Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành và một số yếu tố liên quan về vệ sinh tay của bệnh nhân và người nhà tại các cơ sở khám chữa bệnh của tỉnh Bình Định năm 2024

Báo cáo nghiên cứu khoa học Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành và một số yếu tố liên quan về vệ sinh tay của bệnh nhân và người nhà tại các cơ sở khám chữa bệnh của tỉnh Bình Định năm 2024.Nhiễm trùng bệnh viện ảnh hưởng đối với sức khỏe và sự an toàn của bệnh nhân, dẫn đến tình trạng bệnh nhân phải nằm viện kéo dài, dễ bị biến chứng, tăng tình trạng kháng kháng sinh, tăng tỷ lệ tử vong và tăng chi phí điều trị cho bệnh nhân, gia đình và tăng gánh nặng cho hệ thống y tế [20]. Một số nghiên cứu tại các quốc gia đã chỉ ra việc lan truyền mầm bệnh trong môi trường bệnh viện thường thông qua bàn tay bị nhiễm bẩn của nhân viên y tế, của người cung cấp dịch vụ chăm sóc và chính bản thân bệnh nhân; lý do thường gặp của việc không tuân thủ vệ sinh tay là do kiến thức về vấn đề vệ sinh tay còn hạn chế và thái độ thiếu tích cực đối với vấn đề vệ sinh tay [8],[15],[30],[16],[11],[2].

Hiện nay tình trạng bệnh nhân quá tải tại các bệnh viện khá thường xuyên, đặc biệt là tại các khoa hệ Ngoại, Hồi sức cấp cứu và khoa Sản; ngoài ra từ thời điểm ngày 01/01/2021, người có thẻ bảo hiểm y tế tự đi khám chữa bệnh không đúng tuyến tại các cơ sở khám chữa bệnh tuyến tỉnh trên phạm vi toàn quốc được quỹ bảo hiểm y tế chi trả chi phí điều trị nội trú theo phạm vi quyền lợi và mức hưởng như đúng tuyến cũng là nguyên nhân gây quá tải cho tuyến trên và góp phần làm tăng nhiễm khuẩn bệnh viện [1], [13].
Tại Việt Nam việc bệnh nhân tự chăm sóc phục vụ cho bản thân và người nhà hỗ trợ chăm sóc bệnh nhân trong thời gian nằm viện là rất phổ biến. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, giải pháp để cải thiện nhiễm khuẩn bệnh viện là phải đào tạo hướng dẫn cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân về vệ sinh tay [2].
Hầu hết các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam thường tập trung khảo sát kiến thức, thái độ, thực hành và yếu tố liên quan vệ sinh tay của nhân viên y tế; Tại Việt Nam rất hiếm nghiên cứu liên quan vệ sinh tay tiến hành trên đối tượng là bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân, ngoại trừ nghiên cứu của Nguyễn Thị Kim Liên (2017) là nghiên cứu đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam trên đối tượng người nhà bệnh nhân [3],[4],[6],[7],[18],[21],[27].
