.4. Thời điểm nhập viện sau khi có triệu chứng đầu tiên……………………… 59
3.2. Lâm sàng …………………………………………………………………………………….. 59
3.2.1. Các triệu chứng cơnăng……………………………………………………………… 59
3.2.2. Các triệu chứng thực thể…………………………………………………………….. 60
3.3. Cận lâm sàng ……………………………………………………………………………….. 61
3.3.1. Siêu âm…………………………………………………………………………………….. 61
3.3.2. Các xét nghiệm………………………………………………………………………….. 64
3.4. Chẩn đoán……………………………………………………………………………………. 64
3.4.1. Chẩn đoán nguyên nhân ……………………………………………………………… 64
3.4.2. Phân loại bệnh nhân theo ASA và mức độviêm của túi mật ………….. 65
3.5. Tổn thương quan sát trong mổ……………………………………………………….. 65
3.5.1. Tổn thương quan sát trong mổ…………………………………………………….. 65
3.5.2. Tình trạng tam giác Calot và ống túi mật ……………………………………… 66
3.6. Chỉ định cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp………………………… 69
3.6.1. Thời điểm phẫu thuật …………………………………………………………………. 69
3.6.2. Chỉ định theo mức độviêm của túi mật………………………………………… 70
3.7. Các phương pháp và kỹthuật hỗtrợcắt túi mật nội soi …………………….. 70
3.7.1. Các phương pháp cắt túi mật nội soi…………………………………………….. 70
3.7.2. Các kỹthuật kết hợp…………………………………………………………………… 71
3.7.3. Chuyển mổmở………………………………………………………………………….. 71
3.8. Kết quảcắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp …………………………. 74
3.8.1. Thời gian mổ…………………………………………………………………………….. 74
3.8.2. Tai biến trong phẫu thuật ……………………………………………………………. 75
3.8.3. Diễn biến sau mổ……………………………………………………………………….. 75
3.8.4. Dẫn lưu …………………………………………………………………………………….. 76
3.8.5. Biến chứng sớm sau mổ……………………………………………………………… 77
3.8.6. Các phương pháp xửtrí biến chứng sau mổ………………………………….. 77
3.8.7. Thời gian nằm viện ……………………………………………………………………. 78
3.8.8. Tổn thương Giải phẫu bệnh ………………………………………………………… 79
3.8.9. Kết quảphẫu thuật …………………………………………………………………….. 81
3.9. Lâm sàng, cận lâm sàng và mức độtổn thương của túi mật liên quan đến
chỉ định phẫu thuật……………………………………………………………………………… 84
3.9.1. Lâm sàng và mức độtổn thương túi mật ………………………………………. 84
3.9.2. Cận lâm sàng và mức độtổn thương túi mật …………………………………. 85
3.9.3. Độdày thành túi mật, dịch quanh túi mật và mức độtổn thương …….. 86
3.10. Một sốyếu tốliên quan đến kết quảphẫu thuật ……………………………… 87
3.10.1. Một sốyếu tốliên quan đến thời gian mổvà chuyển mổmở…………. 87
3.10.2. Liên quan giữa tổn thương túi mật và tai biến trong mổ……………….. 87
3.10.3. Liên quan giữa tổn thương túi mật và các phương pháp cắt túi mật..88
3.10.4. Liên quan giữa tổn thương túi mật và các kỹthuật kết hợp …………… 88
3.10.5. Liên quan giữa mức độtổn thương và chuyển mổmở………………….. 89
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN…………………………………………………………………… 90
4.1. Dịch tễhọc ………………………………………………………………………………….. 90
4.1.1. Tuổi …………………………………………………………………………………………. 90
4.1.2. Giới tính …………………………………………………………………………………… 90
4.1.3. Địa dưvà tình trạng công việc …………………………………………………….. 91
4.1.4. Tiền sửvà bệnh kèm theo …………………………………………………………… 91
4.1.5. Thời điểm nhập viện sau khi có triệu chứng đầu tiên……………………… 93
4.2. Lâm sàng …………………………………………………………………………………….. 94
4.2.1. Triệu chứng cơnăng ………………………………………………………………….. 94
4.2.2. Triệu chứng thực thể………………………………………………………………….. 95
