Đánh giá tác dụng của laser châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường type 2

Luận văn thạc sĩ y học Đánh giá tác dụng của laser châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường type 2. Những thay đổi về văn hóa xã hội cùng các thành quả vượt bậc về khoa học kỹ thuật trong thế kỷ 21 và cuộc cách mạng 4.0 đã dẫn đến những thay đổi đáng kể trong xã hội, môi trường và hành vi của con người, kéo theo đ  là sự gia tăng ở các bệnh rối loạn chuyển h a, trong đ  phải kể đến bệnh lý đái tháo đường (ĐTĐ) [1]. ĐTĐ là tình trạng tăng glucose huyết (hay đường huyết) mạn tính, đặc trưng bằng các rối loạn chuyển hóa Carbohydrate, lipid và protein do thiếu Insulin tương đối hoặc tuyệt đối, suy giảm chức năng tế bào đảo beta tuyến tụy hay tình trạng kháng insulin của tế bào. Bệnh ĐTĐ thường được chia thành 2 type, type 1 và type 2, xảy ra ở khắp các châu lục, thường là ĐTĐ type 2, ở cả các nước phát triển và đang phát triển, với 90 – 95% tổng số bệnh nhân mắc ĐTĐ [2]. Theo dịch tễ học của Tổ chức Y tế thế giới WHO (World Health Organization), Việt Nam là một trong các quốc gia c  người mắc ĐTĐ gia tăng nhanh về tỷ lệ [3].

Tình trạng tăng đường huyết kéo dài dẫn đến nhiều biến chứng cấp tính và mạn tính ảnh hưởng đến chất lượng sống thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, biến chứng của bệnh ĐTĐ xảy ra ở nhiều cơ quan đặc biệt là mắt, thận, tim, mạch máu và thần kinh, có tới 80% số ca tử vong ở người bệnh ĐTĐ type 2 là do biến chứng tim mạch: chủ yếu là đột quỵ và tai biến mạch máu não [4].
Biến chứng thần kinh ngoại biên (BCTKNB) là biến chứng mạn tính, phổ biến, thường gặp trong bệnh ĐTĐ type 2 và xuất hiện khá sớm. Tần suất gặp của bệnh tăng theo thời gian: từ 8,3% từ khi khởi phát lên đến 41,95% sau hơn 10 năm [5]. Biến chứng thần kinh thường dẫn đến các rối loạn nặng nề về các chức năng vận động, cảm giác, dinh dưỡng, tổn thương kéo dài c  thể gây thoái hóa thần kinh, để lại gánh nặng bệnh tật, làm suy giảm chất lượng sống của người bệnh và người chăm s c. Một nghiên cứu đa trung tâm về sự phổ biến của BCTKNB do ĐTĐ trên 6487 người bệnh ĐTĐ tại bệnh viện Đa khoa Vương quốc Anh, tỷ lệ người bệnh bị biến chứng thần kinh do ĐTĐ là 28,5% [6]. Theo thống kê của bệnh viện Việt Đức, trong năm 2005 c  gần 60% người bệnh cắt cụt chi dưới là bệnh nhân ĐTĐ không phải do tai nạn. Không chỉ ảnh hưởng tới người bệnh, năm 2021 – 2022, tác giả2 Nguyễn Đắc Quyết và Lê Quang Cường đã tiến hành đánh giá về gánh nặng chăm s c người bệnh mắc BCTKNB do ĐTĐ type 2, cho thấy có tới 70,3% số người chăm s c c  mức gánh nặng chăm s c từ trung bình trở lên theo thang điểm Zarit [7].
Y học hiện đại (YHHĐ) ngày nay đã c  thể chẩn đoán sớm BCTKNB do ĐTĐ type 2, tuy nhiên việc điều trị vẫn còn hạn chế khi chỉ 30% người bệnh giảm được 30% cơn đau [8]. Do vậy, ngoài việc dùng thuốc, chúng ta cần phải cân nhắc nghiên cứu và sử dụng các phương pháp điều trị không dùng thuốc phối hợp. Y học cổ truyền (YHCT) đã áp dụng nhiều phương pháp như điện châm, thủy châm, xoa bóp bấm huyệt điều trị BCTKNB do ĐTĐ type 2. Tuy nhiên, hiện nay chưa c  nghiên cứu đánh giá hiệu quả của phương pháp laser châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt trong điều trị bệnh lý này tại Việt Nam. Nhằm hướng tới mở rộng các lựa chọn trong điều trị người bệnh BCTKNB do ĐTĐ type 2, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá tác dụng của laser châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường type 2” với hai mục tiêu sau:
1. Đánh giá tác dụng của laser châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị biến chứng thần kinh ngoại biên chi dưới do đái tháo đường type 2.