Xuất phát từ thực tế đó nhóm nghiên cứu tiến hành đề tài “Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành và một số yếu tố liên quan về vệ sinh tay của bệnh nhân và người nhà tại các cơ sở khám chữa bệnh của tỉnh Bình Định năm 2024” với hai mục tiêu:
1. Mô tả kiến thức, thái độ và thực hành vệ sinh tay của bệnh nhân và người nhà tại các cơ sở khám chữa bệnh của tỉnh Bình Định, năm 2024;
2. Xác định một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ và thực hành vệ sinh tay của các đối tượng trên

Trang
Mục lục………………………………………………………………………………………………………….. i
Danh mục các từ viết tắt…………………………………………………………………………………… iii
Danh mục các bảng …………………………………………………………………………………………. iv
Danh mục các hình vẽ, đồ thị ……………………………………………………………………………. v
ĐẶT VẤN ĐỀ ……………………………………………………………………………………………….. 1
CHƯƠNG 1 – TỔNG QUAN………………………………………………………………………….. 3
1.1. Đại cương về vệ sinh tay và nhiễm khuẩn bệnh viện……………………………………… 3
1.1.1. Những bằng chứng khoa học liên quan thực hành vệ sinh tay………………………. 3
1.1.2. Nội dung thực hành vệ sinh tay………………………………………………………………… 9
1.2. Tình hình nghiên cứu về vệ sinh tay ……………………………………………………………. 14
1.2.1. Trên thế giới ………………………………………………………………………………………….. 14
1.2.2. Tại Việt Nam …………………………………………………………………………………………. 18
CHƯƠNG 2 – ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …………………. 22
2.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu………………………………………………… 22
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………………………………… 22
2.1.2. Thời gian nghiên cứu………………………………………………………………………………. 22
2.1.3. Địa điểm nghiên cứu ………………………………………………………………………………. 22
2.2. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………………………………. 22
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu………………………………………………………………………………… 22
2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu…………………………………………………………………………………. 22
2.2.3. Biến số và chỉ số nghiên cứu……………………………………………………………………. 23
2.2.4. Nội dung nghiên cứu chính ……………………………………………………………………… 26
2.2.5. Phương pháp quản lý, xử lý và phân tích số liệu ………………………………………… 27
2.2.6. Đạo đức trong nghiên cứu ……………………………………………………………………….. 31
CHƯƠNG 3 – KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU……………………………………………………….. 32
3.1. Một số đặc trưng cá nhân của đối tượng nghiên cứu ……………………………………… 32
3.2. Kiến thức, thái độ và thực hành vệ sinh tay của đối tượng nghiên cứu …………….. 33
3.2.1. Kiến thức về vệ sinh tay của đối tượng nghiên cứu …………………………………….. 33ii
3.2.2. Thái độ về vệ sinh tay của đối tượng nghiên cứu………………………………………… 37
3.2.3. Thực hành vệ sinh tay của đối tượng nghiên cứu ……………………………………….. 38
3.3. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ và thực hành VST …………………… 40
3.3.1. Thực trạng nhận thông tin về vệ sinh tay và nhiễm khuẩn bệnh viện…………….. 40
3.3.2. Nhu cầu nhận thông tin về vệ sinh tay và nhiễm khuẩn bệnh viện………………… 42
3.3.3. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ và thực hành VST ………………… 43
CHƯƠNG 4 – BÀN LUẬN……………………………………………………………………………… 49
4.1. Kiến thức, thái độ và thực hành VST của bệnh nhân và người nhà………………….. 49
4.1.1. Kiến thức về VST của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân ………………………….. 49
4.1.2. Thái độ của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân về VST……………………………… 51
4.1.3. Thực hành về VST của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân…………………………. 52
4.2. Thực trạng nhận thông tin và nhu cầu nhận thông tin về VST của bệnh nhân và
người nhà………………………………………………………………………………………………………..
54
4.3. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ và thực hành vệ sinh tay của
bệnh nhân và người nhà…………………………………………………………………………………….
55
4.3.1. Liên quan giữa kiến thức vệ sinh tay và một số yếu tố nhân khẩu học…………… 55
4.3.2. Các yếu tố liên quan đến thái độ vệ sinh tay của bệnh nhân và người nhà tại
cơ sở y tế………………………………………………………………………………………………………… 58
4.3.3. Các yếu tố liên quan đến thực hành vệ sinh tay của bệnh nhân và người nhà
tại cơ sở y tế……………………………………………………………………………………………………. 60
KẾT LUẬN …………………………………………………………………………………………………… 63
KIẾN NGHỊ ………………………………………………………………………………………………….. 6

DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 3.1. Một số đặc trưng cá nhân của đối tượng nghiên cứu………………………….. 32 ………..
Bảng 3.2. Kiến thức về lợi ích và công dụng của vệ sinh tay………………………….. 33 …………..
