Giá trị của chỉ dấu sinh học CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết

Luận án tiến sĩ y học Giá trị của chỉ dấu sinh học CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.Nhiễm khuẩn huyết là một rối loạn chức năng cơ quan đe dọa tính mạng do đáp ứng không được điều phối của cơ thể đối với nhiễm khuẩn. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong tại các khoa Hồi sức cấp cứu. Chẩn đoán sớm nhiễm khuẩn huyết để khởi động việc hồi sức và sử dụng kháng sinh hợp lý là cực kỳ quan trọng, đóng vai trò quyết định trong cải thiện tiên lượng của bệnh nhân. Tuy nhiên, phân biệt một tình trạng nhiễm khuẩn huyết nặng có thể dẫn đến sốc nhiễm khuẩn với hội chứng đáp ứng viêm hệ thống không do nhiễm khuẩn rất khó. Trên thế giới các thầy thuốc đã sử dụng một số chất chỉ dấu sinh học giúp cho việc chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết như là các cytokine (TNFα, IL-1, IL-10, IL-6), protein phản ứng C (CRP), procalcitonin (PCT)…Tuy nhiên các cytokine có thơi gian bán huy quá ngăn và độ ôn định thấp, điều kiện bảo quản khăt khe. CRP có độ đặc hiệu không cao, PCT có vai trò trong chẩn đoán nhưng kem trong tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết. CD64 là một thụ thể trên bề mặt các tế bào miễn dịch còn được gọi là thụ thể Fcɤ nhóm I. CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính (BCĐNTT) tăng biểu hiện trong quá trình trợ viêm đáp ứng với nhiễm khuẩn, hỗ trợ quá trình opsonin hoá và quá trình thực bào. CD64 trên BCĐNTT tăng nhanh vài giơ sau tác nhân kích thích như nhiễm khuẩn, duy trì biểu hiện trên BCĐNTT ôn định trong 30 giơ, giảm sau 48 giơ và về bình thương 7 ngày khi không còn kích thích. Từ đó cho thấy CD64 trên BCĐNTT là một chỉ2 dấu sinh học tiềm năng trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.

Với mục đích làm sáng tỏ vai trò của chỉ dấu sinh học CD64 trên BCĐNTT về mặt chẩn đoán và tiên lượng ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết tại khoa Hồi sức cấp cứu, đặc biệt áp dụng phương pháp định lượng bằng kỹ thuật phân tích tế bào theo dòng chảy và tiêu chuẩn nhiễm khuẩn huyết mới nhất hiện nay là Sepsis-3, chúng tôi tiến hành nghiên cứu “Giá trị của chỉ dấu sinh học CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết”.
b. Mục tiêu nghiên cứu
(1) Xác định giá trị chẩn đoán của CD64 trên BCĐNTT ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
(2) Xác định giá trị tiên lượng của CD64 trên BCĐNTT ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
c. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu Thiết kế nghiên cứu: quan sát phân tích, theo dõi dọc.
Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân nhập khoa Hồi sức cấp cứu bệnh viện Chợ Rẫy được chia làm 2 nhóm:
– Nhóm bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết: bệnh nhân có ô nhiễm rõ ràng và đủ tiêu chuẩn chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết Sepsis-3 theo hội nghị đồng thuận về nhiễm khuẩn huyết năm 2016 của SCCM/ESICM 1.
– Nhóm bệnh nhân không nhiễm khuẩn huyết: nhóm bệnh nhân nhập khoa Hồi sức cấp cứu nhưng không có dấu hiệu nào của nhiễm khuẩn huyết.3
d. Những đóng góp mới của nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn
Nhiễm khuẩn huyết là một bệnh lý thương gặp. Khi diễn tiến vào sốc nhiễm khuẩn thì tỉ lệ tử vong tăng cao dù được điều trị tích cực; do đó, cần phải chẩn đoán sớm bệnh lý nặng nề này.
Ngoài ra, việc tiên lượng bệnh nhân rất cần thiết để có thể tập trung nguồn lực nhằm tăng hiệu quả điều trị. Trong thơi gian gần đây, những rối loạn miễn dịch và các dấu ấn tế bào trong nhiễm khuẩn huyết đang được quan tâm nghiên cứu nhằm làm rõ vai trò của chúng trong cơ chế bệnh sinh của nhiễm khuẩn huyết. Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát biểu hiện của CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết, qua đó đánh giá được vai trò chẩn đoán sớm và tiên lượng của chỉ dấu sinh học này. Như vậy, việc thực hiện đề tài luận án là cần thiết, có tính thơi sự, cũng như có ý nghĩa khoa học, thực tiễn cao, đáp ứng được nhu cầu hiện nay đối với bệnh lý nhiễm khuẩn huyết.
Đây là nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam khảo sát về vai trò của CD64/BCĐNTT trên bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết được định nghĩa theo tiêu chuẩn Sepsis-3, đồng thơi chúng tôi có phân tích sự thay đôi của nồng độ chỉ dấu CD64 trong thơi gian 48 giơ để tiên lượng tử vong ở nhóm bệnh nhân này.
