ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ THUYÊN TẮC PHỔI TẠI BỆNH VIỆN TIM MẠCH AN GIANG

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ THUYÊN TẮC PHỔI TẠI BỆNH VIỆN TIM MẠCH AN GIANG
Bs Mai Phạm Trung Hiếu, Bs Bùi Hữu Minh Trí,
Bs Nguyễn Quang Vinh, Bs Hà Quang Thịnh.
Tóm tắt
Nền tảng: Bệnh lý thuyên tắc phổi (TTP) xuất hiện ngày càng nhiều tại BVTM. Đặc điểm bệnh nhân, các vấn đề chẩn đoán điều trị chưa được đánh giá kỹ.
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán và điều trị TTP.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu trên 41 trường hợp TTP do được chẩn đoán xác định bằng chụp cắt lớp điện toán tại bệnh viện Tim Mạch An Giang từ tháng 01 năm 2021 đến tháng 09 năm 2022.

Kết quả: Tuổi trung vị 72 tuổi, nữ chiếm 58.5%. Yếu tố nguy cơ chiếm tỷ lệ nhiều nhất là huyết khối tĩnh mạch (56.1%). Triệu chứng lâm sàng thường gặp nhất là khó thở (90.2%).
Dấu hiệu trên điện tâm đồ thường gặp nhanh xoang (61%), S1Q3T3 (61%). Chụp cắt lớp điện toán cho thấy tắc hoàn toàn 1 hoặc 2 nhánh chiếm 24.4%. Điều trị tiêu sợi huyết chiếm 17.1%, kháng đông chiếm 19.5%, kháng đông đường uống thế hệ mới chiếm 63.4%, thuốc kháng vitamin K chiếm 29.3%. Tỷ lệ tử vong trong viện và sau 03 tháng lần lượt 14.6% và 26.8%. Qua hiệu chỉnh theo tuổi, Wellscore, Geneva, TnT, GFR, Ddimer, PESI là yếu tố tiên lượng độc lập biến cố gộp sau 03 tháng và diện tích dưới đường cong ROC 0.79 (95%CI: 0.65-0.93), độ nhạy 71%, độ chuyên 83%, với điểm cắt là 107đ.
Kết luận: TTP có triệu chứng lâm sàng đa dạng, tử vong cao, và Thang điểm PESI là yếu tố tiên lượng biến cố gộp sau 03 tháng

Thuyên tắc phổi (TTP, Plumonary Embolism: PE) là một dạng huyết khối tĩnh mạch thường gặp và đôi khi gây tử vong cao cho bệnh nhân.
Trong số 900.000 trường hợp huyết khối tĩnh mạch (VTE) hàng năm xảy ra ở Hoa Kỳ, người ta ước tính rằng hơn 250.000 được chẩn đoán TTP tại phòng cấp cứu [28]. Tỷ lệ VTE tăng mạnh sau 60 tuổi cho cả nam và nữ, và TTP chiếm phần lớn trong sự gia tăng này [26]. Trong số các trường hợp tử vong, 34% có TTP đột ngột tử vong, và 59% là tử vong do PE không được chẩn đoán trong suốt cuộc đời [27]. Ở Châu Âu, tỷ lệ mắc TTP hàng năm dao động từ 39 -115 mỗi dân số 100.000 [23]. Trong một phân tích dựa trên dữ liệu từ năm quốc gia châu Âu, phần lớn các ca tử vong liên quan đến VTE là do TTP mắc phải tại bệnh viện và hầu hết được chẩn
đoán trước tử thi [24].
Chẩn đoán TTP vẫn còn khó khăn và thách thức với Bác sỹ lâm sàng, ngày nay việc áp dụng các thang điểm Wells, thang điểm Geneva, cùng với D-Dimer giúp các bác sỹ sàng lọc bước đầu, và phân tầng nguy cơ. Tuy nhiên để xác định chẩn đoán cần phải có hình ảnh học CT động mạch phổi.
Tại Bệnh Viện Chợ Rẫy đã ứng chụp CT đa lát cắt từ những năm 2003, trong 26 ca nghi TTP và chụp CT đã phát hiện 19 ca [4], bệnh viện Nhân Dân Gia Định, năm 2009 báo cáo 7 trường hợp được chẩn đoán TĐMP bằng máy CT đa lát cắt[1].
Bệnh viện Tim Mạch An Giang đã triển khai chụp CT đa lát cắt từ năm 2018, nên việc chẩn đoán thuận lợi hơn. Tuy nhiên vai trò của lâm sàng, cận lâm sàng cơ bản cũng như tính hiệu quả, an toàn của các biện pháp điều trị TTP tại Bệnh Viện Tim Mạch còn chưa rõ. Vì vậy, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá kết quả điều trị thuyên tắc phổi tại Bệnh Viện Tim Mạch An Giang”. Nhằm các mục tiêu:
1/ Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh nhân thuyên tắc phổi cấp từ tháng 01/2021 – 09/2022.
2/ Kết quả điều trị và một số yếu tố liên quan đến biến cố gộp tại bệnh viện và sau 03 tháng