2. Khảo sát một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ………………………………………………………………………………………………1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN………………………………………………………………………….3
1.1. Dịch tễ bệnh đái tháo đường và biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo
đường type 2………………………………………………………………………………………………3
1.2. Tổng quan về đái tháo đường và biến chứng thần kinh ngoại biên theo y học
hiện đại. …………………………………………………………………………………………………….3
1.3. Tổng quan về đái tháo đường và biến chứng thần kinh ngoại biên theo y học
cổ truyền………………………………………………………………………………………………….12
1.4. Tổng quan về laser châm……………………………………………………………………..16
1.5. Tổng quan về xoa bóp bấm huyệt …………………………………………………………21
1.6. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam …………………………………….21
CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………25
2.1. Chất liệu và phương tiện nghiên cứu …………………………………………………….25
2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu …………………………………………………………26
2.3. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………………………………….26
2.4. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………………………..27
2.5. Các biến số và chỉ số nghiên cứu ………………………………………………………….30
2.6. Sai số và khống chế sai số……………………………………………………………………36
2.7.  ử lý số liệu ………………………………………………………………………………………36
2.8. Đạo đức trong nghiên cứu……………………………………………………………………36
2.9. Sơ đồ nghiên cứu………………………………………………………………………………..37
CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU……………………………………………………..38
3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu…………………………………………….38
3.2. Kết quả điều trị…………………………………………………………………………………..42
3.3. Một số yếu tố liên quan đến hiệu quả điều trị của nhóm nghiên cứu. ………..56
CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN …………………………………………………………………………..59
4.1. Đặc điểm chung của nh m nghiên cứu và nh m chứng …………………………..59
4.2. Kết quả điều trị…………………………………………………………………………………..62
4.3. Một số yếu tố liên quan đến hiệu quả điều trị của nhóm nghiên cứu …………72KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………………..75
KIẾN NGHỊ……………………………………………………………………………………………….76
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. Các giai đoạn biến chứng của thần kinh ngoại biên ……………………………10
Bảng 3.1. Phân bố người bệnh theo tuổi………………………………………………………….38
Bảng 3.2. Phân bố người bệnh theo BMI…………………………………………………………40
Bảng 3.3. Phân bố người bệnh theo mức HbA1C……………………………………………..40
Bảng 3.4. Phân bố người bệnh theo thời gian mắc đái tháo đường ……………………..41
Bảng 3.5. Sự thay đổi tổng điểm đau của người bệnh trước – sau điều trị theo Bản
kiểm tra cơn đau BPI – DPN. …………………………………………………………42
Bảng 3.6. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên chất lượng cuộc sống người
bệnh trước – sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN …………43
Bảng 3.7. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên giấc ngủ người bệnh trước –
sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN…………………………….44
Bảng 3.8. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên tinh thần người bệnh trước –
sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN…………………………….45
Bảng 3.9. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên niềm vui sống của người bệnh
trước – sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN …………………46
Bảng 3.10. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên khả năng đi lại của người
bệnh trước – sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN…………47
Bảng 3.11. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên sinh hoạt thường ngày của
người bệnh trước – sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN. 48
Bảng 3.12. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên công việc của người bệnh
trước – sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN. ……………….49
Bảng 3.13. Sự thay đổi mức độ ảnh hưởng của đau lên các mối quan hệ của người
bệnh trước – sau điều trị theo Bản kiểm tra cơn đau BPI – DPN …………50
Bảng 3.14. Sự thay đổi mức độ tổn thương theo thang điểm MDNS trước – sau 21
ngày điều trị. ………………………………………………………………………………..51
Bảng 3.15. Sự thay đổi điểm trung bình theo thang điểm MDNS……………………….52
Bảng 3.16. Sự thay đổi điểm trung bình Bảng kiểm chứng hậu YHCT trước – sau
điều trị…………………………………………………………………………………………53Bảng 3.17. Sự thay đổi đặc điểm chứng hậu theo Bảng kiểm chứng hậu YHCT
trước – sau điều trị ………………………………………………………………………..54
Bảng 3.18. Sự ảnh hưởng của thời gian mắc bệnh đến hiệu quả điều trị………………56
Bảng 3.19. Sự ảnh hưởng của giới tính đến hiệu quả điều trị……………………………..56
Bảng 3.20. Sự ảnh hưởng của BMI đến hiệu quả điều trị…………………………………..57
Bảng 3.21. Sự ảnh hưởng của HbA1C đến hiệu quả điều trị………………………………5