Nghiên cứu một số yếu tố khởi động,cơ địa và một số thay đổi miễn dịch trong bệnh vảy nến thông thường

Luận án Nghiên cứu một số yếu tố khởi động,cơ địa và một số thay đổi miễn dịch trong bệnh vảy nến thông thường

Nghiên cứu sinh : Đặng Văn Em

Năm bảo vệ : 2000

Hướng dẫn khoa học : GS.TSKH Nguyễn Cảnh Cầu; PGS.TS Phạm Văn Hiển

Bệnh vảy nến (Psoriasis) là một bệnh đa mạn tính, có ban đỏ và vậy. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, mọi giới, khắp mọi lục địa. Bệnh chiếm 1-3% dân số thế giới [22], [28], [36], [59], [66], [69], [77], [86], [90], [95], [99], [106], [124]. Bệnh được Willan (1801) đầu tiên mô tả và đặt tên là Psoriasis, cho tới nay đã gần 200 năm và các nhà khoa học đã cho ra mắt nhiều công trình nghiên cứu về bệnh này.
Thể lâm sàng bệnh vảy nến hay gặp nhất là thể thông thường (thể chấm, giọt, đồng tiền và thể màng) [11], [12], [17], [22], [59], [77], [96]. Ngoài ra, còn gặp thể vảy nến khớp, vảy nến đỏ da toàn thân và vảy nến mụn mủ là những thể nặng của bệnh. Đây thường là hậu quả của việc sử dụng thuốc không hợp lý, làm tăng cường các yếu tố khởi động hoặc một phần do diễn biến tự nhiên của bệnh trên những cá thể riêng biệt [2], [12], [33], [34], [69], [122]. Bệnh vảy nến ít gây nguy hiểm cho cuộc sống người bệnh, nhưng gây nhiều trở ngại nặng nề cho chất lượng cuộc sống của người bệnh. Tuy vậy, ở những thể nặng của bệnh vảy nến có thể gây giảm sức lao động, gây tàn phế và thậm chỉ gây tử vong[12], [36], [86], [120].
Cân sinh bệnh học bệnh vảy nến còn có những vấn đề chưa rõ, nhưng nhờ những tiến bộ khoa học như gien học, miễn dịch học, di truyền học… cho đến nay đa số tác giả thống nhất rằng bệnh vảy nến là một bệnh có cơ địa đi truyền và có cơ chế tự miễn [12], [22], [23], [25], [27], [28], [33], [36], [37]. [59], [69], [77], [86], [95]. Độ nhậy cảm đối với bệnh vảy nến được xác định bởi yếu tố di truyền (liên quan với các kháng nguyên HLA lớp I và II, đặc biệt với CW6 và DR7 và lịch sử gia đình) [1], [5], [23], [25], [27], [30], [33], [50], [57], [74], [98], [99], [108], [110], [115], [125] cùng với các yếu tố khởi động (stress, nhiễm khuẩn khu trú, chấn thương thượng bì, một số thuốc, thức ăn rượu…)

Trong đó, các yếu tố khởi động vừa tác động lên một cơ địa di truyền làm bộc lộ gien bệnh dẫn đến biểu hiện lâm sàng, vừa tác động duy trì bệnh vảy nến [36], [69], [108]. Những hiểu biết sâu hơn từng vấn đề của nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh bệnh vảy nến như những biến đổi miễn dịch, vai trò chủ đạo trong tăng sinh thượng bì… vẫn là vấn đề thời sự cho các nhà khoa học nói chung, các thấy thuốc da liễu nói riêng. Vấn đề nghiên cứu của những yếu tố khởi động cùng với việc hiểu biết những biến đổi miễn dịch trong bệnh vảy nến là rất cần thiết vì nó giúp cho việc phòng bệnh và điều trị bệnh đúng phương hướng làm giảm bớt, ngăn ngừa những hậu quả của nó đối với chất lượng cuộc sống của người bệnh. Chính những vấn đề nêu trên là lý do để chúng tôi tiến hành đề tài: "Nghiên cứu một số yếu tố khởi động, cơ địa và một số thay đổi miễn dịch trong bệnh vảy nến thông thường".
Mục đích nghiên cứu:
1. Khảo sát một số yếu tố khởi động liên quan đến sự khởi phát, tải vượng bệnh và một số yếu tố cơ địa di truyền trong bệnh vảy nến.
2. Khảo sát một số thay đổi miễn dịch trong máu (miễn dịch thể dịch và miễn dịch tế bào) của bệnh vảy nến thông thường