Kết quả nghiên cứu cho thấy CD64 có khả năng chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết rất tốt. Khi phối hợp với PCT, tô hợp CD64+PCT càng làm gia tăng độ chính xác của chẩn đoán. CD64 T48 có khả năng tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết với mức độ trung bình. %delta CD64 có khả4 năng tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết tốt hơn các biến đơn khác (kể cả APACHE II và SOFA). Tô hợp %delta CD64+APACHE II+SOFA có khả năng tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết tốt nhất.
e. Bố cục của luận án:
Luận án gồm 131 trang: đặt vấn đề 2 trang, mục tiêu nghiên cứu 1 trang, tông quan tài liệu 34 trang, đối tượng và phương pháp nghiên cứu 16 trang, kết quả nghiên cứu 32 trang, bàn luận 42 trang, kết luận 2 trang, kiến nghị 1 trang. Luận án có 31 bảng, 19 biểu đồ, 2 sơ đồ, 4 hình và 125 tài liệu tham khảo (13 tiếng Việt, 112 tiếng nước ngoài)2 dấu sinh học tiềm năng trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
Với mục đích làm sáng tỏ vai trò của chỉ dấu sinh học CD64 trên BCĐNTT về mặt chẩn đoán và tiên lượng ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết tại khoa Hồi sức cấp cứu, đặc biệt áp dụng phương pháp định lượng bằng kỹ thuật phân tích tế bào theo dòng chảy và tiêu chuẩn nhiễm khuẩn huyết mới nhất hiện nay là Sepsis-3, chúng tôi tiến hành nghiên cứu “Giá trị của chỉ dấu sinh học CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết”.
b. Mục tiêu nghiên cứu (1) Xác định giá trị chẩn đoán của CD64 trên BCĐNTT ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết. (2) Xác định giá trị tiên lượng của CD64 trên BCĐNTT ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
c. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Thiết kế nghiên cứu: quan sát phân tích, theo dõi dọc.
Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân nhập khoa Hồi sức cấp cứu bệnh viện Chợ Rẫy được chia làm 2 nhóm:
– Nhóm bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết: bệnh nhân có ô nhiễm rõ ràng và đủ tiêu chuẩn chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết Sepsis-3 theo hội nghị đồng thuận về nhiễm khuẩn huyết năm 2016 của SCCM/ESICM 1.
– Nhóm bệnh nhân không nhiễm khuẩn huyết: nhóm bệnh nhân nhập khoa Hồi sức cấp cứu nhưng không có dấu hiệu nào của nhiễm khuẩn huyết.3
d. Những đóng góp mới của nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn
Nhiễm khuẩn huyết là một bệnh lý thương gặp. Khi diễn tiến vào sốc nhiễm khuẩn thì tỉ lệ tử vong tăng cao dù được điều trị tích cực; do đó, cần phải chẩn đoán sớm bệnh lý nặng nề này. Ngoài ra, việc tiên lượng bệnh nhân rất cần thiết để có thể tập trung nguồn lực nhằm tăng hiệu quả điều trị. Trong thơi gian gần đây, những rối loạn miễn dịch và các dấu ấn tế bào trong nhiễm khuẩn huyết đang được quan tâm nghiên cứu nhằm làm rõ vai trò của chúng trong cơ chế bệnh sinh của nhiễm khuẩn huyết. Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát biểu hiện của CD64 trên bạch cầu đa nhân trung tính ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết, qua đó đánh giá được vai trò chẩn đoán sớm và tiên lượng của chỉ dấu sinh học này. Như vậy, việc thực hiện đề tài luận án là cần thiết, có tính thơi sự, cũng như có ý nghĩa khoa học, thực tiễn cao, đáp ứng được nhu cầu hiện nay đối với bệnh lý nhiễm khuẩn huyết.
Đây là nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam khảo sát về vai trò của CD64/BCĐNTT trên bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết được định nghĩa theo tiêu chuẩn Sepsis-3, đồng thơi chúng tôi có phân tích sự thay đôi của nồng độ chỉ dấu CD64 trong thơi gian 48 giơ để tiên lượng tử vong ở nhóm bệnh nhân này.
Kết quả nghiên cứu cho thấy CD64 có khả năng chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết rất tốt. Khi phối hợp với PCT, tô hợp CD64+PCT càng làm gia tăng độ chính xác của chẩn đoán. CD64 T48 có khả năng tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết với mức độ trung bình. %delta CD64 có khả4 năng tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết tốt hơn các biến đơn khác (kể cả APACHE II và SOFA). Tô hợp %delta CD64+APACHE II+SOFA có khả năng tiên lượng tử vong ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết tốt nhất.
e. Bố cục của luận án:
Luận án gồm 131 trang: đặt vấn đề 2 trang, mục tiêu nghiên cứu 1 trang, tông quan tài liệu 34 trang, đối tượng và
phương pháp nghiên cứu 16 trang, kết quả nghiên cứu 32 trang, bàn luận 42 trang, kết luận 2 trang, kiến nghị 1 trang. Luận án có 31 bảng, 19 biểu đồ, 2 sơ đồ, 4 hình và 125 tài liệu tham khảo (13 tiếng Việt, 112 tiếng nước ngoài)