Bảng 3.3. Kiến thức về quy trình vệ sinh tay………………………………………………………. 34 …….
Bảng 3.4. Kiến thức về các thời điểm cần vệ sinh tay ………………………………………………… 35
Bảng 3.5. Kiến thức toàn diện của ĐTNC về vệ sinh tay ……………………………………………. 36
Bảng 3.6. Thực trạng về thái độ của ĐTNC về việc vệ sinh tay………………………….. 37 ……….
Bảng 3.7. Tần suất VST của ĐTNC…………………………………………………………………………. 38
Bảng 3.8. Tình hình tuân thủ VST tại 05 thời điểm của ĐTNC ………………………….. 38 ……….
Bảng 3.9. Thời gian VST của ĐTNC qua hỏi………………………………………………………. 39 ……
Bảng 3.10. Liên quan giữa kiến thức VST và nhóm tuổi của ĐTNC………………………….. 43 ….
Bảng 3.11. Liên quan giữa kiến thức VST và giới tính của ĐTNC………………………….. 44 …….
Bảng 3.12. Liên quan giữa kiến thức VST và nơi sống của ĐTNC ………………………….. 44 ……
Bảng 3.13. Liên quan giữa kiến thức VST và nghề nghiệp của ĐTNC………………………….. 44 .
Bảng 3.14. Liên quan giữa kiến thức VST và học vấn của ĐTNC………………………….. 45 ……..
Bảng 3.15. Liên quan giữa kiến thức và nhận thông tin về lợi ích của VST ……………………. 45
Bảng 3.16. Liên quan giữa kiến thức và nhận thông tin về NKBV ………………………….. 45 …….
Bảng 3.17. Liên quan giữa thái độ và nhận thông tin về lợi ích của VST……………………….. 46
Bảng 3.18. Liên quan giữa thái độ và nhận thông tin về NKBV ………………………….. 46 ………..
Bảng 3.19. Liên quan giữa thái độ và kiến thức toàn diện về VST ………………………….. 46 …….
Bảng 3.20. Liên quan giữa thực hành và nhận thông tin về lợi ích của VST …………………… 47
Bảng 3.21. Liên quan giữa thực hành và nhận thông tin về NKBV ………………………….. 47 ……
Bảng 3.22. Liên quan giữa thực hành và kiến thức toàn diện về VST ………………………….. 47 ..
Bảng 3.23. Liên quan giữa thực hành và thái độ về VST ……………………………………………… 48v
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Trang
Hình 3.1 Mức độ kiến thức về lợi ích và công dụng của vệ sinh tay ………………………….. 33 ……….
Hình 3.2. Mức độ kiến thức về quy trình của vệ sinh tay……………………………………………………. 34
Hình 3.3. Mức độ kiến thức về các thời điểm cần vệ sinh tay …………………………………………….. 35
Hình 3.4. Mức độ kiến thức toàn diện về vệ sinh tay………………………………………………………. 36 …
Hình 3.5. Mức độ thái độ tích cực của ĐTNC về việc vệ sinh tay………………………….. 37……………
Hình 3.6. Mức độ tuân thủ VST tại 05 thời điểm của ĐTNC ……………………………………………… 39
Hình 3.7. Tình hình VST đúng thời gian quy định của ĐTNC ……………………………………………. 40
Hình 3.8. Tình hình nhận thông tin của ĐTNC về lợi ích của VST………………………….. 40 ………….
Hình 3.9. Tình hình nhận thông tin của ĐTNC về 06 bước VST qua poster …………………………. 41
Hình 3.10. Tình hình nhận thông tin của ĐTNC về nhiễm khuẩn bệnh viện………………………….. 41 .
Hình 3.11. Tình hình mong muốn được nhận thông tin về VST……………………………………………. 42
Hình 3.12. Mong muốn được nhận thông tin về nhiễm khuẩn bệnh viện ………………………….. 42 ……
Hình 3.13. Nguồn cung cấp thông tin muốn nhận về VST và NKBV ………………………