4.3. Cận lâm sàng ……………………………………………………………………………….. 98
4.3.1. Siêu âm…………………………………………………………………………………….. 98
4.3.2. Xét nghiệm cận lâm sàng khác ………………………………………………….. 100
4.4. Phân loại bệnh nhân theo ASA và mức độviêm của túi mật ……………. 101
4.5. Tổn thương quan sát trong mổ……………………………………………………… 102
4.5.1. Dịch quanh túi mật…………………………………………………………………… 102
4.5.2. Tình trạng túi mật…………………………………………………………………….. 103
4.5.2.1. Kích thước túi mật…………………………………………………………………. 103
4.5.2.3. Độdày thành túi mật……………………………………………………………… 104
4.5.2.4. Tình trạng viêm dính của túi mật…………………………………………….. 104
4.5.2.5. Hình thái tổn thương của túi mật …………………………………………….. 105
4.5.2.6. Tình trạng tam giác Calot và ống túi mật trong mổ……………………. 105
4.5.2.7. Đánh giá mức độkhó của phẫu thuật……………………………………….. 106
4.6. Chỉ định cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp………………………. 107
4.7. Các phương pháp và kỹthuật hỗtrợcắt túi mật nội soi …………………… 109
4.7.1. Các phương pháp cắt túi mật nội soi…………………………………………… 109
4.7.2. Các kỹthuật kết hợp…………………………………………………………………. 110
4.7.4. Chuyển mổmở………………………………………………………………………… 112
4.7.4.1. Tỷlệchuyển mổmở………………………………………………………………. 112
4.7.4.2. Lý do chuyển mổmở…………………………………………………………….. 113
4.8. Kết quảcắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp ……………………….. 116
4.8.1. Thời gian mổ…………………………………………………………………………… 116
4.8.2. Tai biến trong phẫu thuật ………………………………………………………….. 117
4.8.2.1. Tổn thương đường mật…………………………………………………………… 117
4.8.2.2. Chảy máu …………………………………………………………………………….. 118
4.8.2.3. Thủng túi mật ……………………………………………………………………….. 118
4.8.2.4. Các tai biến khác …………………………………………………………………… 119
4.8.3. Diễn biến sau mổ……………………………………………………………………… 119
4.8.4. Dẫn lưu …………………………………………………………………………………… 120
4.8.5. Biến chứng sớm sau mổvà phương pháp xửtrí …………………………… 121
4.8.6. Thời gian nằm viện ………………………………………………………………….. 123
4.8.7. Tổn thương giải phẫu bệnh ……………………………………………………….. 123
4.8.8. Đánh giá kết quảphẫu thuật………………………………………………………. 124
4.9. Lâm sàng, cận lâm sàng và mức độtổn thương của túi mật liên quan đến
chỉ định phẫu thuật……………………………………………………………………………. 125
4.9.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và mức độtổn thương túi mật …… 125
4.9.2. Liên quan giữa hình ảnh siêu âm và tổn thương túi mật………………… 125
4.10. Một sốyếu tốliên quan đến kết quảphẫu thuật ……………………………. 126
4.10.1. Một sốyếu tốliên quan đến thời gian mổvà chuyển mổmở……….. 126
4.10.2. Liên quan tổn thương túi mật với các kỹthuật kết hợp và tai biến trong
mổ…………………………………………………………………………………………………… 127
KẾT LUẬN ……………………………………………………………………………………… 128
KHUYẾN CÁO………………………………………………………………………………… 130
Các công trình liên quan đến luận án
Tài liệu tham khảo
Bệnh án nghiên cứu
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. Biểu quyết vềCTMNS điều trịVTMC …………………………………… 28
Bảng 1.2. Các yếu tốliên quan đến chuyển mổmởvà biến chứng trong mổ35
Bảng 2.1. Phân loại tổn thương đường mật theo Schol ……………………………. 53
Bảng 3.1. Địa dưvà tình trạng công việc……………………………………………….. 58
Bảng 3.2. Tiền sửvà bệnh kèm theo……………………………………………………… 58
Bảng 3.3. Các triệu chứng cơnăng ……………………………………………………….. 59
