Nghiên cứu tình trạng rối loạn điện giải ở bệnh nhân xơ gan tại bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2021 – 2022

Đề tài cơ sở Nghiên cứu tình trạng rối loạn điện giải ở bệnh nhân xơ gan tại bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2021- 2022.Xơ gan là bệnh lý gan mạn tính khá phổ biến ở Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới, bệnh tiến triển dần theo thời gian và tiên lượng rất xấu, tỉ lệ tử vong cao. Theo Đài quan sát Y tế toàn cầu (GHO) thuộc tổ chức Y tế Thế Giới năm 2016, tỉ lệ tử vong do xơ gan ở các nước rất khác nhau. Ở Mỹ, tỷ lệ tử vong do xơ gan chiếm 19,7/100000 nam và 10/100000 nữ. Ở Việt Nam, tỷ lệ này tương ứng là 44,5 với nam và 8,6 với nữ. Còn theo Nguyễn Thị Hà và cộng sự, xơ gan chiếm hàng đầu các bệnh lý về gan mật ở nước ta, khoảng 19% và tỷ lệ bệnh nhân nhiễm virus viêm gan B cao, kết hợp với thói quen uống rượu là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến xơ gan[7].

Rối loạn điện giải là một trong những biến chứng của xơ gan, hay gặp ở bệnh nhân xơ gan mất bù. Theo Carlos G. Musso, hạ natri máu, hạ kali máu, tăng kali máu, giảm calci máu là những biến đổi chính trong nhóm này, trong đó rối loạn điện giải gặp nhiều nhất là hạ natri máu với tần xuất 57% số bệnh nhân xơ gan, 40% bệnh nhân xơ gan mất bù và 25% bệnh nhân xơ gan còn bù. Cũng theo ông, nồng độ kali huyết thanh có thể thay đổi rộng rãi ở những bệnh nhân xơ gan với tỷ lệ hạ kali máu cao hơn (20%) so với tăng kali máu (12%)[17]. Ở những bệnh nhân hạ natri máu, các biến chứng như bệnh não gan, hội chứng gan thận, viêm phúc mạc tiên phát cao hơn đáng kể; mức độ hạ natri máu có liên quan đến mức độ nặng của bệnh xơ gan. Rối loạn điện giải ở bệnh nhân xơ gan cũng có thể là hậu quả của việc điều trị như: sử dụng thuốc lợi tiểu điều trị cổ trướng, tập quán sử dụng thuốc nam điều trị bệnh… Những rối loạn về điện giải niệu cũng thường gặp trên bệnh nhân xơ gan, đặc biệt là tình trạng giảm thải natri niệu do cường aldosteron thứ phát. Những rối loạn về điện giải máu và niệu ở bệnh nhân xơ gan thường thay đổi từ từ theo tiến triển của bệnh, cơ thể người bệnh có sự thích nghi nên rất ít khi biểu hiện triệu chứng trên lâm sàng.
Để chẩn đoán xác định thường dựa vào theo dõi xét nghiệm hóa sinh là điện giải
đồ máu và điện giải đồ niệu[17].2
Tại Bệnh viện đa khoa Vị Xuyên, bệnh nhân xơ gan vào viện thường trong tình trạng rối loạn nặng nề về điện giải, đặc biệt là những bệnh nhân đã có biến chứng như xuất huyết tiêu hóa do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, bệnh não gan, hội chứng gan thận. Nếu trong điều trị chú ý đến điều chỉnh rối loạn điện giải sẽ góp phần nâng cao chất lượng điều trị, kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân. Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu tình trạng rối loạn điện giải ở bệnh nhân xơ gan tại bệnh viện đa khoa Vị Xuyên năm 2021
– 2022” với hai mục tiêu:
1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân xơ gan.
2. Xác định mối liên quan giữa rối loạn điện giải và mức độ xơ gan

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ môn Nội Đại học y dược Huế (2009), Giáo trình sau đại học bệnh tiêu hóa gan mật, tr. 277-278, 303-307.
2. Bộ môn sinh lý bệnh-miễn dịch Đại học y Hà Nội (2002), “Rối loạn chuyển hóa lipid”, Sinh lý bệnh học , Nhà xuất bản y học Hà Nội, tr.81-94.
3. Bộ môn sinh lý học trường Đại học y dược Huế (2010), “Sinh lý học gan”, Giáo trình sau đại học chuyên đề sinh lý học , tr.57-70.
4. Bộ môn sinh lý học trường Đại học y Hà Nội (2001), Sinh lý học , tập 1, Nhà xuất bản y học Hà nội, tr.69-70, 143-144, 359-361.
5. Bộ môn sinh lý học trường Đại học y Hà Nội (2008), Sinh lý học , Nhà xuất bản y học Hà nội.
6. Bộ môn Nội trường Đại học y Hà Nội (2012), Bệnh học nội khoa, Nhà xuất bản y học Hà Nội.
7. Nguyễn Thị Hà (2019), Khảo sát tình trạng rối loạn điện giải bệnh nhân xơ gan tại bệnh viện Hữu nghị Việt tiệp.
8. Đồng Đức Hoàng, Dương Hồng Thái (2007), Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân xơ gan tại Bệnh viện đa khoa Thái Nguyên, tóm tắt báo cáo hội nghị khoa học công nghệ tuổi trẻ trường Đại học y khoa Thái Nguyên tháng 12/2007, Tr15-16; 58-59. .
9. Hoàng Gia Lợi và cộng sự (2003), Bệnh xơ gan, Bệnh học Nội tiêu hóa tập II, sau đại học, HVQY Tr 29-38. .
10. Hà Văn Mạo, Vũ Bằng Đình (2009), “Viêm gan virus B”, Bệnh học gan mật tụy, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, Tr 280-307.
11. Trần văn Hòa (2008), Nghiên cứu một số yếu tố rối loạn đông cầm máu ở bệnh nhân xơ gan tại Bệnh viện đa khoa Thái Nguyên, Lv tr 86-90.
12. Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Duy Thắng (2010), Đặc điểm lâm sàng, nội soi thực quản ở bệnh nhân xơ gan, tạp chí y dược lâm sàng .41
13. Dương Tiến Thịnh, Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Y học (2014), Nghiên cứu tình trạng suy thận ở bệnh nhân xơ gan tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp Hải Phòng.
14. Vũ Văn Viễn (2010), Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, một số xét nghiệm cận lâm sàng của bệnh nhân xơ gan có hội chứng gan thận, Luận văn CK II, Học viện Quân y.
15. Vũ Thị Bính (2005), Khảo sát tình hình lạm dụng rượu và nghiện rượu trong nhân dân xã Thủy Vân, huyện Hương Thủy- Tỉnh Thừa Thiên Huế , Luận văn tốt nghiệp Bác sỹ y khoa, Trường Đại học y dược Huế .
16. Nguyễn Đình Chúc, Nguyễn Mạnh Trường (2006), Nghiên cứu đặc điểm hình ảnh siêu âm gan trong bệnh lý xơ gan, Tóm tắt các quá trình nghiên cứu thực hiện tại khoa thăm dò chức năng Bệnh viện Đa khoa TW Thái Nguyên tháng 9/2006,Tr19