Nghiên cứu độc tính cấp và tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên thực nghiệm

Luận văn bác sĩ chuyên khoa 2 Nghiên cứu độc tính cấp và tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên thực nghiệm. Nằm trong nhóm bệnh lý thoái hóa thần kinh, sa sút trí tuệ (SSTT) nói chung và bệnh Alzheimer nói riêng hiện nay là mối quan tâm hàng đầu của những nhà lão khoa trên toàn thế giới. Ở người cao tuổi, SSTT gây suy giảm trí nhớ và nhiều lĩnh vực nhận thức khác, kèm theo những rối loạn về hành vi, không những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày và chất lượng sống của bệnh nhân mà còn ảnh hưởng đến gia đình và toàn xã hội.[1]
Suy giảm trí nhớ gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả và chất lượng công việc do giảm khả năng tư duy, tập trung và xử lý công việc kém. Chứng hay quên thường dẫn đến nhiều sai sót không đáng có, thậm chí có thế gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng và tài sản. Bệnh diễn tiến xấu dần và người bệnh sẽ mất các khả năng tư duy cũng như tự chăm sóc cá nhân và cuối cùng dẫn đến tử vong.

SSTT có thể gặp trong nhiều bệnh cảnh khác nhau, trong đó nguyên nhân phổ biến nhất là bệnh Alzheimer, chiếm 60% – 80% tổng số bệnh nhân SSTT.[2] Ca bệnh Alzheimer đầu tiên được mô tả vào năm 1906.[3] Từ đó đến nay, số lượng ca bệnh Alzheimer được báo cáo ngày càng gia tăng. Trung bình cứ sau khoảng 5 năm tỷ lệ SSTT lại tăng gấp đôi trong quần thể người từ 60 tuổi trở lên.[4] Trên thế giới có khoảng 47,5 triệu người mắc SSTT và có 7,7 triệu ca mắc mới mỗi năm. Dự báo đến năm 2030 số bệnh nhân SSTT lên tới 75,6 triệu và con số này sẽ tăng lên gấp 3 vào năm 2050 tức khoảng 135,5 triệu người.[5]
Cho đến nay, sự phát triển của Y học hiện đại vẫn chưa thể tìm ra nguyên nhân chính xác cũng như phương pháp điều trị hoàn toàn cho căn bệnh này, các loại thuốc chỉ có tác dụng làm chậm quá trình tiến triển của bệnh và hiệu quả càng cao khi bệnh được điều trị càng sớm, giúp cho chất lượng cuộc sống của bệnh nhân được cải thiện hơn [1]. Bên cạnh đó, Y học cổ truyền với các vị thuốc, bài thuốc có công năng hoạt huyết, tăng tuần hoàn não, bổ não đã được nghiên cứu và đưa vào sử dụng dưới dạng chế phẩm nhằm nâng cao tính đa dụng đối với bệnh nhân.2
Viên nang HHDN001 được sản xuất và phân phối bởi Công ty cổ phần dược mỹ phẩm Kosna Việt Nam, với thành phần bao gồm dầu gấc, cao đương quy, cao bạch quả, với tác dụng tăng cường tuần hoàn não, hỗ trợ điều trị các triệu chứng do thiểu năng tuần hoàn não như đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, suy giảm trí nhớ, kém tập trung, hay quên…
Tuy nhiên, hiện tại chưa có nghiên cứu về độc tính và tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001. Vì vậy, để có cơ sở khoa học chính xác trước khi đưa vào thử nghiệm lâm sàng, đồng thời tiến hành những thử nghiệm trên động vật thực nghiệm nhằm minh chứng cho tác dụng của sản phẩm, chúng tôi tiến hành đề tài “Nghiên cứu độc tính cấp và tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên thực nghiệm” với 2 mục tiêu như sau:
1. Đánh giá độc tính cấp của viên nang HHDN001.