Bảng 3.4. Các triệu chứng thực thể……………………………………………………….. 60
Bảng 3.5. Hình ảnh siêu âm …………………………………………………………………. 61
Bảng 3.6. Các chỉsốxét nghiệm…………………………………………………………… 64
Bảng 3.7. Chẩn đoán nguyên nhân ……………………………………………………….. 64
Bảng 3.8. Phân loại bệnh nhân theo ASA và mức độviêm của túi mật…….. 65
Bảng 3.9. Tổn thương quan sát trong mổ……………………………………………….. 65
Bảng 3.10. Tình trạng tam giác Calot và ống túi mật………………………………. 66
Bảng 3.11. Các kỹthuật kết hợp …………………………………………………………… 71
Bảng 3.12. Chuyển mổmở…………………………………………………………………… 71
Bảng 3.13. Thời gian mổ……………………………………………………………………… 74
Bảng 3.14. Các tai biến trong phẫu thuật……………………………………………….. 75
Bảng 3.15. Diễn biến sau mổ……………………………………………………………….. 75
Bảng 3.16. Tình trạng dẫn lưu ……………………………………………………………… 76
Bảng 3.17. Biến chứng sớm sau mổ………………………………………………………. 77
Bảng 3.18. Các phương pháp xửtrí biến chứng ……………………………………… 77
Bảng 3.19. Thời gian nằm viện …………………………………………………………….. 78
Bảng 3.20. Kết quảphẫu thuật……………………………………………………………… 81
Bảng 3.21. Sốt, sốlượng BC, HCNK và tổn thương TM…………………………. 84
Bảng 3.22. Dấu hiệu lâm sàng và tổn thương túi mật………………………………. 85
Bảng 3.23. Chỉsốsinh hóa và tổn thương túi mật…………………………………… 85
Bảng 3.24. Một sốyếu tốliên quan đến thời gian mổvà chuyển mổmở…… 87
Bảng 3.25. Liên quan giữa tổn thương túi mật và tai biến trong mổ………….. 87
Bảng 3.26. Liên quan giữa mức độtổn thương và chuyển mổmở…………….. 89
Bảng 4.1. Phân bốgiới tính của các tác giả……………………………………………. 91
Bảng 4.2. Triệu chứng thực thểcủa viêm túi mật cấp theo các tác giả………. 98
Bảng 4.3. Đặc điểm siêu âm của VTMC theo một sốtác giả………………….. 100
Bảng 4.4. Viêm dính của tam giác Calot và ống túi mật ………………………… 106
Bảng 4.5. Lý do chuyển mổmởcủa một sốtác giả……………………………….. 115
Bảng 4 .6. Thời gian nằm viện trung bình theo một sốtác giả………………… 123
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ3.1. Phân bốtuổi…………………………………………………………………….. 57
Biểu đồ3.2. Phân bốgiới tính………………………………………………………………. 57
Biểu đồ3.3. Thời điểm nhập viện…………………………………………………………. 59
Biểu đồ3.4. Tình trạng tam giác Calot Biểu đồ3.5. Tình trạng ống túi mật67
Biểu đồ3.6. Độkhó của phẫu thuật theo P.Schrenck………………………………. 67
Biểu đồ3.7. Thời điểm phẫu thuật CTMNS…………………………………………… 69
Biểu đồ3.8. Chỉ định CTMNS theo mức độviêm của túi mật …………………. 70
Biểu đồ3.9. Các phương pháp cắt túi mật nội soi………………………………….. 70
Biểu đồ3.10. Thời gian mổtrung bình (phút) ………………………………………… 74
Biểu đồ3.11. Thời gian nằm viện trung bình(ngày)………………………………… 78
Biểu đồ3.12. Tổn thương giải phẫu bệnh………………………………………………. 79
Biểu đồ3.13. Độdày thành túi mật và mức độtổn thương………………………. 86
Biểu đồ3.14. Dịch quanh túi mật và mức độtổn thương…………………………. 86
Biểu đồ3.15. Liên quan giữa tổn thương TM và các PP CTMNS…………….. 88
Biểu đồ3.16. Liên quan giữa tổn thương TM và các kỹthuật kết hợp ………. 88
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1. Hệthống đường dẫn mật ngoài gan ………………………………………….. 5
Hình 1.2: A.Tam giác gan mật B. Tam giác Calot …………………………. 6
Hình 1.3. Phương thức ống túi mật đổvào ống gan chung ………………………… 8
Hình 1.4. Các dạng của ống túi mật……………………………………………………….. 9
Hình 1.5. Các dạng bất thường của ống gan phụ……………………………………. 10
Hình 1.6. Các dạng của động mạch túi mật ……………………………………………. 12
Hình 2.1. Hệthống máy phẫu thuật nội soi (Hãng Karl-Storz)…………………. 40
Hình 2.2. Bộdụng cụphẫu thuật nội soi cắt túi mật (Hãng Karl-Storz) …….. 40
Hình 2.3. Bộdụng cụphẫu thuật mổmởcắt túi mật ………………………………. 41
Hình 2.4. Hệthống máy thở, máy gây mê ……………………………………………… 41
Hình 2.5.Tưthếbệnh nhân và vịtrí kíp mổ……………………………………………. 42
Hình 2.6. Vịtrí các trocar…………………………………………………………………….. 43
Hình 2.7. Bộc lộ ống cổtúi mật ……………………………………………………………. 44
Hình 3.1. Viêm túi mật cấp do sỏi ………………………………………………………… 62
Hình 3.2. Viêm túi mật cấp không do sỏi ………………………………………………. 62
Hình 3.3. Túi mật viêm cấp, có nhiều polyp…………………………………………… 63
Hình 3.4. VTMC, thành túi mật dày, có khí trong thành………………………….. 63
Hình 3.5. VTMC, mạc nối bao bọc quanh túi mật…………………………………… 68
Hình 3.6. Viêm túi mật cấp, có dịch quanh túi mật …………………………………. 68
Hình 3.7. Viêm túi mật cấp, thành phù nề……………………………………………… 69
Hình 3.8. Viêm túi mật cấp hoại tử……………………………………………………….. 72
Hình 3.9. Túi mật trong PTNS chuyển mổmở……………………………………….. 72
Hình 3.10. Chọc hút mủtúi mật làm xẹp chủ động …………………………………. 73
Hình 3.11. Mủtúi mật được hút bằng kim qua thành bụng……………………… 73
Hình 3.12. Viêm túi mật mủ+ hoại tử…………………………………………………… 79
Hình 3.13. Viêm túi mật cấp do sỏi (đại thể)………………………………………….. 80
Hình 3.14. Viêm túi mật cấp trên BN có polyp (đại thể)………………………….. 80
Hình 3.15. Viêm túi mật cấp, mổCTMNS trước 72 giờ………………………….. 81
Hình 3.16. Viêm túi mật cấp, mổCTMNS sau 72 giờ…………………………….. 82
Hình 3.17. Cắt túi mật nội soi đểlại thành sau ………………………………………. 82
Hình 3.18. Bộc lộ ống cổTM, kẹp clip, cắt rời ống cổTM ……………………… 83
Hình 3.19. Túi mật cắt rời được cho vào túi và lấy qua lỗrốn ………………….. 83
DANH MỤC
CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
1. Lê Quang Minh, Nguyễn Cường Thịnh (2011), “Lựa chọn thời gian cắt túi mật nội soi điều tri viêm túi mật cấp”, Y học thực hành, 8, 775+776, tr.292-295.
2. Lê Quang Minh, Nguyễn Cường Thịnh, Diêm Đăng Bình (2012), “Kết quả phẫu thuật cắt túi mật nội soi cấp cứu điều trị viêm túi mật cấp tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108”, Phẫu thuật nội soi và nội soi Việt Nam,Tập 2, số2, số đặc biệt, tr.47-50.
3. Lê Quang Minh, Nguyễn Cường Thịnh (2012), “Kết quả cắt túi mật nội soi điều trị viêm túi mật cấp”, Tạp chí y dược lâm sàng 108,Tập 7, số5, tr. 63-67.
4. Lê Quang Minh, Nguyễn Cường Thịnh (2013), “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng viêm túi mật cấp qua 158 trường hợp cắt túi mật nội soi”,Tạp chí y dược lâm sàng 108,Tập 8, số1, tr.71-75.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIẾNG VIỆT
1. Hoàng Mạnh An (2009), “Đánh giá kết quả điều trịviêm túi mật cấp do sỏi bằng phẫu thuật cắt túi mật nội soi”,Tạp chí Y Dược học quân sự34(4),tr.81-85.
2. Diêm Đăng Bình, Nguyễn Cường Thịnh (2008), “Phẫu thuật nội soi cắt túi mật ởngười cao tuổi”, Y Học Thành phốHồChí Minh, 12(4), tr.7-10.
3. Phùng Xuân Bình (2006), “Sựbài tiết dịch mật”,Sinh lý học, NXB Y học, Hà Nội, tr.343-347.6.
4. Bùi Văn Chinh (2011), “Đánh giá kết quảphẫu thuật nội soi điều trịsớm viêm túi mật cấp”, Tạp chí Y học thực hành, (775+776), tr.286-288.