2. Đánh giá tác dụng cải thiện trí nhớ và hoạt động thần kinh cơ của viên nang HHDN001 trên thực nghiệm

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ……………………………………………………………………………………………….1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU……………………………………………………………3
1.1. Tổng quan hội chứng sa sút trí tuệ theo Y học hiện đại…………………………………3
1.1.1. Khái niệm …………………………………………………………………………………………….3
1.1.2. Biểu hiện lâm sàng của sa sút trí tuệ………………………………………………………..4
1.1.3. Nguyên nhân gây sa sút tí tuệ …………………………………………………………………5
1.1.4. Sơ lược về bệnh Alzheimer…………………………………………………………………….6
1.1.5. Điều trị theo y học hiện đại…………………………………………………………………..12
1.2. Tổng quan sa sút trí tuệ theo Y học cổ truyền ……………………………………………14
1.2.1. Bệnh nguyên, bệnh cơ………………………………………………………………………….14
1.2.2. Các thể lâm sàng …………………………………………………………………………………16
1.3. Tổng quan nghiên cứu trên thế giới và trong nước……………………………………..19
1.3.1. Trên thế giới ……………………………………………………………………………………….19
1.3.2. Tại Việt Nam………………………………………………………………………………………20
1.4. Tổng quan về sản phẩm nghiên cứu………………………………………………………….21
1.4.1. Nguồn gốc ………………………………………………………………………………………….21
1.4.2. Phân tích tác dụng các vị thuốc theo Y học cổ truyền. ……………………………..22
1.4.3. Phân tích tác dụng các vị thuốc theo Y học hiện đại. ……………………………….22
1.5. Tổng quan về các phương pháp nghiên cứu độc tính và ý nghĩa về việc nghiên
cứu tính an toàn của thuốc y học cổ truyền………………………………………………………23
1.5.1. Thuốc y học cổ truyền và nguyên nhân tiến hành thử độc tính ………………….23
1.5.2. Các phương pháp thử nghiệm độc tính cấp……………………………………………..24
1.6. Tổng quan về các mô hình nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ trên thực
nghiệm………………………………………………………………………………………………………..25
1.6.1. Mô hình gây suy giảm trí nhớ ……………………………………………………………….25
CHƯƠNG 2: CHẤT LIỆU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.28
2.1. Chất liệu nghiên cứu ………………………………………………………………………………28
2.2. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………………………………..29
2.3. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………………………………………302.3.1. Nghiên cứu độc tính cấp của viên nang HHDN001………………………………….30
2.3.2. Nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ và hoạt động thần kinh cơ của viên
nang HHDN001 trên thực nghiệm ………………………………………………………………….30
2.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu…………………………………………………………….37
2.5. Sơ đồ nghiên cứu……………………………………………………………………………………38
2.6. Phương pháp xử lý số liệu……………………………………………………………………….38
2.7. Sai số và biện pháp khống chế sai số ………………………………………………………..39
2.8. Đạo đức trong nghiên cứu……………………………………………………………………….39
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ……………………………………………………………………………….40
3.1. Kết quả nghiên cứu độc tính cấp của viên nang HHDN001…………………………40
3.2. Nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên thực
nghiệm………………………………………………………………………………………………………..40
3.2.1. Nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ không gian, trí nhớ phân tích, trí nhớ về
sự khéo léo. …………………………………………………………………………………………………40
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN…………………………………………………………………………….54
4.1. Bàn luận về độc tính cấp của viên nang HHDN001. …………………………………..54
4.2. Bàn luận về tác dụng cải thiện trí nhớ và hoạt động thần kinh cơ của viên nang
HHDN001 trên thực nghiệm………………………………………………………………………….54
4.2.1. Bàn luận về tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên mô hình
Morris water maze………………………………………………………………………………………..54
4.2.2. Bàn luận về tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên mô hình
Multiple T maze …………………………………………………………………………………………..58
4.2.3. Bàn luận về tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên mô hình
né tránh thụ động………………………………………………………………………………………….59
4.2.4. Bàn luận về tác dụng cải thiện trí nhớ của viên nang HHDN001 trên mô hình