5. Trần ThịChính (2002), “Sinh lý bệnh quá trình viêm”, Sinh lý bệnh học, NXB Y học, Hà Nội, tr.202-218.
6. Lê Trường Chiến, Nguyễn Tấn Cường và CS (2010), “Phẫu thuật nội soi điều trịviêm túi mật cấp: Đánh giá lại kết quảqua 686 ca”, Ngoại khoa 60 (4,5,6), tr.61-67.
7. Nguyễn Tấn Cường (2003), Điều trịsỏi túi mật bằng phẫu thuật cắt túi mật qua nội soi ổbụng,Luận án phó tiến sĩkhoa học Y dược, Thành phốHồChí Minh.
8. Phan Đình Tuấn Dũng, Lê mạnh Hà (2002), “Tổn thương đường mật trong cắt túi mật nội soi: chẩn đoán và chiến thuật điều trị”, Tạp chí Y học thực hành, (690+691), tr.115-121.
9. Nguyễn Tấn Đạt (2009), Đánh giá kết quả điều trịviêm túi mật cấp giữa cắt túi mật nội soi sớm và trì hoãn, Luận văn bác sỹchuyên khoa II, Học viện Quân y, Thành phốHồChí Minh.
10. Vương Thừa Đức*, Lê Ngô Khánh Huy (2010), “Kết quảcắt túi mật nội soi do sỏi trên bệnh nhân lớn tuổi”, Chuyên đềKHKT Bệnh viện Bình Dân, Thành phố HồChí Minh, 14 (1), tr.320-328.
11. Trần Bình Giang (2003), “Phẫu thuật cắt túi mật nội soi”,Phẫu thuật nội soi ổbụng, NXB Y học, Hà Nội, tr.309-327.
12. Đỗ Trọng Hải (2004), “Cắt túi mật nội soi trong viêm túi mật cấp do sỏi”, Kỷyếu các đềtài khoa học, Đại hội Hội Ngoại khoa Việt Nam lần thứXI,tr.20-21.
13. Lê Trung Hải (2010), “Cắt túi mật nội soi trong viêm túi mật cấp”,Phẫu thuật nội soi cắt túi mật các kỹthuật và tiến bộmới, NXB Y học, Hà Nội, tr.48-55.
14. Nguyễn Văn Hải, Nguyễn Tuấn (2005), “Kết quảcắt túi mật nội soi trong viêm túi mật cấp”, Y học Thành phốHồChí Minh, 9 (2), tr.109-113.
15. VũBích Hạnh (2010), Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quảphẫu thuật nội soi cắt túi mật trong điều trịviêm túi mật cấp do sỏi, Luận văn bác sỹchuyên khoa II, Học viện Quân y.
16. Trần Phương Hạnh, Nguyễn Sào Trung (2009), Giải phẫu Bệnh học, NXB Giáo dục, tr.377-379.
17. Nguyễn Đình Hối, Nguyễn Mậu Anh (2003), “Viêm túi mật cấp”, Bệnh học Ngoại khoa Tiêu hóa, NXB Y học, tr.113-119.
18. Phạm NhưHiệp, Lê Lộc (2004), “Phẫu thuật nội soi cắt túi mật trên bệnh nhân có vết mổcũ”,Y học Việt Nam 304(11), tr.123-130.
19. Phạm NhưHiệp, Lê Lộc (2006), “Tình hình điều trịphẫu thuật viêm túi mật cấp tại Bệnh viên Trung ương Huế”, Y học thực hành,532, tr.237-239.
20. Từ Đức Hiền, Nguyễn Hoàng Bắc (2006), “Phẫu thuật nội soi cắt túi mật trên bệnh nhân có vết mổbụng cũ”, Y học Việt nam, 319 (số đặc biệt chuyên đềphẫu thuật nội soi và nội soi can thiệp), tr.191-195.
21. Nguyễn Quang Hùng, Lê Trung Hải (2002), “Viêm túi mật cấp”, Bệnh học Ngoại khoa Sau Đại học HVQY, NXB QĐND, tr.99-124.