trục quay Rotarod…………………………………………………………………………………………60
4.2.5. Bàn luận về ảnh hưởng của viên nang HHDN001 trên các chỉ số oxy hoá….61
4.3. Bàn luận về cơ chế tác dụng của viên nang HHDN001……………………………….63
4.3.1. Cơ chế tác dụng của HHDN001 theo Y học cổ truyền……………………………..63
4.3.2. Bàn luận về cơ chế tác dụng của viên nang HHDN001 theo Y học hiện đại………….64CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN …………………………………………………………………………….67
5.1. Kết luận về độc tính cấp của viên nang HHDN001…………………………………….67
5.2. Kết luận về tác dụng cải thiện trí nhớ và hoạt động thần kinh cơ của viên nang
HHDN001 trên thực nghiệm………………………………………………………………………….67
KIẾN NGHỊ ………………………………………………………………………………………………..69
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤCDANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 1.1. Biểu hiện lâm sàng điển hình theo giai đoạn của bệnh Alzheimer …………8
Bảng 1.2: Nhóm thuốc ức chế Acetylcholinesterase …………………………………………13
Bảng 1.3. Thành phần viên nang HHDN001 ……………………………………………………22
Bảng 2.1 Thành phần 1 viên nang HHDN001 ………………………………………………….28
Sơ đồ 2.1. Sơ đồ nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ trên mô hình MWM………..32
Sơ đồ 2.2. nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ trên mô hình MTM …………………33
Sơ đồ 2.3. Sơ đồ nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ trên mô hình Rotarod………35
Sơ đồ 2.4. Sơ đồ nghiên cứu tác dụng cải thiện trí nhớ trên mô hình PAT …………..37
Sơ đồ 2.5. Sơ đồ nghiên cứu. …………………………………………………………………………38
Bảng 3.1. Kết quả nghiên cứu độc tính cấp của HHDN001. ………………………………40
Bảng 3.2.Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến thời gian tìm thấy bến đỗ. …..40
Bảng 3.3.Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến quãng đường chuột tìm thấy
bến đỗ – bến đỗ…………………………………………………………………………………………….42
Bảng 3.4. Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến phần trăm thời gian trong 1
phút chuột trải qua trong ¼ bể trước đó đặt bến đỗ …………………………………………..43
Bảng 3.5. Ảnh hưởng của HHDN001 đến quãng đường chuột bơi……………………..44
Bảng 3.6. Ảnh hưởng của HHDN001 đến số lần chuột bơi vào khu vực ¼ bể trước
đó có chứa bến đỗ…………………………………………………………………………………………44
Bảng 3.7. Ảnh hưởng của HHDN001 đến các chỉ số oxy hóa và viêm trong dịch
đồng thể não ……………………………………………………………………………………………………
45
Bảng 3.8. Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến thời gian tìm tới được khoang
đích…………………………………………………………………………………………………………….46
Bảng 3.9. Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến chiều dài quãng đường chuột
đi để tới được khoang đích…………………………………………………………………………….47
Bảng 3.10. Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến số lần quyêt định sai………..48
Bảng 3.11. Ảnh hưởng của HHDN001 đến số lần lựa chọn đúng……………………….49Bảng 3.12. Ảnh hưởng của HHDN001 đến thời gian và quãng đường tìm thấy
khoang đích trong ngày đánh giá chính thức ……………………………………………………50
Bảng 3.13. Ảnh hưởng của HHDN001 đến các chỉ số oxy hóa trong dịch đồng thể
não …………………………………………………………………………………………………51
Bảng 3.14. Ảnh hưởng của HHDN001 đến thời gian trễ của chuột …………………….52
Bảng 3.15. Ảnh hưởng của Viên nang HHDN001 đến thời gian chuột ở lại trên trục
quay Rotarod. ………………………………………………………………………………………………53
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1. Hình ảnh não người bình thường và não người bị bệnh Alzheimer ………..7
Hình 1.2. Đám rối Protein TAU……………………………………………………………………..10
Hình 1.3. Mảng protein dạng bột Amyloid bám quanh các tế bào thần kinh ………..10
Hình 1.4. Cấu tạo và tác dụng của enzym Acetylcholinesterase …………………………11
Hình 1.5. Cấu tạo mô hình mê cung nước Morris …………………………………………….26
Hình 1.6. Cấu tạo mô hình mê lộ nhiều chữ T………………………………………………….26
Hình 2.1. Mô hình thanh quay Rotarod …………………………………………………………..34
Hình 2.2. Mô hình né tránh thụ động………………………………………………………………3