22. Nguyễn Duy Huề(2005), “Chẩn đoán siêu âm sỏi mật”, Phẫu thuật gan mật, NXB Y học, tr.75-86.
23. Lê Lộc, Phạm NhưHiệp (2004), “Cắt túi mật nội soi: Kinh nghiệm qua 436 trường hợp”,Kỷyếu các đềtài khoa học, Đại hội Hội Ngoại khoa Việt Nam lần thứXI,tr.29-30
24. Trịnh Văn Minh (2007), “Giải phẫu người” tập 2, Giáo trình đào tạo bác sĩ đa khoa Đại học Y Hà Nội,tr.402-405.
25. Nguyễn Tăng Miên, Lê Văn Tầm (2008), “Cắt túi mật nội soi điều trị polyp túi mật”, Y Học Thành phốHồChí Minh, 12(4), tr.225-229.
26. Phạm Văn Năng, Nguyễn Minh Hoàng và CS (2004), “Cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp”, Y Học thực hành, (491), tr.241-243.
27. Nguyễn Xuân Phách (1995), Toán thống kê và tin học ứng dụng trong ysinh-dược, HVQY, NXB QĐND, tr.24-55.
28. Trần Văn Phơi, Nguyễn Hoàng Bắc (2003), “Thủng túi mật trong cắt túi mật nội soi”, Y học Thành phốHồChí Minh, 7 (1), tr.39-42.
29. Nguyễn Dương Quang (2003), “Viêm túi mật cấp”,Bách khoa thưbệnh học,tập 3, NXB Y học, tr.523-527.
30. Nguyễn Quang Quyền (1997), “Túi mật và các đường dẫn mật ngoài gan”, Atlas giải phẫu người, NXB Y Học, tr.293-298.
31. ĐỗKim Sơn (2003), “Nghiên cứu nguyên nhân và phương pháp sửlý tai biến và biến chứng của phẫu thuật cắt túi mật nội soi tại Bệnh viện Việt Đức”, Ngoại khoa sốIII, tr.9-13.
32. Văn Tần (2006), “Tiến bộtrong cắt túi mật qua nội soi ổbụng tại bệnh viện Bình dân”, Y học Việt Nam, 319 (Số đặc biệt vềPTNS), tr.163-178.
33. Nguyễn Cường Thịnh, Diêm Đăng Bình và CS. (2008), “Đánh giá kết quả cắt túi mật nội soi qua 1231 trường hợp”,Y học Thành phố HồChí Minh,12 (4) tr.11-15.
34. Nguyễn Cường Thịnh (2006), “Cắt túi mật nội soi điều trịviêm túi mật cấp”, Y học Thành phốHồChí Minh, 10(4), tr.53-56.
35. Nguyễn Cường Thịnh (2006), “Tổn thương đường mật trong cắt túi mật nội Soi”, Y học Việt Nam, 319, tr.208-213.
36. Nguyễn Cường Thịnh, Lương Công Chánh và CS (2004), “Vai trò của chụp X-quang đường mật trong mổcắt túi mật nội soi”,Y học Việt Nam, 304(11), tr.102-108.
37. Lê Quan Anh Tuấn, Nguyễn Hoàng Bắc (2003), “Các dạng của động mạch túi mật khảo sát qua cắt túi mật nội soi”, Y học Thành phốHồChí Minh, 7 (1), tr.14-19.
38. Đoàn Thanh Tùng (2005), “Viêm túi mật”, Cấp cứu ngoại khoa tiêu hóa, NXB Y học, tr.158-164.
39. Nguyễn văn Tường (2009), Nghiên cứu ứng dụng và đánh giá kết quảphẫu thuật cắt túi mật nội soi tại bệnh viên đa khoa tỉnh Bắc Ninh, Luận văn bác sỹchuyên khoa II, Đại học Y Hà Nội.
40. Lê ThếTrung, Phạm Gia Khánh (2002), “Viêm túi mật cấp”, Bệnh học ngoại khoa-Sau đại học, HVQY, NXB QĐND, tr.99-124.
41. Trần Thiện Trung, Võ Hồng Sở(2010), “Kết quảphẫu thuật nội soi điều trịviêm túi mật cấp do sỏi”, Y học Thành phốHồChí Minh,12 (4), tr.96-101.
42. Phan Khánh Việt, Phạm NhưHiệp (2009), “Cắt túi mật nội soi trong viêm túi mật cấp do sỏi”, Tạp chí Y học thực hành, (690+691), tr.144-149.
43. Nguyễn Hồng Việt (2010), Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trịPolyp túi mật bằng cắt túi mật nội soi,Luận văn Thạc sĩY học, Học viện Quân y.
Recent Comments